Mexico '86

του Σταμάτη Μαμούτου

Ιούνιος του 1986. Κάπου στην ελληνική επαρχία, απολαμβάνω τις καλοκαιρινές μου διακοπές. Ο δυνατός Ήλιος απλώνει το χρυσό του μεγαλείο στους αγρούς, στους χωματόδρομους, στα φύλλα των δέντρων. Το γλυκό αεράκι δροσίζει το ιδρωμένο μου μέτωπο. Δυο μήνες πριν, η Ευρώπη είχε γνωρίσει μια λέξη συνώνυμο του τρόμου: Τσέρνομπιλ (1). Ωστόσο, η αίσθηση της ανησυχίας δεν είναι ακόμη τόσο ισχυρή ώστε να κλονίσει την ανεμελιά ενός καλοκαιριού των 80’s. Θα χρειαστεί να περάσουν μερικά χρόνια και να συντελεστούν ιστορικές αλλαγές, προκειμένου να βυθιστεί ο κόσμος στην αβεβαιότητα, στη ρευστότητα, στην απονεύρωση και στην ολοκληρωτική αισθητική παρακμή, που έφερε η εποχή της παγκοσμιοποίησης.

Το καλοκαίρι του 1986 διαπνέεται ακόμα από το άρωμα των παλιών καιρών. Οι δρόμοι είναι γεμάτοι από πιτσιρικάδες που παίζουν και φωνάζουν. Ο πλινθόκτιστος φούρνος του παππού μου, που λειτουργεί χωρίς ούτε ένα εξάρτημα της σύγχρονης τεχνολογίας ψήνοντας φαγητά και ζυμωτό ψωμί στη φωτιά των κλημάτων, είναι ο τόπος συγκέντρωσης των ηλικιωμένων της γειτονιάς. Στο «Μπλεκ» δημοσιεύεται για δεύτερη φορά μετά τη δεκαετία του ’70 η υπόθεση με τη «Νυκτερίδα» (2), ενώ φωτογραφίες και αφίσες των εθνικών ομάδων που συμμετέχουν στο μουντιάλ του Μεξικού, γεμίζουν τις επόμενες σελίδες του περιοδικού. Η πρώτη ισχυρή απόπειρα των τοπικών αρχών να καθυποτάξουν την κοινότητα στο πνεύμα της Νεωτερικότητας επιχειρείται μέσω της εκσκαφής των χωματόδρομων, προκειμένου να επιστρωθούν με πίσσα για να διευκολύνουν τη διέλευση ενός μεταφορικού μέσου, που σιγά-σιγά παύει να αποτελεί είδος πολυτελείας. Ωστόσο, η επίθεση δεν μας πτοεί. Ανέμελοι και ανυποψίαστοι για τα μελλούμενα, οι πιτσιρικάδες του χωριού μετατρέπουμε τους σκαμμένους δρόμους σε «χαρακώματα» και το ξυλουργείο του θείου μου σε οπλουργείο. Έχοντας υπομονή κι ένα αχνό χαμόγελο μόνιμα στα χείλη, ο ήπιος και καλοσυνάτος θείος Κώστας αφιερώνει χρόνο, δυνάμεις και υλικά της εργασίας του, για να μας φτιάξει τα ξύλινα υπερ-όπλα που χρειαζόμαστε, προκειμένου να βγούμε στη μάχη.

Είναι 22 Ιουνίου. Απόγευμα. Το παιχνίδι δε λέει να τελειώσει. Ποδοσφαιρικοί τελικοί σε χωράφια με ξεραμένο χορτάρι, κεραμιδάκια (3), μήλα, βόλτες με τα ποδήλατα και πόλεμος. Στο βάθος του δρόμου ακούω τη φωνή της μητέρας μου να με καλεί να αφήσω το παιχνίδι και να κάνω ένα μπάνιο. Αν υπάρχει κάτι που με νευριάζει είναι οι οικογενειακές βόλτες με πολλούς μεγάλους ανθρώπους, που με αποσπούν από τον μαγικό μου κόσμο. Με τα πολλά, χαιρετώ τους φίλους και αποχωρώ, ανανεώνοντας το ραντεβού για την επόμενη μέρα. Βγαίνω με τους ανθρώπους της οικογένειας. Στην πλατεία, όπου και πηγαίνουμε να δειπνήσουμε, υπάρχει μια ασπρόμαυρη τηλεόραση και πολύς κόσμος. Τουλάχιστον, θα δω τον αγώνα! Η χαρά μου είναι μεγάλη. Σήμερα παίζουν Αγγλία εναντίον Αργεντινής.

Η αγαπημένη μου εθνική είναι αυτή της Σκωτίας. Αφού η ελληνική δεν συμμετέχει, κάποια άλλη πρέπει να υποστηρίξω! Και επιλέγω αυτήν γιατί μου αρέσει το μελανό χρώμα της φανέλας, ο γρήγορος ρυθμός, οι ρωμαλέοι ποδοσφαιριστές που «φτάνουν μέχρι τον ουρανό» για να πιάσουν κεφαλιές και σουτάρουν από μακρινές αποστάσεις, το ποδόσφαιρο χωρίς σκοπιμότητες, μα πάνω απ΄ όλα ο φανατικός κόσμος στις εξέδρες με τις επικές παραδοσιακές φορεσιές. Κάποια χρόνια αργότερα θα καταλάβω ότι στην επιλογή μου αυτή έχουν συμβάλει σίγουρα και ορισμένες ιστορίες του Μπλεκ, όπως το «κούτσα-κούτσα προς τη δόξα».

Δυστυχώς, όμως, λίγες ημέρες πριν η ομάδα μου έχασε από τη Δυτική Γερμανία με σκορ 2-1 και ήρθε ισόπαλη 0-0 με την Ουρουγουάη. Ο αποκλεισμός με αναγκάζει να υποστηρίξω τη δεύτερη αγαπημένη μου ομάδα, την Αγγλία. Αυτή η συναισθηματική διαδρομή θα συνεχιστεί για αρκετές ακόμη διοργανώσεις, χωρίς ποτέ να με οδηγήσει στη χαρά της νίκης. Για την ιστορία, θα δηλώσω ότι μετά τη Σκωτία και την Αγγλία υποστηρίζω την Ισπανία και τη Γερμανία, ενώ από τις λατινικές η μόνη που συμπαθώ είναι η Ουρουγουάη.

Ως υποστηρικτής της Αγγλίας πια, παρακολουθώ το παιχνίδι να αρχίζει. Η ασπρόμαυρη τηλεόραση θέλει εκπαιδευμένο μάτι για να μη σε μπερδέψει με τις εμφανίσεις των ομάδων. Κι εγώ έχω αρχίσει να το αποκτώ. Οι τρεις λέοντες στην καρδιά κεντρίζουν το βλέμμα μου! Γκάρυ Λίνεκερ και Πήτερ Μπίρτσλι οι οδηγοί μου. Εμπρός για το θρίαμβο !

Η φανέλα της Αργεντινής δεν έχει ακόμη πολύ μεγάλο «βάρος». Οι σύλλογοι της Αγγλίας είναι σίγουρα πιο δυνατοί. Η ποδοσφαιρική της κουλτούρα γιγαντιαία. Η εθνική των λιονταριών στο μουντιάλ δεν ξεκίνησε καλά αλλά στη συνέχεια βρήκε το ρυθμό της. Νίκη για τη φάση των ομίλων με 3-0 επί της Πολωνίας, που στο προηγούμενο μουντιάλ είχε καταλάβει την τρίτη θέση. Κι άλλη νίκη με 3-0 στη φάση των 16, επί της πολύ καλής Παραγουάης. Η Αργεντινή βασίζεται σε έναν κοντοπίθαρο μέσο, που η φάτσα του «μου τη σπάει». Τον λένε Μαραντόνα. Σήμερα θα πάρει το μάθημά του.

Το παιχνίδι αρχίζει. Όσο η ώρα περνά η ανησυχία μου μεγαλώνει. Οι Αργεντίνοι παίζουν πιο επιθετικά και δείχνουν πιο σίγουροι. Οι «δικοί μου» είναι αγχωμένοι και προσέχουν τα νώτα τους. Στο πρώτο ημίχρονο 0-0.

Στο 52' ο Χόντζ προσπαθεί να απομακρύνει μετά από σουτ του Βαλντάνο. Όμως αντί να πιάσει ένα δυνατό βολέ, κάνει μια από τις πιο θεαματικές φιγούρες του τσάμικου! Μετά τη στραβοκλωτσιά του, η μπάλα παίρνει ύψος κι ενώ ο Σίλτον βγαίνει να την μαζέψει, ο κοντοπίθαρος βάζει με το χέρι το πιο ιστορικό γκολ στην ιστορία των μουντιάλ. Να πάρει η οργή ! Πως είναι δυνατόν ;

Τρία λεπτά μετά έρχεται και το γκολ του αιώνα. Ο Μαραντόνα περνά όλη την ομάδα μας και κάνει το 2-0. Η καρέκλα με έχει ρουφήξει. Οι συγγενείς μου γελούν. Η μητέρα και η γιαγιά μου προσπαθούν να με παρηγορήσουν. Μα δεν μπορεί να ανοίξει η τηλεόραση και να μπω μέσα ; Πρέπει να πάρω θέση στην επίθεση, να τους ξυπνήσω. Χάνουμε το ματς και ο χρόνος λιγοστεύει. Μόνο εγώ ακούω τους βρυχηθμούς των λεόντων που με καλούν στον αγώνα.

