του Southman
Το Σαββατοκύριακο 7 & 8 Μαρτίου, διεξήχθη στην Θεσσαλονίκη, στο ξενοδοχείο Queen Olga, το 2ο Φεστιβάλ Φανταστικού Fantasy Guild. Οι αναγνώστες του ιστολογίου μας θα θυμούνται ότι το περσινό Φεστιβάλ Fantasy Guild, που είχε διεξαχθεί τον Απρίλιο του 2025, ήταν μια από τις αγαπημένες μου εκδηλώσεις του Φανταστικού λόγω του όμορφου κλίματος και της μικρής σχετικά κλίμακας, η οποία επέτρεπε την ουσιαστική επαφή μεταξύ συμμετεχόντων και κοινού, την ανάδειξη της πολιτιστικής πρότασης της διοργάνωσης και την δημιουργία μιας πραγματικής κοινότητας του Φανταστικού, μακριά από την fast food εμπορευματοποίηση της Φαντασίας και τις λογικές της μαζικής κατανάλωσης. Με την ταυτότητα αυτή, το Fantasy Guild είχε δώσει μια «υπόσχεση» στο κοινό του: Να υπηρετήσει την Φαντασία στην πιο καθαρή της μορφή, να δώσει βήμα στους αληθινούς εκπροσώπους της και να ικανοποιήσει τις προσδοκίες που το ίδιο δημιούργησε στο κοινό του, για την μορφή και το περιεχόμενό του.
Φέτος λοιπόν, στην δεύτερη διοργάνωσή του που πραγματοποιήθηκε στον ίδιο φιλόξενο χώρο, στην καρδιά της Θεσσαλονίκης, το Fantasy Guild τήρησε στο ακέραιο την υπόσχεση αυτή. Από άποψη περιεχομένου, είχε όλα εκείνα για τα οποία έγινε γνωστό και αγαπητό. Ομιλίες, παρουσιάσεις, έκθεση δημιουργών και εκδοτικών οίκων μεγαλύτερη από πέρυσι, επίδειξη card games, επίδειξη επαγγελματικού μακιγιάζ φαντασίας βασισμένο σε ιστορικά πολεμικά χρώματα και μοτίβα, φωτογραφίσεις cosplayers, εργαστήριο κατανόησης της εραλδικής τέχνης και παραγωγής φανταστικών οικοσήμων, παρουσίαση νέων ελληνικών προσπαθειών στον χώρο των παιχνιδιών ρόλων και των επιτραπέζιων παιχνιδιών, δραστηριότητες για παιδιά και γενικά δραστηριότητες για όλη την οικογένεια που θα επέλεγε να το επισκεφτεί.
Η διοργάνωση ήταν και πάλι άψογη, με τήρηση των χρόνων των ομιλιών, με καλή χωροθέτηση των εκθετών και με γρήγορη επίλυση όποιων μικρών προβλημάτων παρουσιάστηκαν, όπως γίνεται αναπόφευκτα σε κάθε τέτοια διοργάνωση. Από άποψη εκθετών και ομιλητών, η λέξη που χαρακτήρισε όλους τους συμμετέχοντες ήταν «ποιότητα», σε ό,τι παρουσίασαν και διέθεσαν προς το κοινό, σε όλες τις ομιλίες τους, σε όλες τις δραστηριότητες, σε όλα τα προϊόντα που τέθηκαν προς επίδειξη και πώληση. Επίσης, οι συμμετέχοντες έδειξαν σεβασμό στον χώρο, στην διοργάνωση, στους άλλους συμμετέχοντες και στους επισκέπτες. Όπως και πέρυσι, το Φεστιβάλ απευθύνθηκε πρωτίστως στο κοινό της Βόρειας Ελλάδας που το τίμησε, αλλά είχε συμμετοχές και επισκέπτες κι από άλλες περιοχές, από την Αθήνα αλλά ακόμα και από την Πελοπόννησο και την Στερεά Ελλάδα, ενδεικτικό της απήχησης που αρχίζει να αποκτά.
