Η Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ. τιμά σταθερά και αυτόνομα εδώ
και χρόνια την μνήμη του Ίωνος Δραγούμη. Μακριά από αστείες περσόνες και
πολιτικούς δορυφόρους της Δεξιάς, που καπηλεύονται την μνήμη του επί σειρά
δεκαετιών, κλιμάκιο της Λέσχης μας παραβρέθηκε αυτόνομα στο μνημείο του Ίωνος,
την Παρασκευή 31 Ιουλίου, προκειμένου να τιμήσει την μνήμη του. Στην σύντομη
ομιλία του Σταμάτη εξετάστηκε η απόπειρα μείωσης της ιστορικής σημασίας του
Δραγούμη ως πολιτικού και, κυρίως, ως διανοητή των εθνικιστικών ιδεών, που
πραγματοποιείται από διάφορους κύκλους πολιτικών παρασίτων που δρουν επί χρόνια
εντός του εθνικιστικού χώρου. Όπως είπε ο Σταμάτης είναι δυο τα περιβάλλοντα
που αλλοιώνουν το περιεχόμενο της σκέψης του Ίωνος.
Το πρώτο από αυτά έχει πολύχρονη παρουσία
στον χώρο. Συγκροτείται από ένα δίκτυο βιβλιοπωλών, μικρών οργανώσεων και
κομματιδίων της Δεξιάς, που κινούνται λίγο πέρα από το δεξιό άκρο της Νέας
Δημοκρατίας αλλά και σε συνεχή διάλογο μαζί του. Πρόκειται για ένα σύνολο
κωμικοτραγικών περιπτώσεων, που δρουν συλλογικά ως μαξιλάρι απορρόφησης των
κραδασμών της Δεξιάς. Ένα μαξιλάρι που συγκεντρώνει απογοητευμένους
νεοδημοκράτες και ημισυντηρητικούς πολιτικά ημιμαθείς για τους οποίους το
σύστημα εξουσίας φροντίζει να παραμείνουν εντός της Δεξιάς όταν η Νέα
Δημοκρατία τους απογοητεύει, με απώτερο σκοπό να μην στηρίξουν ποτέ ένα
κανονικό εθνικιστικό κίνημα.
Η αφήγηση αυτών των κύκλων θέλει τον Δραγούμη
να ήταν κεντρικός διαμορφωτής ενός ιδεολογικο-πολιτικού πλαισίου, το οποίο
υποτίθεται ότι εκφράζει έναν αποκλειστικά ελληνικό εθνικισμό. Με καταβολές σε
περσόνες τύπου Μπαλτάκου και Δάκογλου, αυτή η ανοησία ταξιδεύει από την
δεκαετία του ’70 μέχρι σήμερα στα κούφια κεφάλια ορισμένων Δεξιών. Προφανώς ως
θέση είναι μια γελοιότητα. Δεν υπάρχει κανένας «αποκλειστικά ελληνικός
εθνικισμός». Υπάρχει ο ρομαντικός εθνικισμός ως πανευρωπαϊκό (και όχι μόνο)
φαινόμενο, με κοινές θεμελιώδεις αρχές, το οποίο εμφανίζεται σε κάθε χώρα
έχοντας τα ιδιαίτερά της γνωρίσματα. Ο Δραγούμης ήταν ένας διανοητής που
μυήθηκε στον εθνικισμό από τον Μπαρρές. Ο Μπαρρές είχε υιοθετήσει τις κεντρικές
παραδοχές του αντιδιαφωτιστικού ρομαντικού εθνικισμού (με πιο επιρροές από τον
γερμανικό και τον γαλλικό Ρομαντισμό). Ο Δραγούμης αποτέλεσε έναν από τους
πλέον χαρακτηριστικούς Έλληνες εκφραστές του πανευρωπαϊκού νεορομαντικού
εθνικιστικού ρεύματος της λεγόμενης γενιάς του 1890. Διάβασε τον Μπαρρές,
διάβασε τον Ράσκιν, διάβασε τον Νίτσε (λανθασμένα, όπως όλη η γενιά του 1890)
σαν να ήταν ο Καρλάιλ. Μια απλή ανάγνωση των ημερολογίων του Δραγούμη
καταδεικνύει ότι όλες οι επιρροές του που τον έκαναν εθνικιστή ήταν
προερχόμενες από διανοητές άλλων χωρών. Μάλιστα, τους προγενέστερους Έλληνες
ρομαντικούς εθνικιστές, όπως τον Παπαρρηγόπουλο και τον Γρηγόριο Παπαδόπουλο,
τους μνημόνευσε πολύ αργότερα στην δεκαετία του 1910.
Δεν χρειάζεται περαιτέρω ανάλυση για το αν
και κατά πόσο επηρεάστηκε ο Δραγούμης από μη Έλληνες διανοητές, προκειμένου να
συγκροτήσει την σκέψη του ως διανοητής της εθνικιστικής ιδεολογίας. Απλώς, οι
ανόητοι της Δεξιάς πρέπει να καταλάβουν ότι το να τίθεται ως πολιτικός στόχος
του εθνικιστικού κινήματος από τον Δραγούμη η εθνική ανεξαρτησία και η
απόκρουση της πολιτισμικής αποικιοποίησης της χώρας μας από τις δυτικές ισχυρές
χώρες δεν σημαίνει ότι η συγκρότηση της σκέψης του πραγματοποιήθηκε μόνο από
ελληνικές επιρροές ή ότι η εθνικιστική πολιτική του πρόταση ήταν «αποκλειστικά
ελληνική». Σε κάθε χώρα ίδιες ήταν, είναι και θα είναι οι θεμελιώδεις αρχές των
εθνικιστικών ιδεών και απλώς προσαρμόζονται στην εκάστοτε εθνική ιδιομορφία από
τους διανοητές που τις επεξεργάζονται και από τα κινήματα που τις εκφράζουν.
Οι υποστηρικτές του υποτιθέμενα «αποκλειστικά
ελληνικού εθνικισμού» του Δραγούμη είναι πολιτικά καθυστερημένοι. Και με τους καθυστερημένους
είναι δύσκολο να συμπεράνει κανείς αν όντως πιστεύουν αυτά που λένε, αν τα λένε
επειδή φοβούνται μήπως τους πουν «φασίστες» ή αν λένε τις ανοησίες τους
συνειδητά για να κάνουν την βρώμικη δουλειά της Δεξιάς κατά του εθνικιστικού
χώρου. Όπως και να έχει το συμπέρασμα είναι ότι δεν υπάρχει κανένας
«αποκλειστικά ελληνικός εθνικισμός». Υπάρχει το φαινόμενο του εθνικισμού που
είναι υπαρκτό σε όλες τις χώρες της Ευρώπης (και όχι μόνο) και τα ιδεολογικό
του υπόβαθρο βασίζεται σε ορισμένες κοινές θεμελιώδεις αρχές που πηγάζουν από
την πολιτική θεωρία της αντιδιαφωτιστικής πτυχής του Ρομαντισμού.
Συνεχίζοντας ο Σταμάτης τόνισε ότι ο δεύτερος
πόλος, απαρτιζόμενος από υπανθρώπους που κινούνται εντός του εθνικιστικού χώρου
και επιχειρούν να σκυλέψουν την μνήμη του Δραγούμη, αποτελεί ένα μίγμα
ψευτοχιτλερικών και εβραιοαμερικανόφιλων ακροδεξιών. Το «αντιδραγουμικό»
επιχείρημα των καρνάβαλων αυτών θέλει τον Ίωνα να ήταν εθνικιστής μέχρι το
τέλος του Μακεδονικού Αγώνα αλλά κομμουνιστής από ένα σημείο της δεκαετίας του
1910 κι έπειτα, υποστηρικτής της ένωσης της Ελλάδας με την Οθωμανική Τουρκία
και λάτρης του πολυφυλετισμού. Οι εν λόγω τύποι συμπληρώνουν τις παραπάνω
προβοκατόρικες γελοιότητες υποστηρίζοντας, εμμέσως πλην σαφώς, ότι ο Ελευθέριος
Βενιζέλος και οι Φιλελεύθεροι ήταν στην «σωστή πλευρά της ιστορίας». Το μόνο
που τους απομένει είναι να χειροκροτήσουν δημοσίως το Μητσοτακέϊκο ώστε να
αποδείξουν πόσο δίκιο έχουμε όσοι τους αποκαλούμε γκαρσόνια, εστιάτορες και
σερβιτόρους των μενού της Νέας Δημοκρατίας στον εθνικιστικό χώρο. Δεν είναι
εμφανές ποιοι ακριβώς κινούν τα νήματα αυτού του σκιώδους παραπολιτικού
υπονόμου αλλά τα εμφανή σημεία αναφοράς όσων τον συγκροτούν αποτελούν ο πρώην
υπαρχηγός της Χρυσής Αυγής Περίανδρος Ανδρουτσόπουλος, καθώς και κωμικοτραγικοί
τύποι που έγιναν γνωστοί ως αρθρογράφοι της εβραιόφιλης και αμερικανόφιλης
φυλλάδας Στόχος.
Το πρώτο επιχείρημα των εν λόγω τύπων είναι
ότι ο Δραγούμης υπήρξε εθνικιστής μέχρι το 1913-14 ενώ μετά απομακρύνθηκε από
τις εθνικιστικές ιδέες για να φλερτάρει με τον κομμουνισμό. Προφανώς, για να
στηρίξουν αυτή την ανοησία, καταφεύγουν στην γνωστή μέθοδο που δίδαξε καρναβαλικής
υπόστασης συντάκτης του Στόχου, η οποία μέθοδος έγκειται στην αποκοπή και
αλλοίωση νοήματος σημειώσεων από τα ημερολόγια του Δραγούμη. Έχει ενδιαφέρον
ότι η πιο γνωστή απόπειρα να στηριχτεί αυτή η θέση δεν έγινε από τα
νεοδημοκρατικά ρετάλια του Στόχου αλλά από σοβαρό ακαδημαϊκό που αρθρογραφούσε
στην Εφημερίδα των Συντακτών. Ας δούμε αναλυτικά το συγκεκριμένο επιχείρημα
ανατρέχοντας στη διδακτορική διατριβή του Σταμάτη.
Σύμφωνα με τον Παρασκευά Ματάλα,
το
ξεθύμασμα του έθνους στην σκέψη του Δραγούμη συνδέθηκε με την παράλληλη
αμφισβήτηση της αριστοκρατικής νοοτροπίας που εκφραζόταν από τον μπαρρεσικό
εγωτισμό και τη νιτσεϊκή βούληση για ισχύ, η οποία έδωσε την θέση της σε μια
αυξημένη ευαισθησία για τους ταπεινούς ανθρώπους.[1]
Κοντά σε αυτά, στην αναθεώρηση απόψεων του Δραγούμη, συνέβαλαν, σύμφωνα με τον
Ματάλα, η αντίθεση στον παρατεταμένο πόλεμο, ο αντιβενιζελισμός και η Ρωσική Επανάσταση
που πυροδότησε το ενδιαφέρον του Δραγούμη να γνωρίσει τις σοσιαλιστικές ιδέες
και τις λαϊκές τάξεις.[2] Οι παρατηρήσεις
του Ματάλα είναι ορθές. Προκύπτει, ωστόσο, το ερώτημα αν όλα τα παραπάνω
βρίσκονται πέρα από τον ρομαντικό εθνικισμό και αν σηματοδοτούν μια αναγκαστική
ρήξη με τις ιδέες του. Η απάντηση είναι, προφανώς, όχι.
Ο Ματάλας στηρίζει το επιχείρημα της
απομάκρυνσης του Δραγούμη από τον ρομαντικό εθνικισμό με μια σειρά από
ημερολογιακές εγγραφές στις οποίες ο Δραγούμης, κατά τα τελευταία δύο χρόνια
της ζωής του, έδειξε φιλικός προς τις σοσιαλιστικές ιδέες, τα εργατικά στρώματα
της κοινωνίας, την Ρωσική Επανάσταση και αντίθετος στον ιμπεριαλισμό. Θεωρώντας
αυτονόητο ότι όλα αυτά στέκονται απέναντι στον ρομαντικό εθνικισμό, ο Ματάλας
καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο Δραγούμης είχε απομακρυνθεί από τις παλαιότερες
εθνικιστικές του θέσεις.[3] Όμως, δεν
φαίνεται να ισχύει κάτι τέτοιο. Δεν είναι υποχρεωτικό η έμφαση στον σοσιαλισμό,
η αντίθεση στον ιμπεριαλισμό και η συμπάθεια προς την εργατική τάξη να
σηματοδοτούν αντίθεση με τον εθνικισμό. Αρκετοί ήταν οι ρομαντικοί διανοητές,
πριν και μετά τον Δραγούμη, που υιοθετούσαν σοσιαλιστικές ιδέες και ταυτόχρονα
ήταν εθνικιστές. Μετά τον θάνατο του Δραγούμη υπήρξαν, επίσης, ρομαντικοί
εθνικιστές που πρότειναν την συνεργασία της χώρας τους με την Σοβιετική Ένωση,
όπως για παράδειγμα οι Γερμανοί «συντηρητικοί επαναστάτες».
Η ημερολογιακή εγγραφή που παραθέτει ο
Ματάλας για να στηρίξει το επιχείρημά της απομάκρυνσης του Δραγούμη από τον
εθνικισμό είναι αυτή της 10ης Φεβρουαρίου 1919.
«Βαρέθηκα
όλους τους ιμπεριαλισμούς και τα επιχειρήματά τους, βαρέθηκα όλους τους
διπλωμάτες και τη διανοητικότητά τους. Είμαι πιο κοντά στους λαούς και στα
αισθήματά τους, είτε εθνικιστικά είτε σοσιαλιστικά. Μ’ αρέσει να θέλουν να κρατήσουν
τη διαφορά που ο καθένας αισθάνεται πως έχει από τους άλλους λαούς. Μ’ αρέσει
να συλλογίζονται και το ψωμί τους. Είναι αληθινά αισθήματα. Μα μ’ αρέσει και να
μη σκοτίζομαι για πάρα πέρα, για ιμπεριαλιστικά σχέδια, μ’ αρέσει η αδελφότητα
που αισθάνονται αναμεταξύ τους οι λαοί σαν άνθρωποι, μ’ αρέσει ο γάλλος να
βλέπει το γερμανό σαν αδελφό, σαν όμοιό του, σαν άνθρωπο, να βλέπει τη διαφορά
του αλλά και να μην τον βρίζει, να μην τον περιφρονεί».[4]
Στο συγκεκριμένο κείμενο ο εθνικισμός δεν
έρχεται σε αντιπαράθεση με τον σοσιαλισμό. Αντιθέτως, συνυπάρχουν. Η
οικουμενικότητα εξακολουθεί να βασίζεται στην προϋπόθεση των εθνικών διαφορών.