Ένα τέταρτο πριν το τέλος ο προπονητής μας, Μπόμπυ Ρόμπσον, ρίχνει στο ματς, όχι εμένα, αλλά τελικά τον Τζων Μπαρνς, το μοναδικό έγχρωμο μιας ομάδας που ακόμη έχει νόημα να ονομάζεται εθνική. Ο τελευταίος αρχίζει τις γνωστές από τη Λίβερπουλ ντρίμπλες, διεισδύει από τα αριστερά, κάνει τη σέντρα και ο θεός (πρόκειται για τον Γκάρυ Λίνεκερ) γράφει ένα βρετανικό γκολ, που με κάνει να εκτιναχθώ από την καρέκλα και να αγγίξω τα ουράνια. Μένουν ακόμη εννιά λεπτά. Από την καρέκλα μου σαλπίζω γενική αντεπίθεση !

Ο χρόνος περνά. Η ομάδα δεν μπορεί να αλλάξει ούτε μια σωστή πάσα! Διαθέτει όμως πάθος και με το που κερδίζει την μπάλα αρχίζει τις βαθιές μπαλιές στην αντίπαλη περιοχή. Οι Αργεντίνοι στις αντεπιθέσεις πλησιάζουν το τρίτο γκολ. Ώσπου στο 88΄, ο Μπαρνς κάνει μια δεύτερη επιτυχημένη διείσδυση από τα αριστερά, η σέντρα βγαίνει στην καρδιά της αργεντίνικης άμυνας… η εστία άδεια… η μπάλα περνά παράλληλα από τη γραμμή του τέρματος (και μόλις λίγα εκατοστά έξω) για μια στιγμή που ο χρόνος έχει παγώσει… ο θεός (είπαμε ο Γκάρυ) απογειώνεται… ίπταται… χρειάζεται μόνο ένα άγγιγμα για να τη σπρώξει στα δίχτυα… έχω ανέβει με τα πόδια στην καρέκλα μου… οι γροθιές μου είναι σφιγμένες…ετοιμάζομαι να εκτιναχθώ στον αέρα… αγγίζουμε την ισοφάριση… Δεν είναι δυνατόν !! Οι αμυντικοί της Αργεντινής προλαβαίνουν να διώξουν χιλιοστά του χρόνου πριν ο Λίνεκερ ισοφαρίσει !

Το ματς τελειώνει. Στην τηλεόραση προβάλλεται η διαφήμιση μιας μπύρας, που δείχνει ένα νεαρό και δυο κοπέλες να βγαίνουν αγκαλιασμένοι από κάποιο μπαρ, να μπαίνουν σε ένα μακρύ ασκεπές αμάξι και να χάνονται στο βάθος του δρόμου, καθώς τα ανέμελα γέλια τους ακούγονται ως τον ουρανό. Το δείπνο ολοκληρώνεται. Γυρίζω σπίτι με τα πόδια βαριανασαίνοντας. Μετράω τα χρόνια που απομένουν για το επόμενο μουντιάλ. Την επόμενη μέρα αποκλείεται και η τρίτη ομάδα που υποστηρίζω, η Ισπανία. Και ποιος θα σταματήσει τώρα τον κοντοπίθαρο με την παρέα του ; Κάθε μέρα που περνά αυτός και η ομάδα του αποκτούν νέους οπαδούς στη γειτονιά μου. Όλες οι ελπίδες μου εναποτίθενται πια στη Δυτική Γερμανία των Ρουμενίνγκε, Ματέους, Φέλερ, Μπρέμε και Άλοφς.

Την ημέρα του τελικού ο Ήλιος λάμπει αυτοκρατορικά στο καταπληκτικό στάδιο Αζντέκα. Πάντοτε ένιωθα ότι υπάρχει κάτι που με συνδέει βαθιά με το λαμπερό βασιλιά του ουρανού. Ότι κατέχω μια περίοπτη θέση στο χρυσό του παλάτι. Τα μεσημέρια, όταν η ησυχία και η γαλήνη κάνουν τον κόσμο να μοιάζει αδειανός, βγαίνω στη μέση του σκαμμένου δρόμου και στρέφω το βλέμμα μου ψηλά. Λούζομαι στους καταρράκτες του αθάνατου φωτός του. Μεταρσιώνομαι, ξαναγεννιέμαι με διευρυμένη αισθαντικότητα. Είναι, λοιπόν, δυνατό να χάσω σε έναν τελικό που πραγματοποιείται μια τόσο ηλιόλουστη μέρα; Φυσικά και όχι! Η Γερμανία μπορεί να ηττήθηκε τελικά με 3-2, εγώ όμως είμαι νικητής. Η ανάμνηση αυτού του τρομερού μουντιάλ θα μείνει για πάντα ζωντανή στα βάθη της ψυχής μου.

- Επίμετρο -

Τα χρόνια που θα περάσουν θα με κάνουν να ταυτιστώ ακόμη περισσότερο με τις «μουντιαλικές» μου επιλογές. Οι Βρετανία αποτέλεσε τη μήτρα των εφηβικών μου πολιτιστικών προσανατολισμών. Η αγάπη για το ποδόσφαιρο χωρίς σκοπιμότητες και ο βρασμός της εξέδρας, η μεσαιωνική αύρα που διαπνέει τη μαζική κουλτούρα, ο σκληρός και συνάμα μαγικός ήχος της Heavy Metal σκηνής, ο πεζοδρομιακός βίος, ο Nicky Crane που, ακόμη υγιής, διατηρεί το «θρόνο» του μορφάζοντας ατίθασα στις οθόνες της εξουσίας, μην αφήνοντας ίχνος υποψίας για τον αυτό-ευτελισμό και το τραγικό τέλος της ζωής του, που θα έρθει λίγα χρόνια αργότερα. Μια χώρα που αντιπαθώ σφοδρά λόγω του κυπριακού και παλαιότερων ιστορικών επιλογών της (σήμερα, πλέον, η αντιπάθειά μου βασίζεται και στην κυρίαρχη φιλοσοφική-πολιτική βρετανική κληρονομιά), στο επίπεδο της λαϊκής κουλτούρας με έχει κερδίσει πλήρως.

Καλοκαίρι του 1990. Είμαι στα πρώτα χρόνια της εφηβείας. Φοράω μαύρο μπλουζάκι με τη στάμπα του «Ultimate Sin» (4), συχνάζω στα ηλεκτρονικά «της Βιβής» στα σύνορα Καλλιθέας και Μοσχάτου (5), συμμετέχω στα τουρνουά αγώνων subbuteo τα οποία διοργανώνουν οι χεβυμεταλάδες που «αράζουν» στο πάρκο της Δαβάκη και παρακολουθώ τους αγώνες του μουντιάλ στην καφετέρια «Αριάννα» της πλατείας Κύπρου, στην Καλλιθέα. Λαϊκό προσκύνημα! Μεσήλικες, νεαροί, ηλικιωμένοι. Η πλατεία δείχνει έτοιμη να βουλιάξει από τον κόσμο. Κι όμως, εξακολουθεί να διαπνέεται από ένα οικογενειακό κλίμα. Σχεδόν όλοι γνωριζόμαστε μεταξύ μας (ασχέτως αν συμπαθούμε αλλήλους ή όχι).

Στη διαδρομή που πρέπει να διανύσω για να φτάσω από το σπίτι μου στην πλατεία βλέπω τους δρόμους της πόλης να σφύζουν από ζωή. Παρέες εφήβων που κάθονται σε σκαλιά πολυκατοικιών. Κι άλλες παρέες που γεμίζουν ασφυκτικά μαγαζιά ηλεκτρονικών παιχνιδιών και καταστήματα fast food. Πιτσιρικάδες που παίζουν τους «δικούς τους τελικούς» σε πάρκα, μπασκέτες και κούνιες. Ο εχθρός της εποχής είναι τα ναρκωτικά και οι παρυφές του οργανωμένου εγκλήματος, που αγγίζουν τα όρια της συνεκτικής, ακόμα, κοινότητας των Ελλήνων.

Στο μουντιάλ της Ιταλίας η Σκωτία θα αποκλειστεί ξανά, χάνοντας στο 88΄ 1-0 από τη Βραζιλία. Η Αγγλία έχει τη δεύτερη καλύτερη ομάδα της διοργάνωσης αλλά τερματίζει τέταρτη. Η Γερμανία αποτελεί τη σπουδαιότερη ομάδα που έχω δει στη ζωή μου.

Το θέαμα είναι λιγότερο ποιοτικό από εκείνο του Mexico. Ωστόσο, ακόμη παίζεται αληθινό ποδόσφαιρο. Υπάρχουν εθνικές σχολές και ο τρόπος παιχνιδιού δεν έχει ομογενοποιηθεί. Οι ποδοσφαιριστές είναι «καλλιτέχνες» και όχι δρομείς. Οι ελεύθεροι χώροι μέσα στο γήπεδο πολλοί. Ο νεοφιλελεύθερος ωφελιμισμός, απόρροια του οποίου υπήρξε η οικονομιστική αντίληψη στο ποδόσφαιρο, προς το παρόν δεν έχει καταστεί ηγεμονική ιδεολογία.

Ένας έφηβος έρχεται δίπλα μου στο ματς Ολλανδία- Αίγυπτος. «Έχω φροντιστήριο και δίνω εξετάσεις, αλλά είπα ότι πάω στην τουαλέτα κι έφυγα για να έρθω να δω την Ολλανδία» μου λέει. Την Ολλανδία του Φαν Μπάστεν. Ένας γιγαντόσωμος, γενειοφόρος συνάδελφος του πατέρα μου, τηλεφωνεί στο σπίτι το μεσημέρι και με ζητά. Με το που πιάνω το ακουστικό τον ακούω να αναφωνεί εκστασιασμένος με την απόδοση της ομάδας του Βραζιλίας, στο ξεκίνημα του αγώνα με την Αργεντινή, για τη φάση των 16. «Μάθετε πως παίζεται η μπάλα, ξυλοκόποι βρετανοί !» μου φωνάζει πειρακτικά λίγο πριν κλείσει το τηλέφωνο. Τελικά η Βραζιλία χάνει με 1-0, ενώ αν είχε σκοράρει έστω στις μισές από τις ευκαιρίες της, το τελικό αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι, χωρίς υπερβολές, 4-1 υπέρ της.