Το σημαντικό είναι ότι το Fantasy Guild 2 διατήρησε την δομή του ως χώρος ισότιμης ανταλλαγής γνώσεων, ικανοτήτων και διαλόγου μιας κοινότητας και όχι ως ex cathedra «διδασκαλίας» πραγμάτων που «όφειλες να ξέρεις» (το έχω ζήσει αυτό το συναίσθημα σε συγκεκριμένες ομιλίες παλαιοτέρων άλλων φεστιβάλ, που έχουν αναστείλει την λειτουργία τους) και πουθενά δεν ήταν πιο εμφανές αυτό από τις ομιλίες. Κύριο γνώρισμα των ομιλιών σεμιναρίων στο Fantasy Guild 2 ήταν ότι, αποτέλεσαν όχι διαλέξεις αλλά συζητήσεις μιας παρέας ανθρώπων γύρω από ένα θέμα που το ξέρουν και το αγαπούν, με το κοινό να γίνεται μέρος αυτής της παρέας και οι ομιλητές μέρος του κοινού, με ανταλλαγή ερωτήσεων και απαντήσεων, παρεμβάσεων, σχολίων και αστεϊσμών, που όμως δεν εκτροχίασαν την συζήτηση. Βοηθούσε σε αυτό ότι οι ομιλίες και τα σεμινάρια διεξάγονταν, όπως και πέρυσι, σε κλειστές αίθουσες, μακριά από το χώρο των εκθετών, κάτι που εξαφάνιζε πλήρως τον θόρυβο και πιθανούς περισπασμούς.
Οι ομιλίες και οι παρουσιάσεις ήταν και φέτος ενδιαφέρουσες. Η ομιλία της επιμελήτριας Κατερίνας Καλογήρου, πολύ μεστή και στοχευμένη γύρω από την επιμέλεια, λογοτεχνική και φιλολογική, γεμάτη πληροφορία και χιούμορ. Η ομιλία του συγγραφέα Αλέξανδρου Λειβαδιώτη, που ανέλυσε τη διαδικασία της κοσμοπλασίας από το μηδέν, με παράδειγμα τον φανταστικό κόσμο του Μόντεγιορτ που έχει δημιουργήσει ο ίδιος, καθώς κι εκείνη του συγγραφέα Χρήστου Κεσκίνη για όλο το ταξίδι ενός βιβλίου, από την συγγραφή, την επιμέλεια, την επικοινωνία με εκδοτικούς οίκους μέχρι και την διανομή ήταν κιβωτοί πληροφοριών.
Θαυμάσια η παρουσίαση του Στέφανου Καράμπαλη, για το λογοτεχνικό είδος των LitRPG και της δικής του δουλειάς στο πεδίο. Εξαιρετική και η ομιλία του συγγραφέα Μιχαήλ Σιδηρόπουλου με θέμα το πώς η Ελληνική Μυθολογία έχει επηρεάσει την παγκόσμια λογοτεχνία, την παγκόσμια ποπ κουλτούρα και τα έργα της. Ο Σιδηρόπουλος παρέθεσε έναν εκτενέστατο κατάλογο έργων που περιλαμβάνει και το δικό του λογοτεχνικό πόνημα, το οποίο αναφέρεται στον ελάχιστα εξερευνημένο μυθικό χαρακτήρα του Αυτόλυκου, παππού του Οδυσσέα. Σημαντική ήταν η ομιλία του συγγραφέα και ερευνητή Πολυδεύκη Ανδριαννού που μίλησε για την βορειοευρωπαϊκή παράδοση, την εξέλιξή της και την πρόσληψή της, με αφορμή την έκδοση της ποιητικής Έδδας σε πεζό λόγο, στα ελληνικά, που μετέφρασε, συνέθεσε και επιμελήθηκε ο ίδιος. Εξίσου σημαντική ήταν η ομιλία του υποψ. διδάκτορα Μανώλη Φραγκίδη για την Εραλδική Τέχνη και παράδοση, η οποία εστίασε και στην χρήση των εραλδικών σχημάτων και τεχνικών σε σημερινά λογότυπα, σε design, διαφήμιση και marketing.