Ο ορθολογισμός παραμένει απορριπτέος ως «διπλωματική διανοητικότητα». Όλα είναι
σύμφωνα με την πρώτη «θεμελιώδη αρχή» της ιδεολογίας του αντιδιαφωτιστικού
πολιτικού Ρομαντισμού. Είναι, ασφαλώς, σαφής η επιρροή της σοσιαλιστικής
παράδοσης στις παραπάνω φράσεις του Δραγούμη που αφορούν την αδελφοσύνη των
εθνών. Εκεί μπορεί πράγματι να αναγνωριστεί μια μετατόπιση ύφους σε σχέση με
παλαιότερα κείμενά του.[5] Αλλά δεν
μπορεί να αποφανθεί κανείς ότι ισχύει το ίδιο και για τον ρομαντικό εθνικισμό,
ο οποίος παρέμεινε κεντρικός άξονας της πολιτικής του σκέψης μέχρι το τέλος.
Είτε τον υπερασπιζόταν σε νεανικά του κείμενα μέσα από επιθετική και
υποτιμητική για τους εθνικούς αντιπάλους φρασεολογία, είτε τον πρόκρινε -ήδη
από το πρώτο μισό της πρώτης δεκαετίας του 20ου αιώνα- ως προϋπόθεση
της καλύτερης δυνατής οικουμενικής συμβίωσης των λαών.
Σε αυτή την άποψη συνηγορούν και οι μεταγενέστερες
ημερολογιακές εγγραφές του Δραγούμη. Χαρακτηριστική είναι αυτή της 18ης
Μαρτίου 1919. Στην οποία ο Δραγούμης, έχοντας αρχίσει να επεξεργάζεται και να
ενσωματώνει σοσιαλιστικές ιδέες στην σκέψη του, αποφάνθηκε ότι «όποιος δεν
αγαπά την πατρίδα του δεν μπορεί να αγαπά αληθινά την ανθρωπότητα. […] Εύκολο
είναι να πεις· «εγώ αγαπώ την ανθρωπότητα, εγώ είμαι πρώτα άνθρωπος και έπειτα
γάλλος ή Έλληνας». Αλλά βαθύτερο είναι να αισθανθείς ότι είσαι πρώτα Γάλλος ή
Έλληνας και έπειτα άνθρωπος».[6] Το
συμπέρασμα του Δραγούμη ήταν ξεκάθαρο.
«Από
στενός πατριώτης, γίνομαι εθνικιστής, με τη συνείδηση του έθνους
μου και όλων των άλλων εθνών, και χαίρομαι που υπάρχουν αυτές οι διαφορές, που
με τις αντιθέσεις τους, με τις αντιλήψεις τους, υψόνουν την ανθρώπινη συνείδηση
και ενέργεια.
Από
άτομο γίνομαι άνθρωπος».[7]
Τα περισσότερα από τα άρθρα που έγραψε ο
Δραγούμης όταν επέστρεψε από την εξορία αφορούσαν την επικαιρότητα υπό την
οπτική του αντιβενιζελισμού. Ωστόσο, μολονότι δεν περιελάμβαναν θεωρητικές
αναλύσεις, είναι και σε αυτά τα άρθρα η πίστη του Δραγούμη στην ιδεολογία του
ρομαντικού εθνικισμού εμφανής. Στο άρθρο που έγραψε για την εφημερίδα Πολιτεία, την 10η Ιανουαρίου
1920, ο Δραγούμης ανέφερε ότι για τους λαούς που υπέφεραν από τον αγγλικό
ιμπεριαλισμό ο μπολσεβικισμός γινόταν αντιληπτός ως αγώνας για την εθνική
ανεξαρτησία.[8] Είναι
ενδεικτικό ότι ακόμη και στο τελευταίο άρθρο που έγραψε στην Καθημερινή, λίγες μέρες πριν την
δολοφονία του, αποκάλεσε τον Βενιζέλο «ψευδοεθνικιστή». Υπογράμμισε, δηλαδή,
ότι εκείνος και οι συνεργάτες του ήταν οι γνήσιοι εκφραστές της εθνικιστικής
ιδεολογίας στην Ελλάδα και ότι ο Βενιζέλος δεν θα μπορούσε να είναι τέτοιος.
Σύμφωνα με τον Δραγούμη, όταν ο Βενιζέλος ήταν ακόμη στην Κρήτη ένα ολόκληρο
δίκτυο ανθρώπων εργαζόταν σιωπηλά προετοιμάζοντας το έδαφος για την
απελευθέρωση ελληνικών πληθυσμών, «από του 1903 εις την Μακεδονίαν, από του
1906 εις την Θράκην και την Ήπειρον, από του 1908 εις την Πόλιν και εις όλην
την τότε Τουρκία».[9] Ενώ ο
Βενιζέλος «τώρα δε όπου ηναγκάσθη να αναγνωρίσει την αξίαν των εθνικών
διεκδικήσεων, ο νεοφώτιστος αυτός ψευδοεθνικιστής, νομίζει ότι ανακάλυψε κάτι
νέον».[10] Ο
Βενιζέλος, κατά τον Δραγούμη, ασφαλώς και δεν ήταν εθνικιστής. Ήταν ένας
πολιτικός απατεώνας που καρπωνόταν καιροσκοπικά, για λόγους επικοινωνιακής
σκοπιμότητας, την εργασία των αληθινών εθνικιστών.
Ένα ακόμη σημείο του δραγουμικού έργου στο
οποίο συνεχίζει την σχετική συζήτηση ο Ματάλας αποτελεί το άρθρο «Πόλεμος». Το
συγκεκριμένο άρθρο φέρει την ημερομηνία 28 Δεκεμβρίου 1912 και προοριζόταν να
δημοσιευθεί στο περιοδικό Γράμματα
Αλεξάνδρειας. Ωστόσο, για αδιευκρίνιστους λόγους, τελικά δεν δημοσιεύθηκε.[11] Έμεινε
ξεχασμένο μέχρι τον Οκτώβριο του 2018, όταν ο Ματάλας έγραψε για την Εφημερίδα των Συντακτών ένα άρθρο
προβληματισμού για την ενδεχόμενη μεταστροφή στις αντιλήψεις του Δραγούμη.[12] Σύμφωνα
με τον Ματάλα το άρθρο «Πόλεμος» συνιστά τομή στην σκέψη του Δραγούμη, γιατί
σηματοδοτεί το πέρασμά του από την φιλοπόλεμη ρομαντική ρητορική σε μια
σταδιακή αντιπολεμική αντίληψη.
Αν και οι παρατηρήσεις του Ματάλα είναι
ενδιαφέρουσες δύσκολα μπορούμε να ανιχνεύσουμε στο συγκεκριμένο άρθρο μια
αντιπολεμική στάση του Δραγούμη. Εκείνο που σίγουρα ανιχνεύεται είναι η σύνδεση
του πολέμου με την ρομαντική ιδέα του «ξεχωριστού ανθρώπου». Ο Δραγούμης
συνέχισε να παραδέχεται ότι ο πόλεμος ήταν μια ψυχική εκγύμναση για τον
άνθρωπο. Με τυπικά νεορομαντική φρασεολογία, έγραψε τα εξής
«[…]
για μένα πιο ωραίο πράμα δεν υπάρχει παρά να πηγαίνεις στον πόλεμο γερός,
γεμάτος υγεία, να περνάς «άτρωτος» από μέσα από τη φωτιά και απ’ όλες τις
κακοπάθειες, και να γυρίζεις πίσω στο χωριό σου, πάλι γερός και όμορφος και
ατσαλένιος, χωρίς να έχεις αρρωστήσει μια ώρα στο δρόμο, χωρίς να έχεις
πληγωθεί, χωρίς να έχεις λυγίσει, χωρίς ούτε μια στιγμή να έχεις χάσει την
καθάρια σου την σκέψη. Έχεις γίνει πιο δυνατός και πολύξερος και έχεις ματώσει.
Ωραίος είναι ο πόλεμος!»[13]
Όσον αφορά τους στρατιώτες που συμμετείχαν
στις μάχες, ο Δραγούμης εκτίμησε ότι «οι
ίδιοι αυτοί που πήραν τούτα τα χώματα […] θα γεννήσουν την αλλοιώτικη γενιά,
και το Ελληνικό Βασίλειο θα ξαναχυθεί σε αλλοιώτικο καλούπι».[14] Ο «νέος
άνθρωπος» που γεννιέται από τον πόλεμο, ως πρότυπο και ως ιστορική στόχευση του
νεορομαντικού διανοητικού κινήματος της γενιάς του 1890, είναι εμφανής κάτω από
αυτές τις αράδες. Η επιθυμία για την δημιουργία ενός νέου τύπου ανθρώπου
αποτέλεσε βασικό γνώρισμα και στόχο των νεορομαντικών της γενιάς του 1890.[15] Ο «νέος
άνθρωπος», ως όραμα της νεορομαντικής γενιάς του 1890, απλώθηκε, σύμφωνα με την
Κλεοπάτρα Λεονταρίτου σε όλο τον ευρωπαϊκό χώρο, «μεταμφιεσμένος στον ίδιο
μυστικισμό, βιταλισμό, νεοεξελιχτισμό, φασισμό, ναζισμό, νεοχριστιανισμό,
φιλοσοφικό αισθητισμό και ένα σωρό άλλες […] ματιές που έχουν για πολιτισμικό
στόχο τον «νέο άνθρωπο».[16]
Ο Δραγούμης στο συγκεκριμένο άρθρο σημείωσε,
με καυστικό τρόπο, ότι στρατιώτες -και ιδίως πολλοί αξιωματικοί- δεν στάθηκαν
ως προσωπικότητες στο απαιτούμενο ηθικό ύψος. Άλλοι δείλιασαν και άλλοι
επιδόθηκαν σε πλιάτσικο. Βίωσαν μεν την ανώτερη -σύμφωνα με την ρομαντική
ερμηνεία- πραγματικότητα του πολέμου. Όμως το έκαναν όχι συνειδητά, μα επειδή
εξαναγκάστηκαν όταν άρχισε να «βουίζει
το κανόνι».[17] Τότε και οι δειλοί ακολούθησαν «τη
γενική φόρα»[18] γιατί «ο
στρατός σαν ένα κορμί τραντάζεται»[19]
σε συνθήκες μάχης. Έτσι ο Δραγούμης διερωτήθηκε ποιοι είναι τελικά οι ήρωες.
«Εκείνοι που πολεμούν αντρεία ή και σκοτώνονται στον πόλεμο; Εκείνοι που χωρίς
να είναι πόλεμος […] εκθέτουν τη ζωή τους σε κίνδυνο; Ή εκείνοι που αψηφούν την
κατακραυγή της κοινωνίας ή την μπουρζουαζική κρίση της και στις πράξες, μα
προπάντων στις ιδέες;»[20]
Το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε ο Δραγούμης
ήταν ότι οι λιγότερο ήρωες είναι οι στρατιώτες. Γιατί «όλο το βάρος της
κοινωνίας τους σπρώχνει να πολεμήσουν αντρεία και να σκοτωθούν».[21]
Αντιθέτως, υποστήριξε ότι «ίσως οι πιο αντρείοι νάναι όσοι αψηφούν την κοινωνία
και τους αμείλικτους στενούς της νόμους […] οι άνθρωποι με πρωτοβουλία μεγάλη
και με ενθουσιασμό ανεξάντλητο και με ανεξαρτησία- οι ελεύθεροι άνθρωποι- […]».[22] Για να
καταλήξει σε ένα συμπέρασμα που μοιάζει να είναι παρμένο από την θεωρία περί «ηρώων»
του Καρλάιλ. «Ήρωες είναι ο Γαλιλαίος, ο Βρούτος, ο Σωκράτης, ο Χριστός, ο
Ουάιλδ, ο Βύρωνας, ο Νίτσε».[23] Ο «ήρωας»
δεν είναι απλά ένας στρατιώτης, που υπερβαίνει σε συνθήκες μάχης την μετριότητα
της καθημερινής υλικής εμπειρίας. «Ήρωας» είναι εκείνος που συγκρούεται με τις
κατεστημένες λογικές και διαμορφώνει καίρια την ιστορία με την σκέψη και τις
δράσεις του.
«Ξεκίνησα για τον πόλεμο αυτό χωρίς όρεξη
καμία»,[24] ομολόγησε
στις πρώτες κιόλας σειρές του άρθρου ο Δραγούμης. Ωστόσο αυτό συνέβη όχι γιατί αποκήρυξε
την ρομαντική ερμηνεία του πολέμου ως θετικού ιστορικού φαινομένου. Ο Δραγούμης
ήταν ενάντια στον πόλεμο πρώτον γιατί θεωρούσε ότι η Βουλγαρία θα κατάφερνε να
αποσπάσει εδάφη με ελληνικούς πληθυσμούς και δεύτερον επειδή εκτιμούσε ότι η
εμπλοκή της Ελλάδας ήταν βιαστική και ήρθε λόγω προσωπικών επιλογών του
Βενιζέλου. «Δεν ήταν λαϊκός πόλεμος αυτός, ήταν πολιτικός»,[25]
έγραψε εξηγώντας την στάση του.
Μάλιστα, δεν παρέλειψε να αποκηρύξει με έναν
χαρακτηριστικό ρομαντικό αφορισμό, ακόμη και την στάση των μοναρχικών
αξιωματικών την οποία θεωρούσε συμβιβασμένα
ορθολογιστική. Όταν οι αξιωματικοί του Επιτελείου τον ρώτησαν αν πίστευε
εξαρχής ότι ο ελληνικός στρατός θα κατάφερνε τέτοιες νίκες, ο Δραγούμης
απάντησε «όχι, ομολογώ πως πίστευα περισσότερα».[26]
Και όταν του αποκρίνονταν ότι ήταν πολύ απαιτητικός, εκείνος τους απαντούσε
«και σας, σας λείπει η φαντασία».[27]
Τα παραπάνω είναι δύσκολο να αναγνωστούν ως
απαρχή μιας υποτιθέμενης αντιπολεμικής ιδεολογικής μετατόπισης του Ίωνος
Δραγούμη προς τον κομμουνισμό. Η όποια επιφύλαξη προς το πολεμικό γεγονός του Α
Βαλκανικού Πολέμου είχε να κάνει με την έλλειψη εμπιστοσύνης του Δραγούμη στον
Βενιζέλο και με το γεγονός ότι η εξωτερική πολιτική του Βενιζέλου ήταν αντίθετη
με εκείνη που πρόκρινε ο Δραγούμης. Η αμφίλογη ερμηνεία του πολέμου, από την
μια με θετικό πρόσημο λόγω της ψυχικής κάθαρσης την οποία οι ρομαντικοί θεωρούν
ότι προσφέρει, και από την άλλη με αρνητικό πρόσημο όταν ο πόλεμος δεν ξεσπά έπειτα
από λαϊκό ξεσηκωμό μα γίνεται για να εξυπηρετηθούν υλικά συμφέροντα της αστικής
τάξης, δεν ήταν πρωτοτυπία ή προσωπική αντίφαση του Ίωνος Δραγούμη. Σύμφωνα με
τον Παναγιώτη Κονδύλη αυτή ήταν ιστορικά η στάση των συντηρητικών διανοητών για
τον πόλεμο που κληρονόμησε ο Ρομαντισμός.[28]
Επιστρέφοντας στους σερβιτόρους της Νέας
Δημοκρατίας με το εθνικοσοσιαλιστικό προσωπείο και στους ανόητους που τους
ακολουθούν, θα διαπιστώσουμε ότι το δεύτερο επιχείρημά τους για τον Δραγούμη
είναι άμεσα συνδεδεμένο με το πρώτο. Σύμφωνα με αυτό ο Δραγούμης υποτίθεται ότι
ήταν υποστηρικτής μιας ένωσης της Ελλάδας με το Οθωμανικό κράτος και εκφραστής
του Ελληνοθωμανισμού. Ας θυμίσουμε, λοιπόν, για μια ακόμη φορά σε αυτούς τους
τύπους ότι ο Ελληνοθωμανισμός ήταν η τρίτη εκδοχή της Μεγάλης Ιδέας (που
σύμφωνα με τα λεγόμενά των γκαρσονιών τάχα προσπάθησε να εκπληρώσει ο
Ελευθέριος Βενιζέλος).