Σήμερα, όπως και κάθε τέσσερα χρόνια από το 1994 κι έπειτα, διεξάγεται ένα παγκόσμιο φεστιβάλ marketing, στα πλαίσια του οποίου παίζεται και ποδόσφαιρο. Το όνομά του είναι το ίδιο με εκείνο της παλαιάς ποδοσφαιρικής διοργάνωσης: Μουντιάλ. Οι ονομασίες των ομάδων είναι επίσης ίδιες. Τα περιεχόμενα, όμως, διαφορετικά. Μετά από δυο καρναβαλικά (1994 και 2002) και δυο απαράδεκτα (1998 και 2006) μουντιάλ του νέου τύπου, φτάσαμε στο εφετινό. Παίκτες κουρασμένοι, άμυνες ασφυκτικές, ατελείωτη σκοπιμότητα και φυσικά, εμπόριο άνευ ορίων! Στο υπόβαθρο της αντίληψης του παιχνιδιού υπάρχει μόνο οικονομισμός και μαθηματικές εξισώσεις, ούτε ίχνος τέχνης, ούτε ίχνος φαντασίας. Στο εσωτερικό της χώρας, τα όρνεα της δημοσιογραφίας έχουν βρει ένα καλό θέμα για να βγάλουν το μηνιάτικό τους και μας βομβαρδίζουν με τη «σαπισμένη» τους πληροφόρηση (6).

Πριν λίγες ημέρες η «πολυεθνική Γερμανίας» αντιμετώπισε την «Showbiz Αγγλίας». Η «ψευτοεπαναστατικό-marketing Αργεντινή» έχει ξανά τον κοντοπίθαρο στις τάξεις της, αλλά απογυμνώνεται για μια ακόμη φορά. Η Γκάνα θα έπρεπε να διακριθεί γιατί είναι ρατσιστικό να μην υπάρχει μια αφρικανική ομάδα (χωρίς απαραίτητα να το αξίζει) ανάμεσα στις καλύτερες. Ακόμη κανείς δεν μιλά για το Ντιέγκο Φορλάν, έναν από τους λίγους εναπομείναντες ποδοσφαιριστές-καλλιτέχνες, που οδηγεί ουσιαστικά μόνος την εθνική του. Αν καταφέρει κάποια σπουδαία διάκριση είναι σίγουρο ότι το διεθνές marketing θα τον εντάξει στα πλαίσιά του. Προς το παρόν, η ποιότητα δεν το αφορά…

Σταμάτης Μαμούτος, πρόεδρος Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ.

Υποσημειώσεις
1) Πόλη της Ουκρανίας, που το 1986 άνηκε στη Σοβιετική Ένωση, στην οποία έγινε το μεγαλύτερο πυρηνικό ατύχημα στη διεθνή κλίμακα των πυρηνικών συμβάντων. Υπολογίζεται ότι επηρεάστηκε η υγεία χιλιάδων ανθρώπων εξαιτίας της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος που προκάλεσε.
2) Πρόκειται για την, κατά γενική ομολογία, κορυφαία περιπέτεια του Μπλεκ, στα πλαίσια της οποίας η θρυλική τριάδα Μπλεκ, Καθηγητής Μυστήριο και Ρόντι αντιμετωπίζουν έναν εξαιρετικό Άγγλο κατάσκοπο. Πρόκειται για μια περιπέτεια με έντονες σκοτεινές αποχρώσεις και υποβλητική ατμόσφαιρα, στην οποία ο αντίπαλος είναι κυριολεκτικά ακαταμάχητος και φέρνει τους τρεις ήρωες σε πολύ δύσκολη θέση. Αρχικά είχε δημοσιευθεί κατά τη δεκαετία του 1970. Αναδημοσιεύθηκε στη Β΄ (αν δεν κάνω λάθος) περίοδο του Μπλεκ, την οποία και πρόλαβα ως νεαρός αναγνώστης.
3) Ομαδικό παιχνίδι που παίζεται με δυο ομάδες, μια μπάλα κι ένα σπασμένο κεραμίδι. Τα κομμάτια από το σπασμένο κεραμίδι τοποθετούνται το ένα πάνω στο άλλο, δημιουργώντας έναν εύθραυστο «πύργο». Ένας παίκτης από κάθε ομάδα ρίχνει με τα χέρια τη μπάλα από ένα συγκεκριμένο σημείο (κάτι σαν το σημείο του πέναλτι). Όποιος πετύχει με τη ρίψη του τον «πύργο» (κάτι σαν το μπόουλινγκ) δίνει στην ομάδα του το ρόλο του κυνηγημένου. Τα μέλη της ομάδας αυτής τρέχουν σε όλο το εύρος ενός χώρου προσπαθώντας να ξανακτίσουν τον πύργο από το σπασμένο κεραμίδι, χωρίς οι ομάδα των κυνηγών να τους χτυπήσει με την μπάλα. Κάθε κυνηγημένος που «χτυπιέται» με την μπάλα από βολή κυνηγού αποβάλλεται και η ομάδα του συνεχίζει με λιγότερους παίκτες. Οι κυνηγημένοι νικούν αν ξανακτίσουν τον πύργο. Οι κυνηγοί αν αποβάλλουν όλους τους παίκτες της αντίπαλης ομάδας.
4) Δίσκος του Ozzy Osbourne.
5) Επρόκειτο για ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στέκια των οπαδών όλων των ρευμάτων του σκληρού ήχου (από Heavy Metal έως Punk, Oi! και ροκαμπίλι) στα νότια προάστια των Αθηνών. Σήμερα, ίσως, στους νεότερους να ακούγεται απίστευτο, ωστόσο μέχρι και το 1992-93 (όταν και η αυθεντικότητα των οπαδών του σκληρού ήχου άρχισε να νοθεύεται) αν κάποιος δεν ήταν μυημένος και δεν είχε «προβλεπόμενη» εμφάνιση, ο συγκεκριμένος χώρος «δεν τον κρατούσε» για πολύ.
6) Τουλάχιστον, εφέτος δεν παρουσιάζουν την εκπομπή για το μουντιάλ στην κρατική τηλεόραση ο Λάλας με τον Ταγματάρχη !

Εικόνες

1) Ο Pique, η μασκότ του μεξικάνικου μουντιάλ του 1986. Η πιπεριά, το σομπρέρο και το αρρενωπό μουστάκι, συμβολίζουν τα πρότυπα μιας πιο ανέμελης, πιο αυθεντικής και πιο ανδροπρεπούς εποχής.
2) και 3) Οι εθνικές Σκωτίας και Αγγλίας αντίστοιχα. Άγρια πρόσωπα, ατίθασες χαίτες, πραγματικές εθνικές.
4) Ο Γκάρυ Λίνεκερ πανηγυρίζει τη νίκη επί της Παραγουάης.
5) Η μασκότ των Iron Maiden, "Eddie", με φόντο τη βρετανική σημαία, η οποία κατά τη δεκαετία του '80 αποτέλεσε σύμβολο του οπαδισμού και του σκληρού ήχου.Οι Iron Maiden με τη σύνθεση του Number of the beast. Προνεωτερικό στυλ, πεζοδρομιακή κουλτούρα.
Άγγλοι οπαδοί της West Ham υποστηρίζουν την εθνική τους στα γήπεδα του Μεξικού, το 1986. Στο πανό τους είναι ευδιάκριτα τα γράμματα NF. Πρόκειται για τα αρχικά του βρετανικού εθνικιστικού κόμματος «Εθνικό Μέτωπο», που από το 1967 μέχρι και τη δεκαετία του ’80 αποτέλεσε ένα από τα πλέον γνωστά εθνικιστικά κόμματα της Ευρώπης. Στις εκλογές του 1979 πλησίασε το 1% και στη συνέχεια αποτέλεσε τη βάση από την οποία οργανώθηκε το εκμοντερνισμένο BNP. To NF αποδεχόταν δημοσίως ότι ο γηπεδικός οπαδισμός, η punk κουλτούρα και ο σκληρός ήχος αποτελούσαν βασικά στοιχεία της κοσμοθέασης των νεαρών μελών του, πλήθος εκ των οποίων συλλαμβάνονταν μαζικά κάθε Κυριακή μετά από επεισόδια σε ποδοσφαιρικούς αγώνες ή έπειτα από συναυλίες συγκροτημάτων του ευρύτερου σκληρού ήχου. Για την ιστορία, το πανό της φωτογραφίας έπεσε σε χέρια οπαδών της αργεντίνικης ομάδας Μπόκα Τζούνιορς, έπειτα από γενικευμένα επεισόδια που έλαβαν χώρα στις εξέδρες του σταδίου Αζντέκα, κατά τη διάρκεια του αγώνα Αγγλία-Αργεντινή, στις 22 Ιουνίου του 1986.
6) Η εθνική Αγγλίας στο επιτραπέζιο παιχνίδι Subbuteo, την οποία εξακολουθώ να βάζω ανάποδα στο κουτί της για να μη "χαλάσει το γούρι" !