Αξίζει να αναφερθούμε στην συζήτηση με τους Νίκο Θεοχάρη και Ελπίδα Πέτροβα, οικοδεσπότες γνωστού λογοτεχνικού podcast, για τα ζόμπι και τους βρικόλακες στην παλαιότερη παράδοση και στην σύγχρονη ποπ Κουλτούρα και τα εξελισσόμενα χαρακτηριστικά τους ως κοινωνικά σύμβολα, που αποτέλεσε μαζί με την ομιλία του Μανώλη Φραγκίδη το καλύτερο δείγμα αυτής της προσέγγισης των παρουσιάσεων ως «παρεΐστικες συζητήσεις» που χαρακτήρισε το Fantasy Guild αλλά και στην παρουσίαση της συγγραφικής πλατφόρμας του Urnovl από τον Τάσο Τσιπίδη και τους συνεργάτες του, που ανανεώθηκε πλήρως και έχει σκοπό να φιλοξενήσει τα κείμενα ερασιτεχνών και επαγγελματιών συγγραφέων και συγγραφικών ομάδων, με διεθνή πια προσανατολισμό. Ειδική μνεία θα θέλαμε να κάνουμε και στον εξαιρετικό καθηγητή του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας και δημιουργό παιχνιδιών δημιουργικής αφήγησης κ. Αλέξανδρο Μυροφορίδη, που συμμετείχε σε τρεις παρουσιάσεις αναλύοντας θεωρητικά θέματα με άπειρα και γλαφυρά παραδείγματα, ενώ η δική του παρουσίαση επικεντρώθηκε στην μεταποκαλυπτική δυστοπία και τον κόσμο της σειράς παιχνιδιών Fallout.
Τέλος, ξεχωριστή ήταν η παρουσίαση του νέου λογοτεχνικού περιοδικού Πανδαιμόνιο αλλά και της λογοτεχνικής και καλλιτεχνικής ομάδας πίσω από αυτό που έχει έδρα στην Δυτική Ελλάδα, από μερίδα των συντελεστών του, όπως οι συγγραφείς Zephy Ross και Κωνσταντίνος Πάτρας αλλά και η παρουσίαση για το Οικοσύστημα της Ποπ Κουλτούρας στην Ελλάδα από τον Γιάννη Παπαδημητρόπουλο, παλιό μέλος της Λέσχης μας και τον συγγραφέα και επιμελητή Βαγγέλη Ιωσηφίδη.
Όπως είχα γράψει και πέρυσι, η διαφορά του συγκεκριμένου, μικρού αλλά πολλά υποσχόμενου, Φεστιβάλ από άλλα αντίστοιχα είναι ότι η ομάδα των συντελεστών, που κάθε χρόνο όλο και αυξάνεται, έχει ένα σαφές όραμα για αυτό που θέλει να υπηρετήσει, ένα όραμα που θέτει όρια σε πράγματα που απέχουν πολύ από την έκφραση της καθαρής Φαντασίας και δεν δέχεται να μετατρέψει το χώρο και το χρόνο του Φεστιβάλ σε μια εμποροπανήγυρη προϊόντων κάθε είδους που μερικά λίγη σχέση έχουν με την λογοτεχνία του φανταστικού. Δεν έχουμε να κάνουμε με ένα από τα συνηθισμένα μαζικά φεστιβάλ όπου οι ομιλίες και η ανταλλαγή γνώσεων δεν είναι εγγενές μέρος του προγράμματος αλλά κάτι που γίνεται «παρεμπιπτόντως» με αποτέλεσμα να μην υπάρχει πραγματική επαφή κοινού και καλλιτεχνών, ούτε αλληλεπίδραση των θεατών, ούτε ασφαλώς συζήτηση και ανακάλυψη κοινών κωδίκων επικοινωνίας. Θα επαναλάβω σχεδόν αυτούσιο αυτό που έχουμε πει πολλάκις στην Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ., ότι κάποια από τα μεγάλα Φεστιβάλ που γίνονται στον ελλαδικό χώρο έχουν απολέσει την δυνατότητα καλλιέργειας της «κοινότητας» που διατείνονται ότι υπηρετούν. Έχουν μετατραπεί, στην καλύτερη περίπτωση, σε προσωπικά οχήματα δημοσίων σχέσεων κάποιων εκ των διοργανωτών τους, στην χειρότερη σε μηχανές παραγωγής οικονομικού αποτελέσματος αλλά και προαγωγής των προοδευτικών ιδεολογιών των μελών των οργανωτικών τους επιτροπών, κάτι που τα βοηθάει να προσελκύουν τις ευμεγέθεις χορηγίες των γνωστών και μη εξαιρετέων «πολιτιστικών ιδρυμάτων», πρεσβειών και Μέσων Ενημέρωσης. Μέσα από εντελώς άσχετες εκδηλώσεις, παρουσίες και συμμετοχές, προσπαθούν στον βωμό της «πολυσυλλεκτικότητας» να χωρέσουν κάτω από την ίδια στέγη πράγματα ασύνδετα μεταξύ τους ή και εμφανώς αντιθετικά, με μόνο μέλημα την μεγιστοποίηση της προσέλευσης.