Η Μεγάλη Ιδέα γνώρισε τρεις διαδοχικές
φάσεις. Η κύρια εκδοχή της Μεγάλης Ιδέας άρχισε να διαμορφώνεται ήδη από την
δεκαετία του 1830 και αποκρυσταλλώθηκε κατά την δεκαετία του 1850. Η πρώτη και
βασική εκδοχή της Μεγάλης Ιδέας ήταν αυτή της «ελληνικής αυτοκρατορίας». Στόχος
της εκδοχής αυτής ήταν η συγκρότηση μιας νέας ελληνικής αυτοκρατορίας,
πρωτεύουσα της οποίας θα γινόταν και πάλι η Κωνσταντινούπολη. Η νέα ελληνική
αυτοκρατορία θα συμπεριλάμβανε κι άλλους βαλκανικούς λαούς, αλλά την πολιτική
κυριαρχία θα είχε το «μείζον έθνος» των Ελλήνων.[29]
Το αίτημα για την εγκαθίδρυση μιας «ελληνικής
αυτοκρατορίας» άγγιξε το απόγειο της δημοτικότητάς του κατά τον Κριμαϊκό Πόλεμο
(1853-1856). Ο Όθωνας προσπάθησε να πολιτευτεί βασιζόμενος στο εν λόγω αίτημα
και επιχείρησε να κρατήσει μια στάση ουδετερότητας που ευνοούσε την Ρωσία.
Παράλληλα, στήριξε απελευθερωτικές προσπάθειες ελληνικών αντάρτικων σωμάτων, οι
οποίες πραγματοποιήθηκαν σε περιοχές της συνοριακής μεθορίου με την Τουρκία.
Αυτές οι πολιτικές επιλογές του Όθωνα αποτέλεσαν την αφορμή ώστε να εισβάλει το
αγγλογαλλικό ναυτικό στον Πειραιά, τον Μάιο του 1854, και να κρατήσει υπό
κατοχή την Αθήνα για τρία χρόνια.
Η κατοχή της Αθήνας και η αδυναμία της Ρωσίας
να επιβληθεί στα πεδία των μαχών ενταφίασε το όραμα της «ελληνικής
αυτοκρατορίας». Επίσης, η Συνθήκη των Παρισίων του 1856 στέρησε από την Ρωσία
την ιδιότητα του προστάτη των χριστιανικών λαών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Έκτοτε η Ρωσία έχασε σημαντικό μέρος της γεωπολιτικής της επιρροής στην Ελλάδα.
Προκειμένου να διατηρήσει την γεωπολιτική της επαφή με την περιοχή των
Βαλκανίων, η Ρωσία υιοθέτησε στην εξωτερική της πολιτική το δόγμα του πανσλαβισμού.
Το ελληνικό κράτος πέρασε, σχεδόν εξολοκλήρου, στην γεωπολιτική σφαίρα επιρροής
της Αγγλίας.
Σε αυτό το ιστορικό περιβάλλον διαμορφώθηκε η
δεύτερη εκδοχή της Μεγάλης Ιδέας κατά την δεκαετία του 1860. Ήταν η εκδοχή της
«προσάρτησης εδαφών». Στην δεκαετία του 1860 στην Ελλάδα είχε γίνει αντιληπτό
ότι το μικρό ελληνικό βασίλειο δεν μπορούσε να αντιπαρατεθεί στρατιωτικά με την
Οθωμανική Αυτοκρατορία και να πετύχει την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης. Η
λογική της «προσάρτησης εδαφών» συνοψιζόταν στην συμφωνία της Ελλάδος με τις
δυτικές χώρες ότι δεν θα απειλούσε την συνολική ακεραιότητα του οθωμανικού
κράτους. Οι διεκδικήσεις της Ελλάδος θα περιορίζονταν σε μικρές περιοχές
αλύτρωτων πληθυσμών που βρίσκονταν κοντά στα σύνορα και στην προσμονή ότι αν η χώρα
μας έδειχνε ένα καλό πρόσωπο στους Αγλλογάλλους, εκείνοι θα της παραχωρούσαν
σταδιακά ορισμένα ελληνικά εδάφη που δεν είχαν απελευθερωθεί.[30] Αρχικά
φάνηκε ότι αυτή η εκδοχή της Μεγάλης Ιδέας μπορεί να συνοδευόταν από επιτυχίες,
καθώς οι Βρετανοί παραχώρησαν στην Ελλάδα τα Ιόνια το 1862. Ωστόσο οι
προσδοκίες κατέρρευσαν μετά την αποτυχημένη έκβαση της κρητικής επανάστασης
(1866-1869).[31]
Ο «ελληνοθωμανισμός» αναπτύχθηκε ως τρίτη
εκδοχή της Μεγάλης Ιδέας κατά την δεκαετία του 1870 και βασίστηκε στην ιδέα ότι
εφόσον η κατάλυση του οθωμανικού κράτους δεν μπορούσε να γίνει εφικτή με τις
δυνάμεις του ελληνικού στρατού, έπρεπε να πραγματοποιηθεί μια ιδιότυπη «άλωση»
του οθωμανικού κράτους εκ των έσω. Ο «ελληνοθωμανισμός» πρέσβευε την προώθηση
των Ελλήνων ομογενών σε θέσεις κλειδιά της διοίκησης του οθωμανικού κράτους και
την συνεχή οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη της ελληνικής ομογένειας.
Απώτερος στόχος ήταν να απλωθεί μια νευραλγικά σημαντική παρουσία Ελλήνων στους
μηχανισμούς του οθωμανικού κράτους ώστε να υπονομευτεί ή και να καταληφθεί εκ
των έσω, όπως καταλήφθηκε το βυζαντινό κράτος από τους Ρωμαίους, όταν οι
συνθήκες το επέτρεπαν.
Ο «ελληνοθωμανισμός» δεν είχε ευοίωνες
προοπτικές. Μετά την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους οι συσχετισμοί στην
βαλκανική δεν ήταν ίδιοι με εκείνους των προεπαναστατικών χρόνων. Παρά την
οικονομική ισχύ κάποιων ελληνικών κοινοτήτων, οι Έλληνες δεν ήταν πια οι
πολιτιστικοί κυρίαρχοι των Βαλκανίων. Ωστόσο εκείνη που οδήγησε σε οριστική αποτυχία
τον «ελληνοθωμανισμό» ήταν η ανάδυση του βουλγαρικού εθνικού κινήματος. Οι
Βούλγαροι αναζητούσαν την θεσμική αναγνώριση της δικής τους παρουσίας σε εδάφη
που είχαν ελληνικούς πληθυσμούς. Ταυτόχρονα κατευθύνονταν προς την χειραφέτηση
από την ελληνική κηδεμονία των χριστιανικών μιλλέτ, την οποία είχε παραχωρήσει
η οθωμανική διοίκηση στον ελληνικό παράγοντα και στο Πατριαρχείο. Η Σκοπετέα
σημείωσε ότι ενώ πριν την ίδρυση του ελληνικού κράτους υπήρχε η πιθανότητα να
επιχειρηθεί μια σταδιακή απόπειρα «που θα προωθούσε και θα ολοκλήρωνε τον εξελληνισμό
της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (κράτους και εθνών)»,[32]
υπό τις συνθήκες των αρχών της δεκαετίας του 1870 «το νέο ελληνοθωμανικό σχήμα
δεν μπορούσε να σημαίνει πολλά περισσότερα από την προοπτική συγκυριαρχίας
Ελλήνων και Τούρκων»[33] στο
οθωμανικό κράτος.[34]
Τελικά και η τρίτη εκδοχή της Μεγάλης Ιδέας
απέτυχε μετά το ξέσπασμα της βαλκανικής κρίσης ανάμεσα στα σλαβικά έθνη και την
Οθωμανική Αυτοκρατορία στα μέσα της δεκαετίας του 1870, που οδήγησε στην
Συνθήκη του Βερολίνου (1878). Η Βουλγαρία ήταν πλέον αυτόνομο πριγκιπάτο ενώ η
Σερβία, το Μαυροβούνιο και η Ρουμανία, αναγνωρισμένα διεθνώς, ανεξάρτητα κράτη.
Η προοπτική της ελληνικής επικράτησης στα Βαλκάνια όχι μόνο είχε περιοριστεί
αλλά και αντιμετώπιζε πλέον νέους κινδύνους συρρίκνωσης.
Τι συμπεραίνουμε από τα παραπάνω; Αυτό που
τόνισε ο Σταμάτης στην ομιλία του. Ότι δηλαδή εφόσον τα γκαρσόνια δέχονται ότι
ο Δραγούμης ήταν εθνικιστής στην περίοδο του Μακεδονικού Αγώνα άρα ταυτόχρονα
πρέπει να δεχτούν ότι ο Ελληνοθωμανισμός ήταν εκδοχή εθνικισμού. Γιατί πολύ απλά
ο Μακεδονικός Αγώνας ήταν η πραγματοποίηση μιας πτυχής του Ελληνοθωμανισμού. Τα
αντάρτικα σώματα των Μακεδονομάχων και ο Δραγούμης ως οργανωτής τους δεν αγωνίστηκαν
για να προσαρτήσουν την Μακεδονία στο ελληνικό κράτος. Αγωνίζονταν προκειμένου
να μην προσαρτήσει την Μακεδονία στο κράτος της η Βουλγαρία και για να μην
ιδρύσουν οι Σλάβοι της περιοχής κάποιο ανεξάρτητο σλαβικό («προ-σκοπιανό»)
κρατίδιο. Ο στόχος του Μακεδονικού Αγώνα ήταν να παραμείνει η περιοχή υπό
οθωμανικό έλεγχο μέχρι να βρεθεί ο τρόπος ώστε να προσαρτηθεί στο ελληνικό
κράτος. Εφόσον, λοιπόν, οι σερβιτόροι της Δεξιάς με το χιτλερικό προσωπείο
δέχονται ως εθνικιστική την δράση του Δραγούμη στον Μακεδονικό Αγώνα σημαίνει
ότι δέχονται ως εθνικιστική και την πρακτική εφαρμογή του Ελληνοθωμανισμού σε
μία τουλάχιστον περίοδο. Ειδάλλως, υποπίπτουν σε μια από τις διαδοχικές
κωμικοτραγικές αντιφάσεις που προϋποθέτει η κοπτοραπτική μέθοδος συρραφής
συμπερασμάτων (εμπνεύσεως Χατζηgogo).
Στην ουσία του θέματος, ήδη από το 1904 ο
Δραγούμης είχε συνδέσει στην πολιτική του σκέψη αυτό που αντιλαμβανόταν ως
«ανατολική ταυτότητα» με την μεσαιωνική παράδοση των Ελλήνων. Η «ανατολική
ταυτότητα» προσδιόριζε την ελληνική βυζαντινή παράδοση ως αντίπαλο δέος των
ιδεών του δυτικού φιλελευθερισμού. Αυτή η ελληνική «ανατολική» παράδοση, με τις
μεσαιωνικές καταβολές, έγινε από τον Δραγούμη νοητή ως ένα πλαίσιο που
διαμόρφωνε ηθικά συνεκτικές, συντηρητικές συμπεριφορές. Ως μια βάση που
υποστήριζε έναν συμπαγή και οργανικά κοινοτιστικό βίο. Η παράδοση, σύμφωνα με
τον Δραγούμη, χτυπήθηκε από τις νεωτερικές ιδέες της δυτικής Ευρώπης που
διείσδυσαν στην Ελλάδα, μετά την Επανάσταση του ’21.. Με αποτέλεσμα να τεθεί,
τελικά, σε κίνδυνο η ελληνική εθνική ταυτότητα.
Προφανώς και πρόκειται για μια στάση που το
διανοητικό της υπόβαθρο είναι αμιγώς ρομαντικό και ευρωπαϊκό. Ασχέτως αν η
κεντρική ιδέα, βάσει της οποίας άρχισε να οργανώνει το πολιτικό του κίνημα ο
Δραγούμης, στολιζόταν εξωτερικά με ορισμένα ανατολικά στοιχεία τα οποία είχε
αφομοιώσει η ελληνική παράδοση από τον μεσαίωνα κι έπειτα. Το ενδιαφέρον για
τους πολιτισμούς της Ανατολής, ιδωμένους ως πεδία αμόλυντα από την προοπτική
της παγκόσμιας επιβολής του φιλελεύθερου νεωτερικού κανόνα, ήταν γνώρισμα της
σκέψης αρκετών επιφανών διανοητών του Ρομαντισμού.[35]
Στο πλαίσιο των ζυμώσεων του γερμανικού Ρομαντισμού υπήρξαν εκτενείς μελέτες
για τους ανατολικούς πολιτισμούς και τις ανατολικές γλώσσες. Η γλωσσολογία
καθιερώθηκε ως επιστήμη με το έργο του Φρειδερίκου φον Σλέγκελ (1772-1829), που
έφερε τον τίτλο Über die Sprache und Weisheit
der Indier, γράφτηκε το 1808 και αφορούσε τον ινδικό πολιτισμό. Ο Χέρντερ,
ο Φραντς Μποπ (1791-1867), ο Φρειδερίκος Ρούκερτ (1788- 1866)[36] και άλλοι
Γερμανοί ρομαντικοί μελέτησαν την ινδική, την αραβική και την περσική φιλολογία
και μετέφρασαν κείμενα στα γερμανικά. Έμφαση στους ανατολικούς πολιτισμούς
δόθηκε από διανοητές του βρετανικού Ρομαντισμού[37]
καθώς και από ρομαντικούς διανοητές άλλων χωρών.
Επιπλέον, οι σερβιτόροι της Δεξιάς με το
εθνικοσοσιαλιστικό προσωπείο χρεώνουν απόψεις του Σουλιώτη στον Δραγούμη. Ας
δούμε, όμως, πώς έχουν τα πράγματα. Ο Σουλιώτης-Νικολαΐδης και ο Δραγούμης δεν
υιοθέτησαν την ίδια εκδοχή του «ελληνοθωμανισμού». Ο Δραγούμης μετέφερε στο Όσοι Ζωντανοί κάποιες από τις συζητήσεις
και τις διαφορετικές προσεγγίσεις τους στο θέμα του «ελληνοθωμανισμού».