• Σχόλια σε αυτήν την ανάρτηση :

Η ΚΙΜΜΕΡΙΟΣ είπε...
Εξαιρετική ανάρτηση. Ξαναζωντάνεψε μια εποχή που είναι οριστικά χαμένη. Συγχαρητήρια για το ιστολόγιο και για το έργο της λέσχης.
Τετάρτη, 07 Ιούλιος, 2010

Ο/Η Χρήστος 'Eddie' Μπαλτζής είπε...
Εποχές αληθινές μα συνάμα μαγικές, εποχές που το κάθε δάκρυ και χαμόγελο ήταν τόσο αγνό, το ίδιο και ο κόσμος από μέσα προς τα έξω... Εποχές που παίζοντας στη βροχή μην έχοντας καμία έννοια παρά μόνο στο μυαλό μου τη μπάλα και το σφυρί...

Sign of the Hammer be my Guide!
Τετάρτη, 07 Ιούλιος, 2010

Ο/Η Στυλιανός είπε...
Φέτος το Παγκόσμιο Κύπελο δεν ήταν καλό από την πλευρά του θεάματος αλλά σίγουρα υπήρξαν και ομάδες,που παίξαν όμορφα. Η Χιλή έπαιξε ωραίο και επιθετικό ποδόσφαιρο, Η Ουρού του μεγάλου Φορλάν έθελξε με την απόδοση της (Arevalo στο Λιμάνι τώρα! Πολύ 6 ο τύπος,πολύ 6!!), οι Γερμανοί έπαιξαν όμορφο και γρήγορο ποδόσφαιρο (Η Γερμανία δείχνει ότι έχει μέλλον και μεγάλη σχολή), η Καταλωνία χωρίς να παίξει και να ρολάρει είναι τελικο (σ.σ Ισπανία αλλά με 7 της Μπάρτσα έντος γραμμών), μαχητικοί οι Γκανέζοι που τους έτυχαν καλές κληρώσεις. Αυτές μπορώ να σκεφτώ. Τους Ολλανδούς δεν τουσ αναφέρω καν γιατί χωρίς να παίξουν τίποτα ιδιαίτερο και έχοντας Ρόμπεν και Σνάιντερ σε τρομερή φόρμα φτάσαν τελικό.

Γενικότερα το Μουντιάλ αυτό απέτυχε γιατί οι παίχτες ήταν κουρασμένοι και δεν είχαν κίνητρα μεταγραφών εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων (Ενιγίαμα-Νιγηρία,Τζιόλης και Παπασταθόπουλος-Ελλάδα,Ρόμενταλ-Δανία, Γκυάν και Μπόατεγκ-Γκάνα,Σουάρεζ-Ουρουγουάη και άλλοι μικρότερης αξίας)
Τετάρτη, 07 Ιούλιος, 2010

Ο/Η Guardian Lord είπε...
Το ποδόσφαιρο είναι άθλημα που με αφήνει (πλέον) παντελώς αδιάφορο. Ωστόσο δε μπορώ να μη μνημονεύσω, δίπλα στον Eddie, ένα γιγάντιο πανώ με τον πολεμιστή του Hail to England να κραδαίνει την ερυθρόλευκη..."Reds on War" Δεν ξεχνώ την τριπλέτα λαβάρων των Motorhead-Maiden-Manowar σε ένα κατάμεστο και κατακόκκινο γήπεδο.

Βέβαια όλα αυτά είναι αμετάκλητα παρελθόν για εμένα... But the memory remains...

ΥΓ. Δεν έχω ξεχάσει το σπάνιο φωτογραφικό υλικό που έχω υποσχεθεί...
Πέμπτη, 08 Ιούλιος, 2010

Ο/Η patman είπε...
Φίλε Σταμάτη σε ευχαριστώ για το άρθρο. Ξέρεις τη τρέλα που έχουμε για το ποδόσφαιρο και ειδικά για το παγκόσμιο κύπελλο. ΜΑ ΚΑΛΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΝΑ ΜΗΝ ΑΝΑΦΕΡΘΕΙΣ ΣΤΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΙΣΩΣ ΜΑΤΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ 25ΕΤΙΑΣ? Σε αφήνω να κάνεις ειδικό σχόλιο για τα δάκρυα του Pearce, το πέναλτι στα περιστέρια του Waddle και τις αργές αντιδράσεις του γέροshilton. ('Oπως καταλάβατε ποτέ δεν συμπάθησα την εθνική 'Αγγλίας για τους δικούς μου λόγους. Ωστόσο οφείλω να παραδεχτώ ότι η Αγγλία του 1990 ήταν η καλύτερη ομαδα που ανέδειξαν ποτέ τα"λιονταρια". Πως έγινα οπαδός της national manschaft? Ποτέ δεν θα ξεχάσω τον τελικό του 1986...

Στο σπίτι του θείου μου στον Άγιο Ελευθέριο βρεθήκαμε για να γιορτάσουμε την γιορτή του αδερφού μου(Πέτρος). Δεν θα ξεχάσω ποτέ την χαρά των υπόλοιπων παρευρισκομένων όταν η Άργεντινη προηγήθηκε με 2-0... Όλοι θεώρησαν οτι το ματς είχε τελειώσει εκτός από τους Γερμανούς. Η ισοφάριση απο τον αγαπημένο μου rudi με έκανε να ταυτιστώ με την ομάδα που δεν τα παρατάει ποτέ... Την ομάδα που ΠΑΝΤΑ θα ειναι συνεπής με τα μεγάλα ποδοσφαιρικά ραντεβού!!!

Και παλι σε ευχαριστω για το ξύπνημα των αναμνησεων για τα μεγαλύτερα mundial που έχουμε ζήσει(1986 και 1990).
Πέμπτη, 08 Ιούλιος, 2010

Ο/Η Skull είπε...
Αγγλιάρα δέρμα hooligans, Τόλκιν ντου στα Ούρουκ-Χάϊ.

Γράψε και για τη μάχη μεταξύ "ατόμων" της Βιβής και πρώτης γενιάς μετανέων στο ποτάμι της Καλλιθέας, γράψε και για το 3-4 Θρύλου-Πάο στο Καραϊσκάκη με Ντέταρι και Σαλιαρέλη να μπουκάρει στο γήπεδο, και για το 4-0 με μΠαοκ.. και.. και.. και..

Τρελαινόμαστε να ακούμε τις επικές σου ιστορίες..Αίμα να 'ναι, κι ό,τι να ναι..

Μοναχά φλεφαλο!
Παρασκευή, 09 Ιούλιος, 2010

Ο/Η Ανώνυμος είπε...
Σταμάτη πολύ ωραίο άρθρο.

Κάτι που αγνοούσα: σου πάει ο αυτοβιογραφικός λόγος, ίσως να περιμένουμε ένα βιβλίο από εσένα για την παιδική και εφηβική ηλικία στη δεκαετία του '80;

Λυρικός, όμορφος συναισθηματικός λόγος, ζωντανές περιγραφές, συγκινητικές εικόνες. Μπράβο.

Τώρα, για το ποδόσφαιρο: δεν είδα κανένα ματς του "Μουντιάλ" (δεν έχουμε τηλεόραση άλλωστε,όπως ξέρεις), και, μ' αυτά που διάβασα (κι έχοντας παρακολουθήσει τα μουντιάλ που τόσο ζωντανά περιγράφεις, κατάλαβα πως δεν έχασα και τίποτε!

Νίκο (Βλαντής)
Παρασκευή, 09 Ιούλιος, 2010

Ο/Η Σταμάτης Μαμούτος είπε...
Κιμμέριε, πες στο Θανάση να κανονίσει να τα πούμε και από κοντά. Το ρομαντικό μέτωπο των ιπποτών της πολεμικής σημαίας, πρέπει να είναι συμπαγές.

Eddie, ...εε, ρε Χρήστο, 5 κατοστάρικά δεν είπαμε.., χα, χα!

Πεππίτο, το πρόβλημα για το κακό θέαμα είναι κυρίως πρόβλημα αντίληψης και αισθητικής. Όχι αγωνιστικό και επαγγελματικό (μεταγραφές κλπ). Όσον αφορά τις λεπτομέρειες, η Ισπανία είναι πολύ καλή και παίζει βασιζόμενη στην παράδοση μιας ιδιαίτερης εθνικής σχολής ποδοσφαίρου. Την υποστηρίζω, όπως έκανα ανέκαθεν. Η Γκάνα είναι μια ομαδούλα, που είχε ευνοϊκή μεταχείριση (οι Γερμανοί σταμάτησαν στο 1-0 για να της δόσουν την ευκαιρία να προκριθεί, η νίκη της επί της Σερβίας θα μπορούσε να είχε αποτραπεί αν οι Σέρβοι σκόραραν έστω σε μια από τις αρκετές ευκαιρίες που είχαν, η νίκη της επί των Η.Π.Α ήταν κι αυτή πολύ δύσκολη και χρειάστηκε λίγη βοήθεια από τη διαιτησία...κλπ).

Guardian Lord, οι αρχαίοι μας πρόγονοι πίστευαν στην κυκλική φύση της ιστορίας.

Patman, πες μου ότι στη γιορτή του αδελφού σου παραβρέθηκε και ο sir Χρήστος Αρχοντίδης..

Skull, όλοι μας λατρεύουμε τις "Ατέλειωτες ιστορίες" των 80's..

Νίκο, προέχει η επίτευξη του κύριου στόχου μας, που είναι η θεμελίωση της ρομαντικής διανόησης και η καθιέρωση της λογοτεχνίας του φανταστικού στην Ελλάδα. Τα υπόλοιπα θα ακολουθήσουν..
Σάββατο, 10 Ιούλιος, 2010

Ο/Η Swordmaster είπε...
Σε λίγο θα μας δείχνουν ποδοσφαιρικό αγώνα στα "ημίχρονα" των διαφημίσεων. Δεν είδατε χτες. Σουτάρει ο Φορλάν συστημένο φάουλ, η μπάλα βρίσκει στη συμβολή των δοκών.. και σε δυο δευτερόλεπτα διακόπτουν τη σύνδεση για να μας πιάσουν στον ύπνο και να δούμε διαφημίσεις!! Ούτε μια επανάληψη για τη φάση που θες να τη βλέπεις και να την ξαναβλέπεις. Τουλάχιστον, το ματς του μικρού τελικού θύμισε 80's. Όταν παίζεις χωρίς άγχος και σκοπιμότητες, παίζεις ποδόσφαιρο.