Στην αντίπερα όχθη στάθηκε και φέτος το Fantasy Guild. Τα εύσημα για την προσπάθεια και το αποτέλεσμα ανήκουν σε όλη την ομάδα των διοργανωτών και εθελοντών, αλλά κυρίως στους συν-διοργανωτές Φώτη Δούκα, ιδιοκτήτη του site Greek Fantasy Atlas και Αλέξανδρο Τριανταφύλλου, εκδότη των εκδόσεων Black Griffin Books. Ο Αλέξανδρος είναι ο «πατέρας» του Fantasy Guild, ο άνθρωπος που είχε εξ αρχής το όραμα για το τι θα ήταν και τι δεν θα ήταν το Φεστιβάλ και το διοργάνωσε πέρυσι δίνοντάς του το ξεχωριστό του χρώμα. Ο Φώτης φέτος εισήλθε στον πυρήνα της οργανωτικής ομάδας, φέρνοντας δυναμικές ιδέες και εμπειρία στην διοργάνωση μεγάλων εκδηλώσεων που όμως ευθυγραμμίστηκαν απόλυτα με την ουσία του Fantasy Guild. To αποτέλεσμα ήταν αυτή η όμορφη "μάζωξη", όπως ο Φώτης λέει και έχει δίκιο, γιατί μάζωξη ήταν (στα μεσαιωνικά αγγλικά θα ήταν ένα “moot”), μια μάζωξη φίλων και μελλοντικών φίλων, που μαζεύτηκαν για να συζητήσουν τα κοινά τους ενδιαφέροντα και να διασκεδάσουν.
Το Fantasy Guild ως ιδέα είναι ένα «σχεδιάγραμμα» του πώς δημιουργείται ή πρέπει να δημιουργείται, μια πραγματική κοινότητα του Φανταστικού που δεν την νοιάζει η ποσότητα των επισκεπτών αλλά η ποιότητα της εμπειρίας τους, ούτε εστιάζει στην ποσότητα των εκθετών/ομιλητών αλλά στην αρτιότητα και την θεματική συνάφεια της πολιτιστικής τους πρότασης. Άλλα μέρη της Ελλάδας με ισχυρές κοινότητες του Φανταστικού, και βέβαια οι γειτονιές της Αθήνας, θα ήταν καλό να κοιτάξουν προς το φεστιβάλ αυτό και να το μιμηθούν, δημιουργώντας μικρές, ανόθευτες κυψέλες Φαντασίας, που θα φέρουν κοντά ομονοούντες ανθρώπους, θα σφυρηλατήσουν και θα συσφίξουν σχέσεις και θα δώσουν την ευκαιρία σε νέους αναγνώστες και ιχνηλάτες του «αληθινού» Φανταστικού (δεν είναι όσο οξύμωρο ακούγεται) να γνωρίσουν τους κόσμους του σε μια προσωπική και «ζεστή» εμπειρία, μακριά από τη φασαρία και τα χιλιάδες άσχετα ερεθίσματα. Τηρουμένων των θεματικών αναλογιών, αυτό είναι κάτι που ξεκίνησε από το Μεσαιωνικό Φεστιβάλ Ανδραβίδας (θεματικά διαφέρουν, αλλά η φιλοσοφία είναι η ίδια) και με χαρά βλέπω να επεκτείνεται σαν πρακτική.
Την πρώτη φορά πέρυσι, το Φεστιβάλ Fantasy Guild πέτυχε γιατί προσέφερε ακριβώς κάτι καινούργιο και ουσιαστικό, την σύμπηξη των δεσμών μιας κοινότητας, πέρα από την άκρατη εμπορευματοποίηση, με την ποιότητα των συμμετεχόντων και τον σεβασμό στο κοινό. Την δεύτερη, φέτος, το Φεστιβάλ ακολούθησε την ήδη επιτυχημένη συνταγή του, την διάνθισε με νέες καινοτομίες και ανέδειξε νέες πτυχές, κρατώντας τον πυρήνα αυτού που το έκανε ξεχωριστό. Την τρίτη φορά του χρόνου, και ελπίζουμε εις το διηνεκές, το Fantasy Guild θα είναι πια ένας καθιερωμένος θεσμός, από ανθρώπους που αγαπούν και υπηρετούν την Φαντασία για ανθρώπους που την αγαπούν εξίσου. Καλά να είμαστε και ευχόμαστε να έχουμε ανταποκρίσεις από το ιδιαίτερο αυτό Φεστιβάλ Φανταστικού για πολλά χρόνια ακόμα!