Ξεκινώντας από την επισήμανση ότι οι παλαιότερες εκδοχές της Μεγάλης Ιδέας
είχαν διαψευστεί πολλές φορές και είχαν πάψει να συγκινούν την ελληνική κοινή
γνώμη, ο Δραγούμης συμπέρανε ότι μόνο ένα νέο ιδανικό θα μπορούσε να απορροφήσει
τα απομεινάρια της Μεγάλης Ιδέας. Ο Δραγούμης πρότεινε ως νέο ιδανικό την ένωση
της ελληνικής φυλής σε ένα κράτος. Στην ουσία αυτό που είχε κατά νου ο
Δραγούμης ήταν μια ανανεωμένη επιβίωση της Μεγάλης Ιδέας.[38]
Ο Σουλιώτης-Νικολαΐδης, από την άλλη, είχε υιοθετήσει
μια διαφορετική εκδοχή της συγκεκριμένης ιδέας Όπως έγραψε ο Δραγούμης, ο
Σουλιώτης δεν ενδιαφερόταν τόσο για τους Έλληνες ως «ιδιαίτερη φυλή που πρέπει
να ζει ξέχωρα από τις άλλες»[39] αλλά
οραματιζόταν την «ιδέα ενός ανατολίτικου κράτους».[40]
Ο Σουλιώτης-Νικολαΐδης επιθυμούσε ένα μεγάλο κράτος «που να είχε μόνο πυρήνα
τους Έλληνες»[41] ενώ ο Δραγούμης διευκρίνισε ότι
υπερασπιζόταν «ένα ιδανικό καθαρά εθνικιστικό».[42]
Σύμφωνα με τον Δραγούμη, ο Σουλιώτης έβλεπε τους υπηκόους της «Οθωμανικής
Αυτοκρατορίας σαν άτομα μιας ανάκατης φυλής, που οι μορφές τους έμοιαζαν, που
τα συνήθια τους έμοιαζαν, που οι όροι της ζωής τους ήταν απαράλλαχτοι».[43] Ο
Σουλιώτης-Νικολαΐδης πίστευε ότι, υπό προϋποθέσεις, θα μπορούσε να σχηματιστεί
η ένωση των εθνοτήτων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας σε μια «ανατολική ράτσα».[44] Όμως, ο Δραγούμης δεν συμμεριζόταν την ιδέα
Σουλιώτη κι «έβλεπε κάτι τι μπερδεμένο και αόριστο στις οπτασίες του συντρόφου
του».[45] Έγραψε
σχετικά με αυτό, «μπορώ να πιστέψω και να εργαστώ για ένα μεγάλο ανατολίτικο κράτος
με τους Έλληνες και την Ελλάδα μέσα, μα δεν μπορώ και να μη βλέπω και την
αιωνιότητα των διαφορών που χωρίζουν τις φυλές αναμεταξύ τους».[46]
Λίγο μετά το τέλος του Α Παγκοσμίου Πολέμου
και ενώ το μέλλον του οθωμανικού κράτους ήταν θέμα συζήτησης των νικητών ο
Δραγούμης επανέφερε το όραμα του Ελληνοθωμανισμού σε μια εκδοχή συμβατή με τις
τότε ιστορικές εξελίξεις. Μακροπρόθεσμο στόχο της εξωτερικής πολιτικής για τον
κύκλο των υποστηρικτών του Δραγούμη συνέχισε να αποτελεί το όραμα μιας
ομοσπονδίας εθνικών κρατών, που θα σχηματιζόταν στα Βαλκάνια και στην Εγγύς
Ανατολή. Μέσα από αυτή την ομοσπονδία θα απλωνόταν η γεωπολιτική και
πολιτιστική πρωτιά του ελληνικού στοιχείου σε ολόκληρη την περιοχή. Ο απώτερος
στόχος της αναβίωσης μιας ελληνικής αυτοκρατορίας, υπό την μορφή ομοσπονδίας
βαλκανικών και ανατολικών κρατών, στρεφόταν κατά του γεωπολιτικού ελέγχου της
περιοχής από τις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις της Βρετανίας, της Γαλλίας και της
Ιταλίας.
Ωστόσο, αυτό που αγνοούν οι σερβιτόροι του
πολιτικού μας χώρου είναι ότι το θέμα της συνομοσπονδίας των κρατών της
Βαλκανικής είχε ανοίξει ως πρωθυπουργός ο Βενιζέλος. Αυτός που υποτίθεται ότι
εκπλήρωνε την Μεγάλη ιδέα. Ο Δραγούμης εξήγησε ότι η ομοσπονδία που πρότεινε
ήταν διαφορετική από μια εκδοχή ομοσπονδίας στην οποία συζητούσε την πιθανότητα
ένταξης της Ελλάδος ο Βενιζέλος.[47] Η θέση
του Δραγούμη για τις ασιατικές επικράτειες του τουρκικού κράτους ήταν ότι όπου
υπήρχαν μεγαλύτερες ελληνικές κοινότητες έπρεπε να αυτοδιοικούνται ενώ όπου οι
ελληνικές κοινότητες ήταν μικρότερες από τις τουρκικές έπρεπε να υπάρχει
ισοπολιτεία στην διοίκηση.[48]
Στο ερώτημα της εμπλοκής ή όχι της Ελλάδος
στην μικρασιατική εκστρατεία ο Ίων Δραγούμης κράτησε θετική στάση. Στο άρθρο «Η
Κρίσιμος Ώρα» έγραψε ότι αν ήταν «αναγκαίο να παραταθή η στρατιωτική προσπάθεια
ολίγον ακόμη, προς εκπλήρωσιν των ανωτέρω σκοπών, και τούτο πρέπει να γίνη,
αλλά με ηνωμένας τας δυνάμεις του έθνους».[49]
Η προοπτική της επανένταξης σε έναν στρατό ελεγχόμενο από τους βενιζελικούς
ήταν ένα αγκάθι για τους στρατιωτικούς αντιβενιζελικών φρονημάτων. Για αυτό ο
Δραγούμης έριχνε το βάρος στην κυβέρνηση προκειμένου να αποφάσιζε εκείνη την
επαναφορά τους και την παύση των μέτρων έκτακτης ανάγκης που δεν τους επέτρεπαν
στους υποστηρικτές της αντιπολίτευσης να λαμβάνουν κρατικά αξιώματα.[50]
Δεν χρειάζεται να γραφτούν πολλά περισσότερα
για να διαλυθούν οι προβοκάτσιες των σκουπιδιών της Δεξιάς με το
εθνικοσοσιαλιστικό προσωπείο που αφορούν τον Ίωνα. Ο Σταμάτης περιέγραψε
συνοπτικά όλα τα παραπάνω στην δράση απότισης τιμής της Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ. στον Ίωνα.
Εκείνο που εξακολουθεί να έχει ενδιαφέρον είναι η συμπληρωματική δράση των δυο
υποτιθέμενα αντίπαλων πόλων. Οι υποστηρικτές του «αποκλειστικά ελληνικού
εθνικισμού» με τα ψευτοεθνικοσοσιαλιστικά γκαρσόνια αποτελούν δυο πόλους της
ίδιας αφήγησης. Υποτίθεται ότι αντιτίθεται ο ένας πόλος στον άλλο. Ωστόσο,
αμφότεροι καταλήγουν να στηρίζουν εκδοχές και παραλλαγές της νεοδημοκρατικής
Δεξιάς. Οι «αποκλειστικά ελληνικοί» με το να συνδέονται με κάθε θνησιγενές και
λαθρόβιο κομματίδιο που υφίσταται (για μικρά χρονικά διαστήματα) δεξιότερα της
Νέας Δημοκρατίας, εντός του αστικοφιλελεύθερου (ψευτοπατριωτικού) πεδίου. Οι
σερβιτόροι και οι εστιάτορες με το να σκιαγραφούν ερμηνευτικά τον φιλελεύθερο
βενιζελισμό αποδίδοντάς του θετικό ιστορικό πρόσημο και πατριωτικό περιεχόμενο.
Παρατηρείται, επίσης, η στήριξη της αφήγησης που θέλει το Ισραήλ σύμμαχο της
Ελλάδας και το Ισλάμ (γενικά και αόριστα) μοναδικό της εχθρό και από τους δυο
υποτιθέμενα αντίθετους πόλους. Δεν μας κάνει εντύπωση αυτό αν αναλογιστούμε ότι
«διδάσκαλος» της προβοκάτσιας στα ψευτοεθνικοσοσιαλιστικά γκαρσόνια είναι ο
καρναβαλικός δημοσιογράφος του Στόχου, τον οποίο ο κύριος εκφραστής των
«αποκλειστικά ελληνικών», ευτραφής και μυστακοφόρος εκδότης, είχε εισαγάγει
στον εθνικιστικό χώρο προτείνοντάς τον ως αρθρογράφο της Α1 (κομματικής
εφημερίδας του ΛΑΟΣ).
Είδατε πόσο ωραία συνδέονται μεταξύ τους τα δίκτυα της άκρας Δεξιάς; Στο διαδίκτυο μπορεί να βυσσοδομούν κατά αλλήλων. Ως φυσικές παρουσίες, όμως, τα βρίσκουν μια χαρά όταν χρειαστεί. Διαλέγονται σαν κύριοι τα «παιδιά». Για το καλό της παράταξης πάντοτε, βεβαίως βεβαίως. Επειδή, όμως, οι εθνικιστές δεν ανήκουμε στην παράταξη των χαφιέδων της Δεξιάς δεν θα τους επιτρέψουμε να καπηλεύονται (με διάφορους τρόπους) την ιστορική παρακαταθήκη του Ίωνα Δραγούμη και των αληθινών εθνικιστών. Τα ψέματα τελείωσαν. Το ιδεολογικό υγειονομικό έχει βγει στους δρόμους και σημειώνει τους παραβάτες.
[1] Παρασκευάς Ματάλας, Κοσμοπολίτες Εθνικιστές. Ο Μωρίς Μπαρρές και οι ανά τον κόσμο ‘’μαθητές’’ του, Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 202., σελ. 293., [2] Ο.π., σελ. 299., [3] Ο.π., σελ. 299-302., [4] Εγγραφή Φεβρουαρίου 10 1919, Αρχείο Ίωνα Δραγούμη Ίων Δραγούμης, Φύλλα ημερολογίου Στ’ (1918-1920), Ερμής, Αθήνα 1987, σελ. 41., [5] Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι στο Μαρτύρων και Ηρώων Αίμα ο Δραγούμης υιοθέτησε ρατσιστικούς χαρακτηρισμούς για τους Βούλγαρους. Ίων Δραγούμης, Μαρτύρων και Ηρώων Αίμα, Νέα Θέσις, Αθήνα 1992, σελ 58., [6] Εγγραφή Μαρτίου 18 1919, Αρχείο Ίωνα Δραγούμη Ίων Δραγούμης, Φύλλα Ημερολογίου Στ’ (1918-1920), Ερμής, Αθήνα 1987, σελ. 58., [7] Ο.π., σελ. 59., [8] Ίων Δραγούμης, «Μπολσεβικισμός, Ανατολή και Ελληνισμός», εφημερίδα Πολιτεία, Έτος Α’, αριθμός 165, Αθήναι, Παρασκευή 10 Ιανουαρίου 1920. Ψηφιακή βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων, στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://digitallib.parliament.gr/display_doc.asp?item=40268&seg=7387, [9] ‘Ιων Δραγούμης, «Ο Εξαγνισμός Αδύνατος», Άπαντα Ίωνος Δραγούμη, Αρθρογραφία 1903-1920, Εκδόσεις Έκτωρ, Αθήνα 2021, σελ. 333., [10] Ο.π., [11] Ο Παρασκευάς Ματάλας θεωρεί ότι απορρίφθηκε λόγω της διαφοράς προσανατολισμού από τα άρθρα του υπόλοιπου τεύχους. Αντιθέτως ο Νώντας Τσίγκας υποθέτει ότι μάλλον η διεύθυνση του περιοδικού Γράμματα ήθελε να αποφύγει την σύγκρουση με την βενιζελική κοινή γνώμη και να προστατευτεί ο Δραγούμης από την λογοκρισία που υπήρχε στην Ελλάδα λόγω του στρατιωτικού νόμου εν καιρώ πολέμου., [12] Παρασκευάς Ματάλας, «Μα ποιος είναι ο ήρωας;», Εφημερίδα των Συντακτών, Αθήνα 7-10-2018, διαθέσιμο στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://www.efsyn.gr/arheio/fantasma-tis-istorias/167145_ma-poios-einai-o-iroas, [13]Ίων Δραγούμης, «Πόλεμος», Ίων Δραγούμης, Τα «κρυμμένα» ημερολόγια. Οκτώβριος 1912-Αύγουστος 1913, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2021, σελ. 321., [14] Ο.π., σελ. 323., [15] Κλεοπάτρα Λεονταρίτου, Η νεορομαντική βιοθεωρία του Καζαντζάκη. Η ποίηση της ζωής, Θεμέλιο, Αθήνα 1981, σελ. 22., [16] Ο.π., σελ. 58., [17] Ίων Δραγούμης, Τα «κρυμμένα» ημερολόγια. Οκτώβριος 1912-Αύγουστος 1913, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2021, σελ. 320., [18] Ο.π., [19] Ο.π., [20] Ο.π., σελ. 322., [21] Ο.π., [22] Ο.π., σελ. 322-333., [23] Ο.π., σελ. 333., [24] Ο.π., σελ 311., [25] Ο.π., σελ. 324., [26] Ο.π., σελ. 319., [27] Ο.π., [28] «Σε αμέτρητες διατυπώσεις και παραλλαγές υποστήριξαν ότι ο πόλεμος είναι ουσιώδες συστατικό της ζωής, της φύσης και των εθνών και δεν μπορεί να καταργηθεί· ο πόλεμος εξασκεί τις δυνάμεις και επιδρά καθαρτικά, καλλιεργεί τις ιπποτικές αρετές και το αίσθημα της δικαιοσύνης κ.λ.