ΥΓ. Μια αναφορά και για τα σκουλήκια της ΝΕΤ. Τι ζώα είναι αυτά; Μπορεί να μην είναι Λάλες και Ταγματάρχηδες, αλλά κι αυτοί δεν πάνε πίσω. Ποιος ήταν αυτός ο κωλόγερος μετά το ματς Ισπανία-Γερμανία, που μας φλόμωσε στη μαλακία και την έλεγε και στον Τοπαλίδη, για θέματα προπόνησης και προπονητικής;!! Σκουλήκια δημοσιογράφοι, να βράσω την ελευθεροτυπία σας!! Μόνο Αλέφαντο βλέπω εγώ...
Κυριακή, 11 Ιούλιος, 2010

Ο/Η Δημήτρης Αργασταράς είπε...
Πολύ καλό άρθρο πράγματι! Μια ανάγλυφη παρουσίαση της δεκαετίας του '80, μιας ολόκληρης εποχής και μιας ολόκληρης γενιάς, μέσα από την χαρακτηριστική ματιά του Σταμάτη.

Παρόλο που δεν υπήρξα ποτέ ιδιαίτερα ένθερμος φίλαθλος, ακόμη κι εγώ έχω διάφορες αναμνήσεις από παλαιότερα Μουντιάλ. Η αγωνιστικότητα, η άμιλλα, το θεαματικό παιχνίδι, οι διάφορες εκπλήξεις από ομάδες που δεν περίμενες να προκριθούν...

(νομίζω πως το ποδόσφαιρο είναι ένας καλός τρόπος να αντισταθμίσεις την ''σκοτεινή πλευρά'' της ανθρωπότητας. Οι λαοί συναντιούνται κι αγωνίζονται μεταξύ τους για χάρη του παιχνιδιού, με μία μπάλα ανάμεσά τους αντί για όπλα και βόμβες. Όλοι έχουν το δικαίωμα να υποστηρίξουν την εθνική τους ομάδα, αλλά και να θαυμάσουν μια ξένη εθνική. Επικές μάχες που διεξάγονται στο χορτάρι...)

Καταπληκτική είναι η ικανότητα του Σταμάτη να συνδυάζει το ποδόσφαιρο με την ρομαντική αισθητική, με τους action figures και την Heavy Metal. Κι άλλωστε, μόνο εκείνος που γνωρίζει διά ζώσης αυτά τα πράγματα, που τα έχει ζήσει on the field, μπορεί να μεταδώσει άρτια τον παλμό και την δυναμική τους και στον γραπτό λόγο, σε μία αποτελεσματική επική φαντασία...
Κυριακή, 11 Ιούλιος, 2010

Ο/Η Ίων Αλβέριχος είπε...
Άξιοι οι Ισπανοί, λέμε τώρα Ισπανοί -μιας και μόνο ο Κασίγιας με τα δάκρυα του τίμησε τη σημαία, που σηκώσαν την κούπα- άσχετο αν είναι για τα πανηγύρια να ακούς εθνικό ύμνο χωρίς στίχους. Επίσης, ευτυχώς που τέλειωσε το Μουντιάλ μπας και ησυχάσουμε απο την κατάρα του χταποδιού. Η Δύση, ακόμα και τώρα, στην απόλυτη σήψη της, αντιμάχεται όλές τις αξίες και τα ιδανικά, κάνει όμως έκτακτα δελτία για την πλήρως ορθολογιστική άποψη του Χταποδιού. Αιώνια ηχεί στα αυτιά μας η κραυγή του Spengler...
Δευτέρα, 12 Ιούλιος, 2010

Ο/Η Psycho είπε...
Χρειάζεται και μια αναφορά στις τηλεοπτικές σειρές "Βόρειοι και Νότιοι", "Ιππότης της ασφάλτου" (με το υπέρτατο sex symbol της πληθωρικής μπουκλοχαίτης Ντ. Χάσελχοφ) και Metal Mania (με Κατή να ποζάρει ημίγυμνος στους δέκτες της κρατικής τηλεόρασης!!).
Κυριακή, 18 Ιούλιος, 2010

Ο/Η VoodooChild είπε...
Τι να πει κανείς... Το μόνο καλό από αυτό το Μουντιάλ ήταν η παρέα και οι μπύρες... Για τη Αργεντινή δεν μιλάω... Πόνεσε.. Α! Φάτε τον Πάουλ κρασάτο!!!
Κυριακή, 18 Ιούλιος, 2010

Ο/Η Σταμάτης Μαμούτος είπε...
Swordmaster, συμφωνώ απολύτως. Ο άνθρωπος αυτός ήταν πραγματικά εκνευριστικός. Και οι υπόλοιπες παρατηρήσεις σου είναι σωστές. Όσον αφορά τον Αλέφαντο, μετά τον τελικό ήταν απολαυστικός, αν και θα ήθελα λίγο περισσότερο Μάριο Παπαδάτο στην εκπομπή του Γεωργίου.

Δημήτρη, θα πω στο Μανιάτη να σου κρατήσει ένα διαρκείας για τη Θύρα 7..

Psycho, χρειάζεται επίσης και μια αναφορά στη διαφήμιση της "Μερέντα", με τους πιστιρικάδες να παίζουν ποδόσφαιρο στα χρώματα Δ.Γερμανίας-Αργεντινής, την ώρα που πέφτει το σλόγκαν "Ποιος είσαι ο Μαραντόνα; Όχι, ο Μερεντόνα!!".

Ιώνα και voodoo, φαίνεται ότι σας έχει εκνευρίσει το χταπόδι. Εγώ πάλι, παρακολούθησα με ενδιαφέρον τη γλοιώδη μάζα του να χύνεται στα γυάλινα δοχεία και τις βεντούζες των άμορφων πλοκαμιών του να κολλούν στις κυρτές επιφάνεις των δημισιογραφικών φακών. Μου θύμισε Λαβκραφτικό εφιάλτη...

Δευτέρα, 19 Ιούλιος, 2010

Ο/Η Ανώνυμος είπε...
Γράψτε και για τον Μαγκάιβερ, με τη χαιτάρα τύπου Adrian Smith στο Seventh Son
Τρίτη, 20 Ιούλιος, 2010

Ο/Η Ανώνυμος είπε...
Μεγάλος ο Μαγκάιβερ... Μεγάλος και ο άρχων του Knight Rider... Δεν πρέπει ωστόσο να ξεχνάμε και τους θρυλικούς Dukes... Νταίζηηηη....

Guardian lord
Τετάρτη, 21 Ιούλιος, 2010

Never Judge a Book by its Cover…(ούτε μια εκδήλωση από τις προσδοκίες που δημιουργεί)

Το απόφθεγμα αυτό ταιριάζει σίγουρα σε πολλές καταστάσεις της ζωής, σε ανθρώπους που συναναστρεφόμαστε, σε επιλογές που κάνουμε, στους ίδιους μας τους εαυτούς όταν νιώθουμε ότι κλειστά μυαλά και άτομα γεμάτα ιδεοληψίες μας απορρίπτουν γιατί δεν ταιριάζουμε στο κοσμοείδωλο που αυτά έχουν χτίσει ή που κάποιοι τους έχουν «προγραμματίσει» να αποδέχονται (το αστείο της υπόθεσης είναι ότι αυτά τα άτομα είναι που στις μέρες μας αυτοπαρουσιάζονται συνήθως ως προοδευτικά και φορείς των ιδεών του ανθρωπισμού). Θα μπορούσε όμως κάλλιστα να είναι και ο υπότιτλος της παρουσίασης των νέων βιβλίων των εκδόσεων Ars Nocturna την προηγούμενη Τετάρτη, 16 Ιουνίου, στο Καφέ-Βιβλιοπωλείο Έναστρον.

Η εκδήλωση ήταν πολλά υποσχόμενη με την πρώτη ματιά. Η προώθησή της είχε ξεκινήσει πάνω από ένα μήνα πριν μέσω των ιστοτόπων κοινωνικής δικτύωσης και η φαινομενική ανταπόκριση του κόσμου ήταν καλή. Η αναβολή της, λόγω των συνεχιζόμενων απεργιών των ΜΜΜ, μόνο πιο αναμενόμενη θα μπορούσε να την κάνει. Ο χώρος ήταν ένας από τους καλύτερους που θα μπορούσαν να επιλεγούν, μια πραγματικά διαφορετική πρόταση στο κέντρο της Αθήνας, όαση χαλάρωσης μέσα στο συνονθύλευμα των πολύβουων φοιτητικών trendy-καφετεριών της περιοχής. Τα δύο προς παρουσίαση πονήματα, ΓΟΤΘΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ από ΒΙΚΤΟΡΙΑΝΕΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ και ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΦΑΝΤΑΣΜΑΤΩΝ ενός ΑΡΧΑΙΟΔΙΦΗ, αμφότερα μεταφρασμένες συλλογές διηγημάτων του φανταστικού, της ατμοσφαιρικής βικτοριανής εποχής, οδηγούσαν στο συμπέρασμα ότι θα παρακολουθούσαμε μια εξαιρετική συζήτηση για την περίοδο, το υπόβαθρο και τα κίνητρα των συγγραφέων της και γενικά για τα κίνητρα πίσω από την ενασχόληση με το Φανταστικό.