π. Από την άλλη πλευρά όμως τάσσονται υπέρ μιας περιχαράκωσης του πολέμου, ακριβώς επειδή είναι αναπόφευκτος, και επιρρίπτουν στις δημοκρατίες και τα αβασίλευτα πολιτεύματα πολεμοχαρείς τάσεις». Παναγιώτης Κονδύλης, Συντηρητισμός. Ιστορικό περιεχόμενο και παρακμή, μτφ. Λευτέρης Αναγνώστου, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2015, σελ. 407., [29] Έλλη Σκοπετέα, Το «πρότυπο βασίλειο» και η Μεγάλη ιδέα. Όψεις του εθνικού προβλήματος στην Ελλάδα (1830-1880), Πολύτυπο, Αθήνα 1988, σελ. 273-286., [30] Για την εκδοχή της «προσάρτησης εδαφών» δείτε το Έλλη Σκοπετέα, Το «πρότυπο βασίλειο» και η Μεγάλη ιδέα. Όψεις του εθνικού προβλήματος στην Ελλάδα (1830-1880), Πολύτυπο, Αθήνα 1988, σελ. 287-307., [31] Για το πώς επηρέασε η κρητική επανάσταση του Έλληνες ρομαντικούς ποιητές δείτε το Αφρoδίτη Αθανασοπούλου, «Ο απόηχος του κρητικού αγώνα στην ποίηση των Ελλήνων ρομαντικών», Μαρία Στεφανοπούλου (επμλ), Επιστημονικό Συμπόσιο. Ο Ρομαντισμός στην Ελλάδα (12 και 13 Νοεμβρίου 1999), Εταιρεία σπουδών νεοελληνικού πολιτισμού και γενικής παιδείας (Ιδρυτής: Σχολή Μωραϊτη), Αθήνα 2001, σελ. 31-53., [32]Έλλη Σκοπετέα, Το «πρότυπο βασίλειο» και η Μεγάλη ιδέα. Όψεις του εθνικού προβλήματος στην Ελλάδα (1830-1880), Πολύτυπο, Αθήνα 1988, σελ. 315., [33] Ο.π., [34] Με παρόμοιο τρόπο περιέγραψε τον «ελληνοθωμανισμό» ο Ευάγγελος Κωφός στο Η Ελλάδα και το ανατολικό ζήτημα 1875-1881, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 2001, σελ. 23-24., [35] Δείτε το Αλεξάνδρα Σφοίνη, «Ιστορία της ελληνικής γλώσσας τον 19ο αιώνα: Eθνική ιδεολογία, γλωσσικό ζήτημα και γλωσσική επιστήμη», Άννα Ταμπάκη–Ουρανία Πολυκανδριώτη (επμλ), Ελληνικότητα και ετερότητα Πολιτισμικές διαμεσολαβησεις και εθνικός χαρακτηρας στον 19ο αιώνα, B´ ΤΟΜΟΣ, Πρακτικά Συμποσίου Επιμέλεια:, Εθνικόν και Καπόδιστριακόν Πανεπιστήμιόν Αθήνών, τμήμα Θεατρικών Σπουδών, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών, Αθήνα 2016, σελ. 283., [36] I. R. Eiges, «Rueckert» , μετάφραση για της ανάγκες αυτής της διατριβής Αντώνης Παντίδης, στην Σοβιετική λογοτεχνική εγκυκλοπαίδεια, τ. 10, Μόσχα 1937, σελ. 463-465, διαθέσιμη στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://feb-web.ru/feb/litenc/encyclop/lea/lea-4632.htm?cmd=p&istext=1, [37] Δείτε το Αλέκος Κουτσούκαλης, Λόρδος Μπάϊρον. Η Ζωή, το Έργο και η Επαναστατική δράση του, δεύτερη έκδοση, Ιωλκός, Αθήνα 1998, σελ. 84-162., [38] «Η πολιτική ένωση της φυλής, να ένα ιδανικό πιο πραχτικό, πιο εύκολο, πιο σύμφωνο με τις σημερινές περιστάσες». Ίων Δραγούμης, Όσοι Ζωντανοί, Πελεκάνος, Αθήνα 2006, σελ. 85., [39] Ο.π., σελ. 86., [40] Ο.π., [41] Ο.π., [42] Ο.π., [43] Ο.π., σελ. 119., [44] Ο.π., σελ. 131., [45] Ο.π., σελ. 132., [46] Ο.π., σελ.123., [47] «Γάλλοι και Άγγλοι πολιτικοί και διπλωμάται έχουν την έμμονον ιδέαν ότι ειμπορούν να εξασφαλισθούν από τον κίνδυνον αυτόν δια παρεμβολής μεταξύ της Ρωσίας και της Δύσεως ενός τείχους από μικρά κράτη, το οποίον θα χρησιμεύση εις τας δυτικάς Δυνάμεις και ως χώρισμα μεταξύ Ρωσίας και Γερμανίας. Η παραδουνάβειος ομοσπονδία δεν θα ήρκει προς τούτο. Απεκαλύφθη εις το Σαν Ρέμο ότι οι Γάλλοι επεδίωκον την σύμπηξην ομοσπονδίας περιλαμβάνουσης τα εξής κράτη, Πολωνίαν, Τσεχοσλοβακίαν, Ουγγαρίαν, Ρουμανίαν και Βουλγαρίαν. Μάθων τούτο ο κ. Βενιζέλος έσπευσεν να προτείνη εις τον κ Λόϋδ Τζώρτζ την σύμπηξιν ομοσπονδίας τοιαύτης με αντικατάστασιν όμως της Βουλγαρίας δια της Ελλάδος.
Επί των σχεδίων τούτων καθιστώμεν προσεκτικούς τους Έλληνας, διότι πας συνδυασμός κρατών μη φυσιολογικός, αφ’ ενός μεν δεν είναι βιώσιμος, αφ’ ετέρου δε εκθέτει εις κίνδυνον τα αποτελούντα τον συνασπισμόν κράτη να γίνουν όργανα υποχείρια εις τας ορέξεις και τα συμφέροντα των μεγάλων, οι οποίοι επιδιώκουν τον τοιούτον αντιφυσιολογικόν συνασποσμόν. Ο μόνος δια τον Ελληνισμόν φυσικός συνασπισμός θα ήτο […] μεταξύ των κρατών της Βαλκανικής και της Μικράς Ασίας, τους λόγους δε τους πείθοντας περί της αληθείας του ισχυρισμού μας, είχομεν πολλάκις την ευκαιρίαν να εκθέσωμεν και δεν θα παύσωμεν να το πράττωμεν, έως ότου γίνουν κοινή συνείδησις. Πας άλλος συνασπισμός θα είναι δια τον Ελληνισμόν επικίνδυνος και πρέπει να αποκρουσθή πάση δυνάμει». Ίων Δραγούμης, «31 Ιουλίου 1920», ο.π., σελ. 342., [48] Ίων Δραγούμης, «Η κρίσιμος ώρα», ο.π., σελ. 330., [49] Ίων Δραγούμης, «Η κρίσιμος ώρα», Άπαντα Ίωνος Δραγούμη, Αρθρογραφία 1903-1920, Εκδόσεις Έκτωρ, Αθήνα 2021, σελ. 331., [50] «Αν τα πράγματα ούτως έχουν, βαρύνει την Κυβέρνησιν η υποχρέωσις η επιτακτική […] να παύση αμέσως την πολιτικήν του χωρισμού των Ελλήνων εις «εθνικούς» και «αντεθνικούς» […]. Θα πρέπη να σταματήση τας δίκας δήθεν προδοτών, να κλείση δια παντός την περίοδον των ύβρεων, απειλών, καταπιέσεων και καταδιώξεων, να χρησιμοποιήση τους Έλληνας όσον κατά το παρεθόν εφάνησαν χρήσιμοι, παρασχόντες υπηρεσίας εις το έθνος, να ανοίξη τας θύρας των φυλακών, να κόψη με το μαχαίρι την τυραννίαν της». Ο.π.
Σχόλια:
Ελπίζω να σεβαστείτε τον κόπο μου και να το δημοσιεύσετε. Ευχαριστώ.
Η συμμετοχή μας στον ΑΠΠ ως παλλακίδα των Αγγλοεβραίων αποτέλεσε τον κύριο λόγο της σφαγής των Ποντίων και των μικρασιατών. Τον ενταφιασμό της Μεγάλς Ιδέας. Η πολιτική του Βενιζέλου ήταν παρόμοια με την σημερινή του Μητσοτάκη. Πολιτική φιλελεύθερων γκάνγκστερ και προδοτών της πατρίδας. Δεξιά και φιλελεύθερος καπιταλισμός παντοτινοί προδότες των εθνών.
Το θέμα είναι αν μπορείς να τις καταλάβεις, έστω και τις απλές απαντήσεις. Δεν φαίνεται αυτό αν κρίνουμε από το ότι ρωτάς για θέματα που έχουν απαντηθεί στο άρθρο. Τέλος πάντων. Πάμε παρακάτω.
"Πως θεωρείτε τον Δραγούμη εθνικιστή και μάλιστα πατέρα του εθνικισμού όταν ο ίδιος δεν δεχόταν τον όρο για τον εαυτό του;"
¨Εχει απαντηθεί στο άρθρο και μάλιστα με παραπομπές σε κείμενά του ότι αυτοπροσδιοριζόταν εθνικιστής μέχρι την τελευταία μέρα της ζωής του. Κι εσύ αντί να το καταλάβεις διαβάζοντας τις γραπτές αποδείξεις αναπαράγεις την προπαγάνδα των καθυστερημέων που έχουν κάνει κοπτοραπτική στο ημερολόγιό του. Το απόσπασμα που χρησιμοποιούν αφορά την άρνησή του να ταυτιστεί με τα κομματόσκυλα της εποχής. Μια φράση σε έναν ωκεανό σημειώσεων έχουν απομονώσει. Στρέβλωναν τον όρο οι κομματάρχες εκείνων των καιρών. Αυτό εννοούσε ο Ίωνας. Όπως σρβλώνουν τα γραφόμενά του τα μουνόπανα που σκυλεύουν την μνήμη του σήμερα.
¨"και ποια άλλη απόδειξη χρειάζεται για το αν ήταν κομμουνιστής όταν τάχθηκε υπέρ των κομμουνιστών στην Κριμαία και κατά του ελληνικού εκστρατευτικού σώματος;"
Το ελληνικό εκστρατευτικό σώμα ήταν μέρος μιας ιμπεριαλισικής δύναμης που πήγε να ανατρέψει το κομμουνιστικό καθεστώς για λογαριασμό της καπιταλιστικής Δύσης. Δεν είχε σε τίποτα να κάνει με τα ελληνικά συμφέροντα. Όπως ακριβώς σήμερα ο ελληνικός στρατός συμμετέχει σε ιμπεριαλιστικές αλητείες του ΝΑΤΟ σε μέρη που δεν υπάρχουν ελληνικοί πληθυσμοί. Δεν έχει τίποτα το πατριωτικό αυτή η πρακτική. Σωστός λοιπόν ο Δραγούμης,
Επίσης, εφόσον οι εθνικιστές είμαστε ταυτόχρονα ενάντια στον καπιταλισμό και τον κομμουνισμό, κανονικά πρέπει να αντιμετωπίζουμε αρχικά και τους δυο ως ισοδύναμους εχθρούς. Επειδή όμως η Ελλάδα είναι στην δυτική σφαίρα επιρροής από το 1821 και έπειτα, αυτό σημαίνει ότι πιο κοντινός και άμεσος αντίπαλος του εθνικιστικού κινήματος της Ελλάδας είναι ο καπιταλισμός. Ο φιλελεύθερος καπιταλισμός του εβραιοδυτικού κεφαλαίου κατέχει την πατρίδα μας, όχι κάποιος ασιατικός κομμουνισμός. Συνεπώς, σωστός και πάλι ο Δραγούμης. Πολύ πρισσότερο όταν αυτά τα έγραψε όντας εξόριστος των δυτικών.
¨"δεν ξέρω αν πλασάρεται ως εκδοχή της Μεγάλης Ιδέας,αν ναι είναι σχιζοφρενικό γιατί η Μεγάλη Ιδέα είναι η εκπλήρωση των εθνικών πόθων για απελευθέρωση της Βασιλεύουσας και όλης της κατεχόμενης Μικρασίας"
Λες να ξέρεις εσύ τι είναι η Μεγάλη Ιδέα και όχι εκείνoι που την αποκρυστάλλωσαν ως πολιτικό αίτημα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής επί έναν σχεδόν αιώνα; Πήγαινε διάβασε την Σκοπετέα και την ακαδημαϊκή βιβλιογραφία για να ξεστραβωθείς και σταμάτα να παπαγαλίζεις τις προπαγάνδες της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και των ΜΜΕ. Για αυτό παραθέτουμε βιβλιογραφία.
Σου φαίνεται σχιζοφρενικό να ψάχνουν ένα νόημα για την ελληνική εξωτερική πολιτική όταν έχουμε χάσει στην κρητική Εοανάσταση της δεκαετίας του 1860 με εκατόμβες νεκρών; Σου φαίνεται σχιζοφρενικό όταν ο γιος του Καραϊσκάκη απέτυχε να ξεσηκώσει επανάσταση στα τότε τουρκικά σύνορα με την Ελλάδα όταν η Ρωσία και η Τουρκία πολεμούσαν στον Κριμαϊκό; Αν αποτυγχάνεις σε αυτές τις εύκολες αποστολές, τι ήθελες; Να συνέχιζαν να λένε ότι θα καταλαμβάναμε την Πόλη; Ή να αποδεχόμασταν ότι ήμασταν παράρτημα των Άγγλων χωρίς εθνική εξωτερική πολιτική; Αυτό ήταν το δίλημμα στο οποίο απάντησε ο Ελληνοθωμανισμός. Και πριν σου φανεί σχιζοφρενικό, πήγαινε ξεστραβώσου να διαβάσεις την νεότερη ελληνική ιστορία.
Τον κόπο σου τον σεβόμαστε. Εσύ να σεβαστείς τον δικό μας κόπο να ανεβάζουμε κείμενα με πηγές και παραπομπές. Για να διαβάσετε τα βιβλία και να ξεστραβωθείτε. Για να σταματήσετε να σκέφτεστε με τον τρόπο που θέλουν τα μουνόσκυλα του κάθε Πέρι Ντρούτσα, του κάθε Στόχου και του κάθε πράκτορα το κάνουμε.
Δεν είναι κόπος. Μια βόλτα μέχρι το βιβλιοπωλείο ή μια διαδικτυακή παραγγελία είναι. Διαβάστε την ακαδημαϊκή βιβλιογραφία και ελάτε να συζητήσουμε. Αλλά διαβάστε την. Σας την δίνουμε έτοιμη. Τι στο διάολο άλλο να κάνουμε για να καθαρίσει το μυαλό σας;
Μην κάνεις το κορόιδο. Είχαν αρχίσει. Όμως το ξεκλήρισμα (καθώς και το σκληρό αντάρτικο των δικών μας Ποντίων, με πολλούς Τούρκους βασανισμέους και νεκρούς στις δικές μας περιοχές) πυροδοτήθηκε από τον ΑΠΠ. Πάντως, ας πούμε ότι αυτό ήταν αναπόφευκτο είτε με Βενιζέλο, είτε με Δραγούμη είτε με οποιονδήποτε. Το ερώτημα είναι γιατί χάρισε ο Βενιζέλος τον μισό Πόντο στο υπό κατασκευή κράτος της Αρμενίας και υπονόμευσε τον Χρύσανθο και τον ποντιακό ελληνισμό μετά την νίκη των Αγγλογάλλων και πριν την σφαγή της Σμύρνης. Δεν θα υπεκφεύγεις εδώ. Γιατί χάρισε τον Πόντο (από εκεί ξενίνησε η τελική φάση της γενοκτονίας) και την Β. Ήπειρο;
"η Θράκη μας δόθηκε ακριβώς επειδή πολεμήσαμε στο πλευρό των δυτικών και απελευθερώθηκε στα 1919-20."
Τι έμεινε στο τέλος και γιατί παραδόθηκε η Ανατολική Θράκη; Δεν την παρέδωσαν οι βασιλόφρονες αυτήν.
"Ενδεχομένως και στη Χαλκιδική, διότι το 1916 οι αντιβενιζελικοί παρέδωσαν αμαχητί ολόκληρη την Ανατολική Μακεδονία και ένα ολόκληρο σώμα στρατού στους Γερμανοβουλγάρους, το οποίο μάλιστα αιχμαλωτίστηκε".
Είστε μόνιμοι ψεύτες οι νεοδημοκράτες. Αυτό που γράφεις δεν έγινε έτσι (μια ελάχιστη λωρίδα γης παραχώρησαν) ακολούθησε την παράδοση ολόκληρης της Μακεδονίας και της Θεσσαλονίκης στη Γαλλία και στους νέγρους στρατιώτες της. Αυτό ήταν το επιχείρημα των Γερμανών. Εφόσον δώσαμε την Θεσσαλονίκη και όλη την Μακεδονία στην Γαλλία, ζητούσαν ένα στρατηγικό αντάλλαγμα που ήταν το Ρούπελ.
Εκεί που ξεπερνάς σε αλητεία κάθε νεοδημοκρατικό μουνόπανο είναι στο ότι αποσιωπάς ότι ο Ίωνας μίλησε κατά της παραχώρησης του Ρούπελ στην Βουλή. Χρεώνεις στον Δραγούμη τα του Σκουλούδη και των άλλων μοναρχικών. Ο Δραγούμης δεν κυβέρνησε ποτέ ούτε έγινε υπουργός.
Σωστά. Ο Ίωνας διεκδικούσε για την Ελλάδα τα περισσότερα, όπως φαίνεται στο άρθρο.
Ο ελληνικός πληθυσμός έγινε συμπαγής στην Ρωσία και ίδώς στην Κριμαία μετά τον κριμαϊκό πόλεμο. Αλλά πέρα απ΄αυτά, ο Βενιζέλος δεν έστειλε στρατό για να τον προστατεύσει. Έστειλε στρατό για να βοηθήσει τους δυτικούς να ανατρέψουν τον κομμουνισμό. Άλλη μια αποτυχία του που έβαλε τους Έλληνες της περιοχής στο στόχαστρο. Ευτυχώς εκεί ήταν Ρώσοι και όχι Τούρκοι για να τους ξεκληρίσουν.
Επίσης, ο Μπαρρές είχε λόγους να υμνεί έναν πράκτορα που τοποθετήθηκε πρωθυπουργός της Ελλάδος. Κυβερνούσε ως υπάλληλος της δικής του χώρας, της Γαλλίας. Αυτό του έγραψε ο Ίωνας στις τελευταίες επιστολές τους. Από την μια ήταν κατά του Ντρέυφους και από την άλλη υπέρ του Έλληνα Ντρέυφους.
Ναι και οι Ρώσοι ήταν σκληροί αλλά τουλάχιστον υπάρχον ακόμη Έλληνες στην ρωσική Ουκρανία. Δεν θες να τος συγκρίνουμε με τους Τούρκους, εσύ ο βενιζελικός τουρκοφάγος. Θα πέσεις πάλι σε αντίφαση.
Όσον αφορά τα Ορλωφικά, ε κάτι κερδίσαμε από αυτά. Και δεν τα στηρίξαμε στρατιωτικά όπως θα έπρεπε και όπως είχαμε υποσχεθεί.
Τότε πρέπει να κάνει και ένα βίντεο για την αγάπη των Εβραίων της Θεσσαλονίκης στον Χίτλερ. Για αυτό το θέμα γιατί διστάζει να κάνει μια ανάρτηση;
Μην υπεκφεύγεις. Μια εβραϊκή κοινότητα ήταν υπέρ του Χίτλερ. Η ίδια που ήταν και υπέρ του Μεταξά. Κάτι σημαίνει αυτό. Γιατί το προσπερνάς στην μια περίπτωση και το τονίζεις στην άλλη; Εξάλλου οι χιτλερικοί δεν παραδέχονται ότι έγινε ολοκαύτωμα. Σύμφωνα με την χιτλερική αφήγηση οι εθνικιστές Εβραίοι συνεργάστηκαν κανονικά με τον άξονα και ο εγκλεισμός στα στρατόπεδα συγκέντρωσης δεν έγινε για να θανατωθούν αλλά για να μεταφερθούν μαζικά σε ελεγχόμενο σημείο μετά το τέλος του πολέμου.
Λοιπόν, αφού η χιτλερική αφήγηση δεν ειναι υπέρ του ολοκαυτώματος γιατί αποσιωπάται η υποστήριξη μια κοινότητας Εβραίων προς τον Χίτλερ και τονίζεται η υποστήριξη της ίδιας κοινότητας προς τον Μεταξά.;
Οι ψευτοχιτλερικοί πάλι; Αφού δηλώνουν ότι δεν έγινε ποτέ το ολοκαύτωμα και ότι είναι ψέμα η πολιτική που του αποδίδεται πος τους Εβραίους. Τι πρόβλημα έχουν να πουν και ότι υπήρχαν Εβραίοι υποστηρικτές του που ήταν οι ίδιοι οι οποίποι υποστήριξαν τον Μεταξά; Έστω και αν τους παραπλάνησε ο ραββίνος της Θεσσαλονίκης, ωραία. Μόνο στον Χίτλερ τους παραπλάνησε; Όχι στον Μεταξά; Δεν μας πείθει το επιχείρημα.
Ο Χίτλερ άσκησε αντιεβραϊκή πολιτική; Μα αυτά τα λένε οι αντίπαλοί του. Καπιταλιστές και κομμουνιστές. Η χιτλερική αφήγηση υποστηρίζει ότι τίποτε απ' όλα αυτά δεν συνέβη. Πάλι από τους αντιπάλους του Χίτλερ αντλείτε επιχειρήματα; Ως τι σχολιάζετε, επιτέλους; Ως μαρξιστές ή ως νεοδημοκράτες; Πάντως εθνικοσοσιαλιστές δεν είστε.
Ο Αριστοτέλης σε ηλικία τεσσάρων ετών συνάντησε τυχαία τη Μ. Κάλλας γεγονός που τον επηρέασε σε τέτοιο βαθμό ώστε αφιέρωσε χρόνο από τη τη ζωή του στη συλλογή για την τέχνη της. Η Εθνική Λυρική Σκηνή, τιμώντας τον Αριστοτέλη διοργάνωσε, στο πλαίσιο του έτους Μαρίας Κάλλας το 2023, μια αρχειακή εξερεύνηση των τεκμηρίων της οικίας του Αριστοτέλους στην οδό Σούτσου.
Επίσης, ρομαντικοί είμαστε όλοι οι εθνικιστές, ε/ς κλπ. Όχι μόνο οι της Λέσχης μας.
Ήμουνα λέει στα τέσσερα σε ένα κρεβάτι με σιέλ σεντόνια. Η (θεά) Αφροδίτη βρισκόταν καρφωμένη πίσω μου φορώντας το μαύρο πράμα από καουτσούκ και βυθιζόταν βαθιά στο κόκκινο πάθος του έρωτα μας. Έσκυβε στο λαιμό μου και ψιθύριζε με τη Φωνή της Λογικής.
Όταν έφτασα στην ύψιστη ηδονή γύρισα και την είδα να γονατίζει. Το υγρό πυρ της καυτής μου φύσεως πλημμύρισε τις παραγεμισμένες με σιλικόνη χειλάρες της.
Ξέρεις ποιο ήταν το κακό Μαμούτε; Εσύ και τα ρεμάλια της κωλολέσχης σας βλέπατε και δεν μπορούσατε να βάλετε το δάχτυλο στο μέλι. Προσπαθούσατε να πλησιάσετε τα βελουτέ κορμάκια μας και το κρεβάτι απομακρυνόταν. Σαν από θαύμα όλο και απομακρυνόταν.
Παραδέξου τώρα ρε μπαγάσα ότι δεν πιάνεις μία σαν σκηνοθέτης μπροστά στον Λεμούριο.
Είστε μια μεταμοντέρνα πρακτόρικη καρικατούρα της ελλαδικής Δεξιάς που -σαν άλλοι αριστεροί woke- δουλεύετε την αποδόμηση (όχι αυτών που πρέπει) μεθοδικά. Αν δεν πληρώνεστε όλοι (είμαστε σίγουροι ότι είστε και κάποιοι ηλίθιοι που δεν τα παίρνετε) ψαχτείτε γιατί τα παίρνουν οι πυρηνάρχες σας και σας αφήνουν στην απέξω από την μοιρασιά.
Αντιπαράθεση με διαλεκτικύς καρπαζοεισπράκτες δεν υπάρχει. Έχουμε βαρεθεί να σας γελοιοποιούμε. Την πλάκα μας κάνουμε.
Ήταν mixed bag ο Μεταξάς από την εμφάνισή του στον πολιτικό και στρατιωτικό στίβο ως το θάνατο (δολοφονία;) του. Κατά το ήμισυ εθνωφελής, κατά το άλλο ήμισυ όχι.
Ως τεχνοκράτης στρατιωτικός, επιτελάρχης στους Βαλκανικούς πολέμους, και με τις επιστολές του στον Βενιζέλο ενάντια στη συμμετοχή της Ελλάδας στο τσωρτσιλικό φιάσκο της Καλλίπολης, υπήρξε αδιαμφισβήτητα εθνωφελής, έσωσε δεκάδες χιλιάδες ελληνικές ζωές.
Με την κοντοφθαλμία του να συνεχίζει ως τέλη του 1916 να πιστεύει στη νίκη της Γερμανίας και τη διαγωγή του στα της Ανατολικής Μακεδονίας, ξεκάθαρα εθνικά επιζήμιος.
Πάλι ως τεχνοκράτης, με την ανάλυσή του για τη μικρασιατική εκστρατεία και το "οίκαδε" είδε τα πράγματα σωστά, και θα είχαν σωθεί εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες (στρατιώτες και Μικρασιάτες άμαχοι) αν τον είχαν ακούσει οι ηλίθιοι που κρατούσαν στις τύχες τους τα χέρια της Ελλάδας μετά το 1920.
Ως αρχηγός των Ελευθεροφρόνων μέσα στη Βουλή υπερψηφίζοντας μαζί με τους Φιλελεύθερους τις αποικιακού τύπου συμβάσεις Power και Μακρή, το 1927, υπήρξε εθνικά επιζήμιος και είναι τότε ακριβώς που έγινε αγαπητός στους Άγγλους, που δεν τον θεωρούσαν πια γερμανόφιλο.
Ως δικτάτορας με την πρακτική ενεργοποίηση (όχι θέσπιση, αυτή είχε γίνει επί Παπαναστασίου) του ΙΚΑ και του 8ώρου υπήρξε εθνωφελής από κάθε άποψη - φυσικά δεν γίνεται να ξεχαστεί η δολοφονία εργατών τον Μάιο του 1936 αλλά τότε δεν ήταν ακόμα δικτάτορας.
Με την ΕΟΝ έπαιξε σημαντικό ρόλο στην κοινωνικοποίηση της ελληνικής νεολαίας, κοινωνικοποίηση που βρήκε τα αποτελέσματά της και στην Αντίσταση (η γενιά της ΠΕΑΝ, του ΕΔΕΣ, της ΕΠΟΝ, είναι η γενιά της ΕΟΝ, και όχι τα ακοινώνητα χωριατόπουλα του 1920).
Για την άμυνα της χώρας, θωράκισε μεν τα σύνορα με Βουλγαρία αλλά ταυτόχρονα διασπάθισε εκατομμύρια "υπέρ της αεροπορίας" (που δεν φτιάξαμε ποτέ) και τον έσωσε το '40 η φυσική γεωγραφία της Πίνδου και ο ηρωισμός του Έλληνα φαντάρου και αξιωματικού.
Με τη σύμβαση Κούπερ (συνέχεια των Power και Μακρή) υπήρξε εθνικά επιζήμιος για τη βιομηχανία στην Ελλάδα, αλλά το αντιστάθμισε στους Άγγλους όταν τους είπε σταράτα "μάγκες, αν θέλετε σοβαρά να βοηθήσετε την Ελλάδα, στείλτε δέκα μεραρχίες, όχι δύο, που δεν κάνουν ούτε για ζήτω" (και γι' αυτό κατά πάσα πιθανότητα δολοφονήθηκε).
Τέλος, με τη μικροπρεπή του πράξη να μην δεχθεί πίσω στο στράτευμα κατά τον πόλεμο του '40 τους αποταγμένους Βενιζελικούς αξιωματικούς επέτεινε για κάποια χρόνια τον εθνικό διχασμό εντός των αστικών στρωμάτων, κι αυτό φάνηκε ανεξίτηλα μέσα στην Κατοχή όταν αντιστασιακές οργανώσεις βενιζελικής καταγωγής όπως ο ΕΔΕΣ είχαν μεγάλη καχυποψία στην προσδοχή δεξιών αξιωματικών ακριβώς λόγω της εθνοδιχαστικής στάσης των τελευταίων κατά την περίοδο Μεταξά.
Γενικώς, ο Μεταξάς, ο οποίος και ωφέλησε και έβλαψε το έθνος, ήταν σίγουρα ο μόνος διορατικός δεξιός της γενιάς του, από την εποχή της μικρασιατικής εκστρατείας μέχρι το σαράντα. Ο μόνος (από όλο εκείνο τον εσμό των βασιλοκίνητων βλακών που αυτοαποκαλούνταν αντιβενιζελικοί) που είχε μια προσωπικότητα πράγματι αντάξια του μεγέθους του Βενιζέλου. Οι σύγχρονοί του μοναρχοφασίστες "ηγέτες" της λοιπής Ευρώπης (Χόρτυ, Ριτζ-Σμίγκλυ, Φίλοφ, Στογιαντίνοβιτς, Ταταρέσκου κλπ), σαν προσωπικότητες ήταν όλοι νάνοι μπροστά στο Μεταξά.
Η ουσία είναι ούτε Αριστερά ούτε Δεξιά ή μάλλον γαμιέται η Δεξιά και η Αριστερά. Εθνικισμός τώρα!!
A καλά εσύ χρει΄ζεσαι εξαρχής φροντιστήριο ιστορίας. Δεν ξέρεις ότι ο Φαήλος ήταν με το ΠΑΣΟΚ και με αριστερά σχήματα στα νιάτα του; Ήταν επίσης φίλος με οργανώσεις υποστήριξης των Κούρδων (από παντού σε ανοιχτούς διαύλους με τις ΗΠΑ). Αργότερα έγινε δεξιός.