Τα πράγματα όμως δεν εξελίχθηκαν βάσει των προσδοκιών και το ερώτημα που προκύπτει είναι… τί πήγε λάθος;

Κατά κύριο λόγο η προσέλευση του κόσμου. Για μια τέτοια εκδήλωση που προωθήθηκε τόσο καλά, ο αριθμός των συνολικά 17 ατόμων που παρευρέθηκαν δεν είναι απλά απογοητευτικός, αλλά ανησυχητικός, αν λάβουμε και υπόψη μας ότι σε γνωστό site κοινωνικής δικτύωσης είχαν δηλώσει ότι θα παρευρεθούν σίγουρα 245 άνθρωποι και άλλοι 800 ότι ίσως έρθουν. Το ερώτημα για το αν η άνοδος της φανταστικής λογοτεχνίας, που έλαβε χώρα στην Ελλάδα από το 2000 κι έπειτα, έχει γερές βάσεις ή αποτελεί μια πομφόλυγα που με το πέρασμα του καιρού ξεφουσκώνει, είναι σίγουρα κάτι από τα όσα θα μας αφήσει η εκδήλωση της Τετάρτης.

Κι αυτό είναι το σημείο που αναδεικνύει τις ευθύνες των ανθρώπων που συγκροτούμε την ελληνική κοινότητα του Φανταστικού και πρωτίστως των εκδοτών. Ο κάθε σοβαρός αναγνώστης γνωρίζει (κι εμείς ως Λέσχη έχουμε κάνει ό,τι μπορούμε για να ενημερώσουμε το αναγνωστικό μας κοινό) ότι η λογοτεχνία του φανταστικού δεν φύτρωσε ξαφνικά στον 20ο αιώνα, αλλά διαθέτει πλούσιο ιστορικό παρελθόν, το οποίο και προσδιορίζει σε μεγάλο βαθμό τον τρόπο που την αντιμετωπίζει ο σύγχρονος πνευματικός κόσμος. Οι ηγεμονικές ομάδες της σημερινής ελλαδικής πνευματικής ελίτ το γνωρίζουν πολύ καλά αυτό. Το ζήτημα είναι αν το γνωρίζουμε κι εμείς οι αναγνώστες της, και αν έχουμε το θάρρος να το αναδείξουμε, αφήνοντας πίσω τις προκαταλήψεις μας.

Και ποιά θα ήταν μια καλή ευκαιρία να αναδείξουμε μέσω διαλόγου το υπόβαθρο της λογοτεχνίας του φανταστικού, αν όχι μια εκδήλωση την οποία θα είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν κάποιοι αναγνώστες της; Το επιτυχημένο παράδειγμα της περσινής εκδήλωσης της Λέσχης μας στο βιβλιοπωλείο «Ιανός», όταν μετά τις ομιλίες ακολούθησε συζήτηση μίας ώρας πάνω σε αυτό το ζήτημα, που παρακολούθησαν με ενδιαφέρον περισσότερα από 80 άτομα, δεν θα μπορούσε παρά να γυρίσει στο νου μου. Ωστόσο, στην εκδήλωση των εκδόσεων Ars Νocturna ο κόσμος ήταν πραγματικά λίγος κι αυτό, πέρα από το γενικότερο προβληματισμό σχετικά με το αναγνωστικό κοινό της φανταστικής λογοτεχνίας στην Ελλάδα, θα πρέπει να απασχολήσει για επιπλέον λόγους τους διοργανωτές.

Κατά τα τελευταία χρόνια, όταν και ξεκίνησαν να δραστηριοποιούνται σύλλογοι και νέοι εκδοτικοί οίκοι στα πλαίσια της ελληνικής κοινότητας του Φανταστικού, η Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ δήλωσε εξ αρχής ότι θέλει τις αίθουσες που φιλοξενούν εκδηλώσεις του «χώρου μας» να σφύζουν (αν όχι από κόσμο, τουλάχιστον σίγουρα) από νεανική ορμή. Από φωνές και υπάρξεις ανθρώπων που αναζητούν απολαυστικά λογοτεχνικά αναγνώσματα και έργα ποιοτικής αισθητικής, μέσα σε έναν κόσμο χαοτικού μεταμοντέρνου σχετικισμού. Στην πορεία, ο καθένας έκανε τις επιλογές του. Όσοι φορείς προτίμησαν να συμπορευτούν με ανίκανους δημιουργικά και ανάξιους εμπιστοσύνης ανθρώπους, που δραστηριοποιούνται αφανώς μέσω πληκτρολογίων και τηλεφώνων, έχοντας ως σκοπό την αυτό-ανάδειξη και όχι την ενδυνάμωση του φανταστικού στην Ελλάδα, ίσως έχουν αρχίσει πια να αντιλαμβάνονται τις συνέπειες και να παίρνουν αυτό που τους αξίζει.

Κάπου εδώ θα κλείσω αυτή την παρένθεση και θα επιστρέψω στα της εκδήλωσης, εκεί όπου οι ομιλητές Ευαγγελία Κουλιζάκη και Διονύσης Παπαδόπουλος, παρά τις όποιες φιλότιμες προσπάθειες, δεν κατάφεραν να δώσουν μια πνοή ζωντάνιας στην παρουσίασή τους. Κάτι ο λίγος κόσμος, κάτι η επιλογή των ομιλητών να επαναλαμβάνουν φράσεις κλισέ και να μπλέκουν κομμάτια των κειμένων με τα όσα ήθελαν οι ίδιοι να πουν γι’ αυτά (πράγμα που τους έκανε να χάνουν το ρυθμό τους), από κάποια στιγμή και μετά η παρουσίαση έδινε την εντύπωση της διεκπεραίωσης μιας υποχρέωσης, χωρίς πραγματικό ενδιαφέρον για το θέμα της. Μάλιστα, κατά τη διάρκεια της δεύτερης ομιλίας άρχισε να ακούγεται ένας επαναλαμβανόμενος βόμβος από το μικρό κοινό, που ουσιαστικά ωθούσε τον ομιλητή να ολοκληρώσει. Ενδεικτικό της όλης κατάστασης ήταν πως όταν τελικά ο ομιλητής ολοκλήρωσε, αναγκάστηκε να το …ανακοινώσει, γιατί απλά κανείς δεν το είχε καταλάβει! Πριν προχωρήσω, θα υπενθυμίσω στον κάθε αναγνώστη ότι οι παρατηρήσεις μου βασίζονται σε γεγονότα που έγιναν αντιληπτά από όλους τους παριστάμενους και όχι σε προσωπικές, ατεκμηρίωτες, γενικόλογες εκτιμήσεις του τύπου «ο τάδε ομιλητής δεν μου άρεσε» ή «βαρέθηκα».

Οι δύο ταινίες μικρού μήκους που προβλήθηκαν ήταν ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της βραδιάς. Ειδικά η πρώτη, η ταινία με μαριονέτες “The Phantom Coach” (που ήταν βασισμένη σε διήγημα της Amelia Edwards) εξελισσόταν μέσα σε ένα πολύ ατμοσφαιρικό, ομιχλώδες και απόκοσμο τοπίο και είχε την τύχη να διαθέτει έναν εξαιρετικό αφηγητή, μια φωνή δυνατή, βραχνή και ταυτόχρονα οικεία, που ταξίδευε το θεατή. Η δεύτερη, “Whistle and I’ll come to you”, που βασίστηκε σε διήγημα του M.R. James, ενώ είχε το πολύ ενδιαφέρον θέμα της αλαζονείας του διανοουμένου που χλευάζει όσα δεν μπορεί να αγγίζει με την ψυχρή λογική μέχρι που αυτά εμφανίζονται μπροστά του, έπασχε από κακή σκηνοθεσία και πολύ αργό ρυθμό, σε σημείο που δεν μπορούσε να κρατήσει το ενδιαφέρον του θεατή μέχρι την ομολογουμένως εμπνευσμένη τελευταία σκηνή.

Στο τέλος, η απέλπιδα προσπάθεια να ξεκινήσει μια συζήτηση πάνω σε θέματα του Φανταστικού και ειδικότερα στο ζήτημα των φαντασμάτων-πνευμάτων απέτυχε. Οι εκκλήσεις των διοργανωτών για ερωτήσεις υπήρξαν μάταιες, μέχρι που έλαβαν χώρα κάποιες γενικόλογες τοποθετήσεις πάνω στη φύση του Φανταστικού και η εκδήλωση ολοκληρώθηκε. Ωστόσο, οφείλω να επισημάνω ότι οι διοργανωτές με τη στάση τους έδειξαν ότι όντως ήθελαν να γίνει μια συζήτηση πάνω στη θεματολογία της λογοτεχνίας του φανταστικού. Αυτό καταδεικνύει ότι (σε αντίθεση με κάποιους άλλους) έχουν αντιληφθεί τη σημασία που έχει η ανάδειξη του θεωρητικού της υπόβαθρου. Και αυτό είναι αρκετό για να τους απονείμει κανείς τα εύσημα, έστω για την πρόθεσή τους. Απλά, το πρόβλημα είναι ότι δεν τα κατάφεραν. Και όπως αναφέραμε πιο πριν, για να τα καταφέρει κανείς σε αυτή την προσπάθεια, χρειάζεται πρώτον να έχει το θάρρος να δει τα πράγματα πέρα από τις προσωπικές του ιδεοληψίες και δεύτερον να δημιουργήσει τους κατάλληλους «κύκλους σκέψης και διαλόγου».

Γυρίζοντας πίσω στο χρόνο, φέρνω στο νου την εξαιρετική περσινή εκδήλωση της Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ στον ΙΑΝΟ για τον William Morris. Κοιτάζω στο χτες και βλέπω το party της Λέσχης με τη ζωντανή εμφάνιση των Axial Age. Ουσία, ποιότητα, νεανική πνοή και μεγάλη προσέλευση κόσμου. Αυτά ήταν τα κύρια χαρακτηριστικά και των δυο εκδηλώσεων, που πραγματικά εύχομαι να τα αποκτήσουν και ορισμένοι ακόμη από τους φορείς του «χώρου» μας, οι οποίοι παρουσιάζουν καλά σημάδια στις προσπάθειές τους. Οι διοργανωτές της συγκεκριμένης εκδήλωσης φαίνεται ότι ανήκουν σε αυτούς.

Εκείνο πάντως που αποδεικνύεται με βεβαιότητα είναι πως ο χρόνος τελικά αποτελεί τον καλύτερο κριτή. Κάθε μέρα που περνά αναδεικνύει την αληθινή ελληνική κοινότητα του Φανταστικού, που πολεμά για να Το βγάλει από την αφάνεια και να γκρεμίσει τα τείχη που τεχνηέντως έχουν υψώσει γύρω του εκείνοι που φοβούνται τον καθαρό και ρωμαλέο νέο κόσμο που ανατέλλει.

Southman, μέλος Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ.

• Σχόλια σε αυτήν την ανάρτηση :

Ο/Η Skull είπε...
Τα τα θες ρε ξανθέ! Έτσι όπως πάνε τα πράγματα με τις κρίσεις και τα συναφή, αν μείνουμε αυτοί που είμαστε σήμερα στο φανταστικό θα είναι ευχάριστο. Που να βρει διάθεση, χρόνο και λεφτά ο κόσμος για διάβασμα. Ειδικά, αν δεν είναι μυημένος.
Τετάρτη, 30 Ιούνιος, 2010

Ο/Η Psycho είπε...
Είναι σίγουρα πολλοί οι παράγοντες που σχετίζονται με την υπανάπτυξη της φανταστικής λογοτεχνίας στην Ελλάδα. Έναν από αυτούς αποτελεί και η σαβούρα που έχει μαζευτεί στην ελληνική της κοινότητα.

Πως να αναπτυχθεί η καημενούλα η φ. λογοτεχνία; Με τους άχρηστους, "τηλεφωνητές" που θέλουν να γίνουν αναγνωρισμένοι λογοτέχνες; Με τους εκδότες που δεν την υποστηρίζουν; Με όσους από αυτούς την υποστηρίζουν (λέμε τώρα) να κινούνται στα όρια μεταξύ σοβαρού και αστείου;Και τι να σου κάνει μια ΦΛΕΦΑΛΟ, με μερικούς ακόμη φίλους; Είμαστε μόνοι. Μαζεύουμε κόσμο στη Λέσχη μεν, αλλά ως συλλογική προσπάθεια νιώθω ότι είμαστε πολύ μόνοι, όταν γύρω μας υπάρχουν τόσα "σαπάκια".
Σάββατο, 03 Ιούλιος, 2010

Ο/Η Σταμάτης Μαμούτος είπε...
Συμπολεμιστές, η μοναξιά είναι γνώρισμα των ηρώων. Το ίδιο και η χαρά του αγώνα.
Κυριακή, 04 Ιούλιος, 2010

Ο/Η Γιώργος Doomsword είπε...
Παιδιά, σαν κι εσάς δεν υπάρχει κανείς, ούτε στο φανταστικό, ούτε στις γελοίες φράξιες των πανεπιστημιών.Δεν χρειάζονται πολλοί. Η δική σας εξαιρετική ποιότητα αρκεί για τη δημιουργία μιας πνευματικής αντεπίθεσης.
Κυριακή, 04 Ιούλιος, 2010

Οι Axial Age live στο Jasmin και το party της Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ

Όχι! Το συναυλιακό γεγονός του καλοκαιριού δεν θα είναι η εμφάνιση των Aerosmith στην Αθήνα, ούτε εκείνη των Rammstein, ούτε αυτή του Billy Idol, ούτε η επέλαση των Megadeth-Metallica-Anthrax και Slayer, ούτε ακόμη και εκείνη των Brutal Attack (για όσους οπαδούς του Oi! έχουμε απομείνει). Η συναυλία του καλοκαιριού πραγματοποιήθηκε στις 10 Ιουνίου στο club Jasmin, από τους Axial Age, το συγκρότημα στο οποίο παίζει μπάσο ένας από τους «Μεγάλους Παλαιούς» Λέσχης μας, ο Voodoo Child (αν δεν παινέψεις το σπίτι σου, λέει η παροιμία !).

Πέρα πάντως από την όποια διάθεση για πειράγματα, οι Axial Age είναι ένα group το οποίο συγκροτούν τέσσερα παιδιά, με ικανότητες και όρεξη να παίξουν αυθεντικό Heavy Metal. Κατά τη διάρκεια της εμφάνισής τους, που κράτησε δυο ώρες, έπαιξαν πολλές διασκευές από γνωστά και δύσκολα κομμάτια, (οι Iron Maiden και οι Metallica είχαν την τιμητική τους), τα οποία απέδωσαν όπως ακριβώς έπρεπε, για να επιτρέψουν στους 90 περίπου metalheads που βρέθηκαν στο Jasmin να κάνουν τον χώρο «κόλαση», με ανελέητο headbanging το οποίο συνοδεύτηκε από την απαραίτητη ζυθοποσία !

Μετά το τέλος του live ακολούθησε μια «πολεμική επέλαση» των μελών της Φοιτητικής Λέσχης Φανταστικής Λογοτεχνίας, κατά τη διάρκεια της οποίας καταφέραμε να βρεθούμε πολλοί συμπολεμιστές μαζί, να υψώσουμε τα πελέκια μας, να τσουγκρίσουμε τα κύπελλά μας και να γνωρίσουμε καινούργιους φίλους.

Δυστυχώς, υπήρξαν και αρκετές απώλειες αφού δεν κατάφεραν να παραβρεθούν λόγω προσωπικών υποχρεώσεων ο Δημήτρης Αργασταράς (φήμες θέλουν το Δημήτρη να είχε ξεκινήσει από το σπίτι του για να έρθει αλλά στο δρόμο να ανακάλυψε κάποια μυστική πύλη που οδηγεί στη χώρα της Θούλης την οποία και εξερεύνησε, με αποτέλεσμα να φτάσει στο χώρο της συναυλίας το επόμενο απόγευμα!), ο Νίκος και η Μαρία Βλαντή, ο Ίωνας Αλβέριχος, ο Χάρης Παπαϊωάννου, ο Σπυράκος Χατζούδης που φρόντιζε τον άρρωστο παππού του (περαστικά του ρεε!), ο στρατευμένος Πάνος (γατιά σκυλιά κομμένα) Κολοβός, οι συμπολεμιστές από την επαρχία Guardian Lord, Δημήτρης Σιάββας, Ακρίτας, και κάποιοι ακόμη.

Νομίζω ότι για όσους μας γνωρίζουν είναι εύκολο να φανταστούν πως εξελίχθηκε η βραδιά. Εγώ, βρέθηκα στο Jasmin μια ώρα πριν αρχίσει η συναυλία. Καθόμουν έξω από την είσοδο και έβλεπα σταδιακά τον χώρο να μετατρέπεται σε Αγγλία των 80’s, με τους συμπολεμιστές από τη Λέσχη και τους φίλους του συγκροτήματος να μαζεύονται και να δημιουργούν την ατμόσφαιρα, που όλοι οι οπαδοί των συναυλιών του σκληρού ήχου και των ποδοσφαιρικών αγώνων... γουστάρουμε. Μαύρα ρούχα, καρφιά στους καρπούς, δυνατές φωνές (1)… Hail, to Metal ! Μισή ώρα πριν την έναρξη της συναυλίας πραγματοποιήθηκε και το γεγονός που όλη η Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ περίμενε. Από μακριά είδα να πλησιάζει το θρυλικό κόκκινο Alfa Romeo 33 1.4, που κατά καιρούς έχει μετατραπεί και σε βανάκι της Λέσχης. Ο Σπύρος ο Αγρινιώτης, ξεχύθηκε εμπρός και με υψωμένα τα χέρια φώναζε «Αίμα ναι ’ναι, κι ό,τι να ’ναι... αλητεία φουλ!». Οι συμπολεμιστές έκλεισαν το δρόμο. Το κόκκινο αυτοκίνητο σταμάτησε. Ο Σταμάτης (ο επικός αρχηγός) ήταν ανάμεσά μας. «Κάνε το Jasmin, Hambrough Tavern... κάνε τα Ιλίσια Southall του 1981» άρχισα να του φωνάζω !

Μέσα σε λίγη ώρα, όλα τα μέλη της Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ που παραβρεθήκαμε στη συναυλία είχαμε μαζευτεί έξω από την είσοδο του club. Ο Voodoo Child, αντί να κάνει sound check, συζητούσε με το Σταμάτη για…«το Απόλυτο ως υποκείμενο στη Φαινομενολογία του Χέγγελ !!».

Θα πρέπει βεβαίως να αναφερθεί ότι κατά τη διάρκεια του live το πιο δυνατό headbanging «χτύπησε» ο Γιάννης Παπαδημητρόπουλος, ενώ την ίδια ώρα ο Χρήστος «Eddie» Μπαλτζής έπινε όποιο ποτήρι μπύρας έβρισκε μπροστά του, με αποτέλεσμα ο Σταμάτης και ο Ντινάρας ο Κατζιλιέρης να ψάχνουν… πως εξαφανίστηκαν τα ποτά τους !! Ξεχωριστή μνεία θα πρέπει να κάνουμε και για τον Κώστα Μπίζα (Μπιζάρο), που με το καρό πουκάμισο, το μαλλί καρφί και το σώμα-κόκαλο, αποτέλεσε το πιο δυνατό «φρικιό» της βραδιάς, τον αναμφισβήτητο εκφραστή του punk front !