Ο Μεταξάς ήταν ανέκαθεν εθνικιστής και εκτός της Δεξιάς. Φίλος με τον Κωνσταντίνο και υποστηρικτής της Γερμανίας στον ΑΠΠ, ως στρατιωτικός. Ως πολιτικός βρέθηκε στο μεταίχμιο Δεξιάς και εθνικιστικού συντηρητισμού αλλά ως κυβερνήτης δεχόταν τεταμένη δεξιά χείρα, στολές, αντικαπιταλιστική συνθηματολογία. Δεν τα λες δεξιά αυτά. Εκτός και αν είσαι μαρξιστής.
Τελικά οι ψευτοχιτλερικοί εκτός από το να χειροκροτάτε τον Μητσοτάκη και τον Βενιζέλο, κλέβετε και την επιχειρηματολογία των μαρξιστών. Τι σόι κυπατζιδιλίκι είναι αυτό; Πολύ μεταμοντέρνο. Μήπως έχετε πέσει θύματα τροτσκιστικού εισοδισμού;
Ε τότε πρέπει να τοποθετήσεις στην Δεξιά και τους μαρξιστές, που συμμάχησαν με τους αντιβενιζελικούς. Κάπου χάνει η εξαναγκαστική χρήση της τομής Δεξιά/Αριστερά σε μια εποχή που δεν χρησιμοποιούνταν οι όροι.
Άσε που οι εθνικιστες, όπως ο Ίωνας και ο Μεταξάς, ήταν πάντα μακριά από την Δεξιά και την Αριστερά. Πόσο μάλλον ο Ίωνας ως προδρομικός φασίστας. Γιατί θέτεις τα ερωτήματα αυτά περί Δεξιάς και Αριστεράς σε εμάς; Θέσε τα στους Δεξιούς. Στον Περίανδρο και τα παιδιά του, στον Καλέντζη, στον Γιαννάκενα. Ή θέσε τα σοτυς μαρξιστές. Έχουμε και τέτοιους που βολτάρουν στον εθνικιστικό χώρο ως φιλοεβραίοι πατριώτες.
https://postimg.cc/mzY0tzQG
Δυστυχώς ο Πέρι Ντρούτσα και τα τσιράκια του φέρονται να συκοφαντούν συστηματικά τον Δραγούμη σε αγαστή συνεργασία με τον κλόουν Χατζη-GoGo. Κρίμα γιατί έτσι προκαλούνται ερωτηματικά αναφορικά με τον ρόλο που επιτελεί η κλίκα των περιανδρικών. Το βέβαιο είναι πως θα περίμενε κανείς κάτι καλύτερο από άτομα που υποτίθεται ότι διαθέτουν ιστορική γνώση, προσωπικό εκτόπισμα αλλά και ιδεολογική κατάρτιση.
Ας ελπίσουμε ότι οι δύσκολες ώρες που διανύει η πατρίδα μας θα παρακινήσουν όσους κοφευουν και λειτουργούν διασπαστικά να αναθεωρήσουν ορισμένες στρεβλές αντιλήψεις και να ακούσουν ανθρώπους όπως ο Σταμάτης, που είναι εμφανές ότι έχει έχει εποπτεία της επιστημονικής βιβλιογραφίας και γνωρίζει το θέμα σε βάθος. Διαφορετικά, πολύ φοβάμαι ότι κάθε χρόνο θα λέμε τα ίδια και τα ίδια και θα κυνηγάμε την ουρά μας παραμένοντας στάσιμοι.
Τα περισσότερα βλέμματα στα ΜΜΜ είναι απλανή και αδιάφορα. Κάποια επιθετικά. Ελάχιστα διερευνητικά. Ανήκω στην τελευταία κατηγορία, όχι από περιέργεια ή αδιακρισία, αλλά από μία ακόρεστη πείνα - που δεν αφορά το φαγητό. Επικεντρώθηκα σε μία κοπέλα που φορούσε ένα εφαρμοστό, καλοκαιρινό φόρεμα. Μέσα σε ένα βαγόνι γεμάτο άχρωμα, παραιτημένα και μπουχτισμένα άτομα, εκείνη έκανε τη διαφορά. Βρισκόταν σχεδόν δίπλα μου, τόσο κοντά και ταυτόχρονα τόσο μακριά. Η πείνα μου είχε ανοίξει για τα καλά και έπρεπε να ικανοποιηθεί.
Αν εννοείς το μεταπολεμικό κέντρο, το συζητάμε.
Με υποθέσεις δεν γίνεται σοβαρή συζήτηση. Αν το ρίξουμε στις υποθέσεις το πιθανότερο είναι ο Βενιζέλος να αποτελούσε οργανικό μέλος του συστήματος Σημίτη. Λίγο εκσυγχρονιστικό ΠΑΣΟΚ, λίγο ΝΔ. Εξάλλου οι Μητσοτάκηδες είναι πολιτικοί του συγγενείς και όχι μόνο.
Ο Σημίτης και λίγα έκανε εμπρός στον Ελευθέριο Βενιζέλο. Μην σου πούμε ότι ο Βενιζέλος θα ψήφιζε Αντώνη Σαμαρά στο δημοψήφισμα του 2015 όπως οι Κώστας Πλεύρης. Φίφης Ξηροφίφης, Περίανδρος κλπ.
Μπροστά σε όλους αυτούς βέβαια πρώτος ο Τσίπρας και ο Βαρουφάκης που έβαλαν φαρδιέςπλατιές τις υπογραφές τους. Το ΚΚΕ, επίσης, που δήλωσε αποχή από το δημοψήφισμα. Εμπρός στον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της χώρας μπορεί να συγκυβερνούσε με τον Φώτη Κουβέλη ο Βενιζέλος.
Μην το ψάχνεις. Εμπρός στην εντολή των Εβραίων όλοι οι παραπάνω γίνονται ένα.
Όταν γράφεις πολλά ο ομοφυλοφιλικός σου χαρακτήρας αποκαλύπτεται.
Ο Βενιζέλος ήταν εναντίον των Εβραίων στον ΑΠΠ;;!!! Πώς με το να εργαστεί για τους Άγγλους που ετοίμασαν το εβραϊκό κράτος με την λήξη του πολέμου;
Ε, από αυτό και μετά χάνει κάθε νόημα η συζήτηση. Γράψε για το μόρια από καουτσούκ της Αφροδίτης και άσε την πολιτική. Έφτασες στο όριο των γνώσεών σου και είναι πάντοτε μικρό. Παρά τα εβδομήντα πέντε έτη σου.
Αλήθεια, αγαπητέ; Μα πού τα βρήκες αυτά τα στοιχεία; Απ΄ όσα αναφέρουν τα επίσημ στοιχεία κάτι λιγότερο από 1000 Εβραίοι της Ελλάδας εντάχθηκαν στον ΕΛΑΣ; Ήταν και αυτοί μεταξικοί;
Μόνη λύση φορολόγηση των προφυλακτικών που πέφτουν από τον πισινό σου, για να λυθει το οικονομικό μας πρόβλημα.
Ή επειδή αγγίζει και εσάς τώρα καταλαβαίνετε τι εστί σοσιαλισμός;
Ασφαλώς, οι μεγάλοι φόροι θα πρέπει να πέσουν με κρότο στα κεφάλια των μεγαλοαστών και της αστικής τάξης. Όχι στα των μπλοκάκηδων μικροαστών και εργαζομένων που το σύστημα της φιλελεύθερης αλητείας καταγράφει ως επιχειρηματίες μέσα από λογιστικές αλχημείες.
Στις 4 Αυγούστου 1914, στο Ράιχσταγκ, ψηφίζονται οι πολεμικές πιστώσεις και η Γερμανία εισέρχεται στον πόλεμο, που από αυτή τη στιγμή λαμβάνει πανευρωπαϊκό χαρακτήρα (για να χαρακτηριστεί αργότερα Παγκόσμιος). Την πλειοψηφία στο Ράιχσταγκ είχαν οι Σοσιαλδημοκράτες, που μόλις δύο χρόνια πριν, σε ένα κοινό συνέδριο των ευρωπαϊκών σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων, είχαν διακηρύξει ότι σε περίπτωση πολέμου, το κόμμα τους όχι μόνο δεν θα συμμετάσχει σ' αυτή τη σφαγή των εργατών, αλλά θα κηρύξει άμεσα γενική απεργία για να παραλύσει την κρατική μηχανή και να αποτρέψει τον πόλεμο. Κι όμως δύο χρόνια μετά, το κόμμα ψήφισε τις πολεμικές πιστώσεις και έδωσε τη συγκατάθεσή του στο γερμανικό μεγάλο κεφάλαιο και την πρωσική αριστοκρατία να διεξάγει τον πόλεμο.
Ως δικαιολογία για τη στάση αυτή, οι Σοσιαλδημοκράτες ισχυρίστηκαν ότι η Γερμανία δεχόταν απρόκλητη επίθεση από τον "γαλλορωσικό άξονα" και ότι, αφού το καθεστώς της Ρωσίας ήταν ο τσαρισμός, που φυλάκιζε και απαγχόνιζε εργάτες καθημερινά, δεν είναι μόνο το γερμανικό κεφάλαιο που απειλείται από μια ρωσική κατάκτηση, αλλά και η γερμανική εργατική τάξη, γιατί, αν νικήσουν οι Ρώσοι, αυτή θα χάσει όλα τα κεκτημένα της δικαιώματα. Ο μπαμπούλας του "αυταρχικού Ρώσου", λοιπόν, βλέπουμε ότι και τότε αποτελούσε συσκευή ύπνωσης των μαζών, που τότε οι Σοσιαλδημοκράτες και Φιλελεύθεροι, και σήμερα η ΝΑΤΟική αριστερά και δεξιά, χρησιμοποιούν για να παρασύρουν τους ευρωπαϊκούς λαούς στην αποδοχή των πολεμικών δαπανών και στην υποταγή στον κάθε λογής τύραννο, τότε στον Κάιζερ, τώρα στους Αμερικάνους, αφού "όσο κακοί και να είναι αυτοί, οι Ρώσοι είναι χειρότεροι."
Ενάντια σ' αυτό το ιμπεριαλιστικό σφαγείο τάχθηκαν τότε μεμονωμένες ηρωικές φιγούρες όπως ο Ζαν Ζωρές και ο Ίωνας Δραγούμης.
Κοίτα μη σε πετύχει εσένα κανένας πουθενά και άσε τι κάνουν οι άλλοι. Και πάνω απ' όλα μην το παίζεις μάγκας με τα αρχίδια άλλων.
Κανείς δεν έβρισε τον αρχηγό σου. Τουναντίον, εσύ είσαι αυτός που βρίζει και εκτοξεύει ανώνυμα απειλές.
Από την άγνοιά σου και από την εκφορά του λόγου σού φαίνεται πως είσαι νεόκοπος στον χώρο με αποτέλεσμα να μην γνωρίζεις τα όσα έχουν προηγηθεί. Φρόντισε λοιπόν να σέβεσαι, να ακούς ευλαβικά τους παλιότερους και να μην κανείς τον μάγκα.
Ραγίζει ο ουράνιος καθρέφτης
μια παγίδα το στόμα
του Βορείου Σέλαος
απ' το Ταλίν μέχρι την Σούτσου.
Ο λύκος σηκώνεται επίσημα.
ένα βέλος κυνηγά,
και βέλος είν' ο ίδιος.
Βαθιές κόγχες των ματιών
μάτια για τα βάθη πεινασμένα.
Ακαδημαϊκοί ενάντια σε ένα Είδωλο
τραγούδι και φωτιά.
Το χώμα βρέχεται
από τα δάκρυα των απόλεμων.
Κ' ένα παιδί χορεύει,
πάνω στις στάχτες των αξιών.
Παρά την χρονική απόσταση που χωρίζει το σήμερα από την εποχή του Ίωνα Δραγούμη, με την ίδια λύσσα οι βενιζελικοί συνεχίζουν την ψευδολογία και την προπαγάνδα τους. Περίεργο, αφού αυτοί κληρονόμησαν την αντιπροσωπεία των δυτικών συμφερόντων στο προτεκτοράτο, μετά την απορρόφηση της δεξιάς. Και είναι πια γεγονός ότι υπάρχει βιβλιογραφία, ακόμα και όπως το βιβλίο που αναφέρατε, του Ματάλα. Που προέρχεται παρεμπιπτόντως από τις αμιγώς αμερικανοκίνητες εκδόσεις ΠΕΚ. Από ότι φαίνεται λοιπόν, πέρα από την ενεργοποίηση διχαστικών αντανακλαστικών, το οπλοστάσιο των διαχειριστών του προτεκτοράτου είναι ελλιπές εναντίον του ρομαντισμού και του εθνικισμού. Η δε λύσσα έχει να κάνει με το γεγονός ότι το αφήγημα υποχωρεί ανεπιστρεπτί, ιδιαίτερα στις νέες γενιές. Μπράβο σας και πάλι.
Έλληνας ο πρώτος ανοικτά ομοφυλόφιλος γερουσιαστής στην Αμέρικα.
https://www.lifo.gr/now/politics/o-kris-pappas-thelei-na-ginei-o-protos-anoihta-gkei-andras-sti-geroysia-ton-ipa
Αν και δεν είμαι ομοφυλόφιλος παρά μόνο ομοερωτικός παρακολουθώ με ευχαρίστηση το σπάσιμο των κατεστημένων Μαμούτε. Με ταχύτητες μεγάλες γυρνάει ο κόσμος τούμπα.
Συνέχισε εσύ την εμμονή στους συντηρητικούς κώδικες και θα πας μπροστά.
Λεμούριος τρολίστας
Το τεκμαρτό έγινε για να ευθυγραμμιστεί η Ελλάδα με τον ΟΟΣΑ, διότι η Ελλάδα είχε αναλογικά τα μεγαλύτερα ποσοστά ελευθέρων επαγγελματιών σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες, οπότε αυτό δεν άρεσε στους παγκόσμιους νταβατζήδες.
Οπότε, όπως κατάλαβα και για εσάς τους εθνικοσοσιαλιστές το πρόβλημα είναι ο τυροπιτάς και ο κουλουράς που δεν κόβουν αποδείξεις. Άρα σε τι διαφέρετε από τους κομμουνιστές;
Κάποιος που πληρώνει ενοίκιο για να διατηρεί την επιχείρησή του, πληρώνει ΕΦΚΑ, πληρώνει υπαλλήλους, πληρώνει ρεύμα, για ποιον λόγο να του βάζεις τεκμαρτό; Αυτά από μόνα τους τα έξοδα αυτά φτάνουν στα 50 χιλιάρικα τον χρόνο.
Και μετά αφού ανταπεξέλθει σε όλο αυτά που το ληστρικό κράτος τον υποχρεώνει να κάνει, τον φορολογείς και από το πρώτο ευρώ, του βάζεις POS υποχρεωτικά, αντί να έχεις το αφορολόγητο στα 20 χιλιάρικα για μισθωτούς και ελεύθερους επαγγελματίες.
Αντ' αυτού τον λες κλέφτη επειδή δεν χτυπάει όλες τις αποδείξεις. Μα, αν τις χτυπήσει όλες θα κλείσει, δεν βγαίνει αλλιώς.
Ο Αριστοτέλης ανήκει σε έναν συγκεκριμένο κόσμο. Σε μια συγκεκριμένη παράδοση. Η προσπάθεια να τον μετατρέψουν σε κάτι ουδέτερο και παγκόσμιο δεν είναι δημιουργία. Είναι απομάκρυνση από την ουσία. Είναι λήθη μεταμφιεσμένη σε πρόοδο.
Κι όμως, η μνήμη δεν παραδίδεται.
Μένει όρθια, όπως τα αγάλματα που ακόμη μας κοιτούν.
Όπως η ιστορία που δεν διαγράφεται με αποφάσεις παραγωγής.
Σε αυτή την αντίσταση στέκεται και η Εφιπποτοξοτική Εταιρεία. Όχι ως θόρυβος, αλλά ως υπενθύμιση. Ότι η ταυτότητα δεν είναι εμπόδιο. Είναι θεμέλιο. Ότι η Ελλάδα δεν χρειάζεται να ξεχάσει για να υπάρχει. Χρειάζεται να θυμάται.
Ενώ είσαι ο μόνος με την αναγκαία πανουργία και δολιοτητα που να μπορέσει να φέρει σε πέρας την αποστολή διάσωσης της Ελληνικής φυλής:
ΦΤΙΆΞΕ ΚΟΝΕ ΤΟΝ ΚΑΣΙΔΙΆΡΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΦΡΟΔΊΤΗ.
Δεν γίνεται να μην καταλαβαίνεις οτι μια τέτοια ένωση θα είχε πολλαπλασιαστική και όχι απλά αθροιστική ισχύ.
Στις πρώτες εκλογές που θα κατέβαιναν θα χτυπούσαν 15αρι.
Κόμμα και τέτοιες μαλακιες δεν χρειάζονται. Θα είναι το συζυγικό ζεύγος και 30-50 παρατρεχαμενοι του στυλ " τράβα να μου πάρεις τσιγάρα" όπως αρμόζει στα ιερά νάματα της ανόθευτης αιωνίου Ελληνικής φυλής.
Αν γίνει και λίγη προεργασία και εχουμε κανένα επικρατειας με Στιβ Γιατζόγλου, Αγγελική Ηλιάδη, Σιακαβαρα, Πετρόχειλος κτλ, παμε για 20.
Δεν κάνω χαβαλε.
Η μεταπολίτευση έχει αποκτηνωσει σε τέτοιο βαθμό τον ελληνικό λαό που ολα τα ζώα ( R.I.P. Μπιλαρα Γιγαντα) και οι αμοιβάδες θα τρεχαν να ψηφίσουν το ζεύγος του αιώνα.
Ήρθε η ώρα λοιπόν να κρεμάσουμε τη μεταπολίτευση με το σχοινί που μας χάρισε όπως έλεγε και ο μπολσεβικος Λένιν.
Ήδη έπρεπε να τρέχεις αλλόφρων στα γραφεία D.P.G , τίγρη και χοντρού ναρκεμπορου για να εξασφαλίσεις την αναγκαία χρηματοδότηση.
Οι άνθρωποι είναι μαλακες, χαλαν λεφτά στο Τσίπρα για να χτυπήσουν Κούλη ενω το 10 το καλό είναι μπροστά στα μάτια τους.
Τέλος πάντων, βαρέθηκα να γράφω.
Κρίμα τα χρόνια σου ρε μπαγλαμά.
Το παίζεις ξύπνιος αλλά τελικά είσαι για την αεράμυνα...
Υ.Γ. και ο Μαμουτος δεν βγαζει αχνα για ολα αυτα...
-Λεμουριος τρολιστας
το γυφτικο ματι του Παϊτερη την εβγαλε αναγνωριζοντας τους ομοιους του και κανενας Τελης ή εγω:
https://www.youtube.com/watch?v=Xmmd0aAUeKY
αν ειναι αυτος παντως ο ''φυλετισμος'' σας, παρτε και εναν αραπη για να κανει τις δουλειες στην οικια Κλαρινοπουλου-Κλασιδιαρη...φροντιστε μονο να ειναι φουστης για να μην ψαχνουμε μετα με ποιον εκανε το παιδι η Αφροδιτη σας:
https://www.youtube.com/watch?v=pL79Iko1J4Q
γελατε Μαμουτε γελατε...
-Λεμουριος τρολιστας
Αν αυτός ο στόχος δεν γινόταν εφικτός και οι Τούρκοι αμύνονταν αποτελεσματικά, καταφέρνοντας να διατηρήσουν τον έλεγχο του οθωμανικού κράτους, θα γινόταν πράξη η δεύτερη εκδοχή του σχεδίου, σύμφωνα με την οποία η χριστιανική συμμαχία των εθνοτήτων της Αυτοκρατορίας θα επεκτεινόταν σε μια βαλκανική συνεννόηση της εξωτερικής πολιτικής των εθνικών κρατών που διέθεταν αλύτρωτους πληθυσμούς στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Αυτή η συνεννόηση των εθνικών κρατών της περιοχής θα αποτελούσε μοχλό πίεσης προς τους Οθωμανούς να επιτρέψουν την πολιτική δράση των συνασπισμένων χριστιανικών εθνοτήτων εντός της Αυτοκρατορίας.
Αν η αντίδραση των Τούρκων γινόταν ακραία, η βαλκανική συνεννόηση των χριστιανικών εθνικών κρατών θα μπορούσε να κηρύξει τον πόλεμο στον Οθωμανική Αυτοκρατορία και να αποσπάσει όσο το δυνατόν περισσότερα οθωμανικά εδάφη, στην εσχάτη των περιπτώσεων.
Στην ουσία η ιδέα στην οποία βασίστηκε η ελληνική εξωτερική πολιτική του Βενιζέλου κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους είχε γεννηθεί και πραγματοποιηθεί στο αρχικό της στάδιο από τον Δραγούμη και τον Σουλιώτη-Νικολαΐδη μερικά χρόνια νωρίτερα.
Μολονότι ο Δραγούμης και ο Σουλιώτης-Νικολαΐδης δρούσαν μαζί, δεν έπαυαν να υιοθετούν διαφορετικές προσεγγίσεις του «ελληνοθωμανισμού». Ο Δραγούμης παραδέχτηκε ότι ο ίδιος,
« […] είχε περισσότερη αδυναμία για την ένωση της φυλής σ’ ένα μεγάλο και δυνατό καθαρά ελληνικό κράτος, μα μιας και ο φίλος του είχε πιότερο αδυναμία στο άλλο, το ανατολικό ιδανικό, και μπορούν και δυο τους να πασκίζουν μαζύ και για τα δυό, γιατί να συζητεί άσκοπα για το πιθανό αποτέλεσμα της ενέργειάς τους; Όποιο από τα δυό και αν πετύχει θα είναι καλό για το έθνος».
Το τελικό συμπέρασμα του Δραγούμη ήταν το εξής.
«Το μέσο που μεταχειρίζονται, ο ένας για να πετύχει την ισοπολιτεία και τη συγκυριαρχία στην Τουρκία, και ο άλλος για να καταφέρει το μεγάλωμα και το δυνάμωμα της Ελλάδας, είναι το ίδιο, δηλαδή η σύμπραξη των εθνών ενάντια στον Τούρκο. Και το μέσο τους ενόνει, ενώ οι σκοποί τους ξεχωρίζονται».
Αυτό δεν είναι απόσμασμα από τον Πρακτικό Ιδεαλισμό του Richard Coudenhove Kallergi αλλά από το "Οσοι Ζωντανοί" (Αθήνα 1926, σελ. 164 - 165, 167)
Την ίδια περίοδο είχε εκδοθεί το βιβλίο του Μανουήλ Θ. Χαιρέτη, που έφερε τον τίτλο Εθνολογισμοί ή μελέτη περί εθνισμού. Ο Χαιρέτης ήταν θείος του Περικλή Γιαννόπουλου. Είχε αρκετές κοινές ιδέες με τον Δραγούμη αλλά και σημαντικές διαφορές. Ο Δραγούμης διάβασε το βιβλίο του Χαιρέτη και κράτησε σημειώσεις. Σε μια από αυτές ο Χαιρέτης αναπαρήγαγε την γνωστή ιδέα ότι η ελληνική φυλή είχε αφομοιώσει στον αρχικό της τύπο όσους λαούς είχαν μεταναστεύσει στον ελληνικό χώρο. Ο Δραγούμης υπερθεμάτισε, γράφοντας ότι μόνο η ελληνική κληρονομικότητα ανάμεσα σε όλες τις φυλές του κόσμου μπορούσε να αντισταθεί για μια γενιά στην αφομοίωση. Ωστόσο δέχτηκε ότι μετά την δεύτερη γενιά καμία κληρονομικότητα δεν ήταν τόσο ισχυρή ώστε να αντισταθεί στην φυλετική αλλοίωση.
Συμφώνησε, όμως, με τον Χαιρέτη ότι η ελληνική γη διέθετε μια ασύλληπτη από τα κοινά μέτρα της λογικής δυναμική, να μετατρέπει σε γνήσιο ελληνικό αρχέτυπο κάθε φυλετική πρόσμιξη. Έτσι, υποστήριξε ότι η εθνική συνέχεια της ελληνικής φυλής είχε διατηρηθεί.
Το παραπάνω συμπέρασμα μετασχηματίστηκε και αναδιατυπώθηκε στο Όσοι Ζωντανοί.
«Η τωρινή ελληνική φυλή δεν είναι η ίδια με την αρχαία […]. Μήπως και οι Έλληνες της εποχής των Περσομάχων ήταν η ίδια ράτσα με τους Έλληνες τους προομηρικούς; Μα η σμίξη των αιμάτων που γίνεται στα ελληνικά τα χώματα αιώνες τώρα, δεν είναι σημάδι απελπιστικό για την καινούρια φυλή που βγήκε από το ανακάτωμα τούτο».
Αυτή η παραδοχή δεν οδήγησε τον Δραγούμη στο συμπέρασμα ότι η ελληνική φυλή είχε χάσει την ενότητα της από την αρχαιότητα στα νεώτερα χρόνια. Το αντίθετο. Ο Δραγούμης θεώρησε ότι το ελληνικό έθνος, μολονότι είχε απορροφήσει επιμέρους φυλετικές προσμίξεις ανά τους αιώνες, εξακολουθούσε να διατηρεί, ως συλλογικός οργανισμός, έναν πυρήνα «φυλετικο-πνευματικής ακεραιότητας». Ο πυρήνας αυτός ήταν που διαμόρφωνε την εθνική υπόσταση και διατηρούσε την ενότητα της ελληνικής φυλής στον χρόνο.
«Η ελληνική φυλή, όσο και να ανακατώθηκε με άλλες φυλές, δεν έχασε το εγώ της και γι’ αυτό έμεινε ελληνικό έθνος από τον παμπάλαιο καιρό ίσαμε σήμερα. […] Το εγώ της άλλαξε περιεχόμενο, μα η θύμηση και η κληρονομικότητα διατήρησαν και κάτι σταθερό και μόνιμο μέσα του –τη συνείδηση πως είναι πάντα μια και ίδια».
«Ο Μεταξάς ήταν σαφώς γοητευμένος από τα εθνικοσοσιαλιστικά και τα φασιστικά πρότυπα. Ήταν όμως ένας δοτός πρωθυπουργός, χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα στην εξουσία, όργανο του πράκτορα των Αγγλων Γεωργίου και των μεγαλοαστικών συμφερόντων που αυτός εκπροσωπούσε.
Αγωνιζόμενος να αποκτήσει ερείσματα για να απαγκιστρωθεί από τον ασφυκτικό εναγκαλισμό του Γεωργίου, προσπάθησε να ασκήσει μια φιλολαϊκή και εθνική πολιτική, που ωστόσο ποτέ δεν κατάφερε να παγιώσει σε ένα εθνικολαϊκό καθεστώς απαλλαγμένο από τα συμφέροντα της πλουτοκρατίας και της πολιτικής ολιγαρχίας, που εκπροσωπούσε ο θρόνος.
Το καθεστώς της 4ης Αυγούστου δεν έγινε ποτέ ένα λαϊκό εθνικοσοσιαλιστικό ή έστω φασιστικό καθεστώς. Έρμαιο της πλουτοκρατικής και ολιγαρχικής ακροδεξιάς και της αγγλόδουλης πολιτικής της, χρησιμοποίησε τον Μεταξά και κατεδίωξε κάθε αληθινό εθνικοσοσιαλιστή, αποβάλλοντας τον από τις τάξεις του».
Υπάρχει και η μαρτυρία του λοχαγού Πετρόπουλου όταν είχε πει σε έναν παλιό Χρυσαυγίτη ότι θα παραστεί σε εκδήλωση για την απελευθέρωση από τους Γερμανούς και δέχτηκε λεκτική επίθεση. Για αυτό που αναφέρθηκε παραπάνω, αν δηλαδή ο ΝΓΜ υπήρξε ποτέ εθνικοσοσιαλιστής, αρχικά ήταν, μετά τη γύρισε τη μπιφτέκα,προφανώς προς άγραν ψήφων και έφτασε η ΧΑ να παρίσταται στο Ρούπελ. Σαν να τιμά το ΚΚΕ το Βίτσι.
"Ορθώς, πολύ ορθώς ο Στρατηγός Μεταξάς απήντησε ΟΧΙ, γιατί έτσι απαιτούσε η Ελληνική Ιστορία και η Τιμή του ως Στρατιώτου"
Ν.Γ. Μιχαλολιάκος " Η 28η Οκτωβρίου και εμείς" τεύχος 30 Οκτώβριος 1987
ΥΓ. Οι προσωπικές πικρίες και αντιπαραθέσεις του οποιουδήποτε παράγοντα του ελληνικού εθνικιστικού χώρου δεν βοηθούν για ασφαλή συμπεράσματα.
Δεύτερον, μέχρι και η ΕΣΑ έχει παραδεχτεί πως το 1941 θα πολεμούσε στα βουνά και τον Ιταλό και τον Γερμανό εισβολέα, Χάρης και Δοξούλα δήλωσαν δημόσια σε εκπομπή τους ότι η ιδεολογική ταύτιση δεν σημαίνει αποδοχή των οποιοδήποτε ξένων σε πατρογονική γη.
"Απελευθέρωση" την 6η Απριλίου δεν την αποκαλεί σχεδόν κανείς πλην απειροελάχιστων στον ευρύτερο χώρο.
Αν έλεγε και αυτούς που κάποιοι αποκαλούν 'αφροέλληνες' με την σωστή ονομασία (όπως τους αποκαλούσε και ο Ζαμπέτας πριν η πολιτική ορθότητα αρχίσει να διαστρεβλώνει την πραγματικότητα), θα την ψήφιζα.