Η ατμόσφαιρα ήταν ζεστή καθ’ όλη τη διάρκεια που οι Axial Age έπαιζαν. Το κοινό έδινε «παραγγελίες» τις οποίες το συγκρότημα φυσικά και…δεν ικανοποιούσε, με αποθέωση το antisocial των Anthrax! Ο κόσμος φώναζε ρυθμικά a-nti-so-cial και ο Voodoo Child απαντούσε από σκηνής «Που είναι ο Μαμούτος;». «Εδώ» είπε ο Σταμάτης. «Πάρε το Hallowed be thy name» απάντησε αυτός και η συναυλία συνεχίστηκε!

Κλείνοντας δεν έχω παρά να ευχαριστήσω τους Axial Age για τη βραδιά που μας χάρισαν και να τους ευχηθώ τα καλύτερα για τη συνέχεια. Όσο για τα δικά μας; Τα πράγματα είναι απλά. «Στο Φανταστικό, μονάχα Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ... aaaarrrrg».

Scull, ε. μέλος Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ.

σημειώσεις:

1) Με εξαίρεση το Στέλιο Πέππα, που έκανε πάλι το θαύμα του, φορώντας τίμπερλαντ παπουτσάκι και κυριλέ βερμούδα!

• Σχόλια σε αυτήν την ανάρτηση :

Ο/Η Ανώνυμος είπε... Swing Your Hammer To Crack The Sky,

Lift Your Cape So That You Might Fly,

Back To Odin And The Gods On High,

and leave the Mortal World... Πέμπτη, 17 Ιούνιος, 2010

Ο/Η Στυλιανός είπε... Ουδέν σχόλιο για την σημείωση.... Τι κακό έχουν τα τίμπερλαντ παπούτσια και για να ειμαστε σωστοί ήταν Αρμάνι...! Πέμπτη, 17 Ιούνιος, 2010

Ο/Η Swordmaster είπε... Καθηγητές και κόμματα, όλοι τσο+λο... στα πανεπιστήμια μονάχα ΦΛΕΦΑΛΟ! Παρασκευή, 18 Ιούνιος, 2010

Ο/Η Ίων Αλβέριχος είπε... Αίμα να ναι κι' ότι να να ναι, και άσε τα παπούτσια να βαράνε.

Voodoo φίλε άκουσα ότι μάγεψες. Δυστυχώς δεν προλάβαινα να έρθω, αλλά τα έσπασες όπως και να έχει. Πρέπει να σε εφτιαξε η κουβέντα με τον Σταμάτη για το Απόλυτο. Πάντα τέτοια ρε φιλε.

Μοναχά ΦΛΕΦΑΛΟ Παρασκευή, 18 Ιούνιος, 2010

Ο/Η Psycho είπε... Στο Πολιτικό... μόνο Φλεφαλο! Παρασκευή, 18 Ιούνιος, 2010

Ο/Η Ανώνυμος είπε... Δεν θα πεθάνουμε ποτέ, κουφάλα Ισαβέλλα (Λ.)

Μοναχά Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ Παρασκευή, 18 Ιούνιος, 2010

Ο/Η Ioannis είπε... A New Age Dawns. THE AXIAL AGE... Παρασκευή, 18 Ιούνιος, 2010

Ο/Η Χρήστος 'Eddie' Μπαλτζής είπε... Δε μπορώ να σκεπτώ ζωή χωρίς Heavy Metal,εάν ζούσε τώρα ο Μozart μπορεί να έπαιζε ηλεκτρική κιθάρα... Το Heavy δεν είναι μόνο μουσική, είναι οξυγόνο... Σε κάνει να σκέπτεσαι, να ζεις, να φιλοσοφείς... Με αυτό κοιμάσαι και με αυτό ξυπνάς, με αυτό αναπνέεις, με αυτό πηγαίνεις ό,που πετούν οι αετοί... Παρασκευή, 18 Ιούνιος, 2010

Ο/Η Δημήτρης Αργασταράς είπε... χα χα χα... Τί να πούμε ; Οι φωτογραφίες τα λένε όλα, το Jasmin ήταν κατάμεστο και οι Axial Age πρέπει να τα έδωσαν όλα (για να κάνουν ακόμη και τους ''Μπιζάρο'' και Γιάννη να ξεβιδωθούν στο.. headbanging)

Αυτό δεν έπρεπε να το χάσω, αλλά δυστυχώς δεν μπόρεσα να παρευρεθώ (ακόμη δεν έχω μάθει να μην ακολουθώ τις μυστηριώδεις πύλες που εμφανίζονται στον δρόμο μου.. χα χα)

Μόνο οι Axial Age μπορούν να συνδυάσουν το Απόλυτο, τον Jaspers και τον Χέγκελ !!!

Metal Rules... Σάββατο, 19 Ιούνιος, 2010

Ο/Η voodo child είπε... Αρκετά επική η περιγραφή( ιδιαίτερα όσον αφορά στις αληθινές μορφές που ήταν το κοινό!!!)Εddy συμφωνώ απόλυτα.. Ειδικά για το χώρο μας η μουσική είναι πάνω από όλα ανάγκη!!!

Σας περιμένουμε όλους στο επόμενο live να τα σπάσουμε ακόμα πιο πολύ!!!

till then....... LIVE LIKE AN ANGEL.. DIE LIKE A DEVIL!!!! Κυριακή, 20 Ιούνιος, 2010

Ο/Η Ανώνυμος είπε... Δεν θα πεθάνουμε ποτέ, Αλ Σάλεχ Αφροδίτη! Κυριακή, 20 Ιούνιος, 2010

Ο/Η Skull είπε... Χο, χο, χο, χο!! Που τη θυμήθηκες αυτή ρε ανώνυμε; Τι τρομερό συμπλήρωμα στο σχόλιο του Voodoo ήταν αυτό; Δεν τολμά να μπει στη νομική πλέον. Μόνο με συνοδεία διμοιρίας κατεβαίνει για μάθημα στο μεταπτυχιακό απ' ότι μαθαίνω, χα, χα χα!!! Κυριακή, 20 Ιούνιος, 2010

Ο/Η Ανώνυμος είπε... Αλητεία φουλ...! Τρίτη, 22 Ιούνιος, 2010

Ο/Η Σταμάτης Μαμούτος είπε... Όταν ξανακάνουμε party προτείνω να ντύσουμε τον Πέππα ρωμαίο αυτοκράτορα!Δαφνοστεφή και με σανδάλι... Τρίτη, 22 Ιούνιος, 2010

Ο/Η Guardian Lord είπε... There's metal in the air tonightcan you hear it call...

If you ain't got the balls to take it...

You can leave the hall!

Συνεστίαση, συμπόσιο, συμμαχητές heavymetalάδες...

Hail ΦΛΕΦΑΛΟ & Kill the whimps! Τετάρτη, 23 Ιούνιος, 2010

Litteraterra 2 - Φαντασία και Ρομαντισμός

Θυμάστε την χώρα των γραμμάτων ; Ήταν μια χώρα που υπήρχε πολύ παλιά, η μνήμη της χάνεται στα βάθη των αιώνων. Τα πράγματα όλα ήτανε γράμματα σε τούτη τη χώρα (τα δένδρα για παράδειγμα ήτανε «Δ» που ’χαν από κάτω τους το «Ι»), κι οι άνθρωποι που μετοίκησαν εκεί, σε τούτο το μαγικό, εγγράμματο και μακρινό νησί, αλλάζοντας τη θέση που είχανε τα γράμματα στο χώρο, αλλάζανε τον Κόσμο.

Φτιάξανε Πόλεις των Ιστοριών, και Κορυφογραμμές των Ιδεών, κι οι ποιητές τους φανταστήκανε Ποιητικές Ακτές, κι έβραζε η χώρα από την επιθυμία για δημιουργία…

Νίκος Βλαντής, Litteraterra 2

To δεύτερο τεύχος του λογοτεχνικού περιοδικού Litteraterra κυκλοφορεί ήδη ανάμεσά μας.

Ακολουθώντας τις επιταγές μιας υψηλής ποιότητας, τόσο από πλευράς αισθητικής όσο και περιεχομένου, όπως μας είχε συνηθίσει από το πρώτο κιόλας τεύχος, το τρέχον τεύχος της ‘‘μαγικής χώρας των γραμμάτων’’ είναι αφιερωμένο στον Ρομαντισμό, στην Φαντασία και στην χαμένη σύνδεσή τους με την πολιτική σκέψη.Τέσσερα μέλη της Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ. – που γίνονται πέντε, αν συνυπολογίσουμε και τον συγγραφέα κι εμπνευστή της όλης κίνησης Νίκο Βλαντή – συμμετέχουν με τα κείμενά τους.

Έτσι, στα περιεχόμενα αυτού του τεύχους μπορείτε να διαβάσετε τα άρθρα :

- του Δημήτρη Αργασταρά, Η Ελληνική λογοτεχνία του Φανταστικού της τελευταίας δεκαετίας, μια προσωπική αποτίμηση.

- του Νίκου Βλαντή, Τα Χόμπιτ και η Νέα Παγκόσμια Τάξη, η αναδυόμενη πολιτική διάσταση της Φανταστικής Λογοτεχνίας.

- του Σταμάτη Μαμούτου, Ρομαντισμός : η Φαντασία απέναντι στον κόσμο της Νεωτερικότητας.

- του Ίωνος Αλβέριχου, Η φιλοσοφική έννοια Λαϊκισμός στο έργο του J.G. Herder.

- του Θανάση Δημάκη, William Blake, ένας ιεροφάντης του Φανταστικού.

Σε αυτό το τεύχος συνεργάζονται επίσης ο δημοσιογράφος και κριτικός λογοτεχνίας Γιώργος Βαϊλάκης, ο υπεύθυνος στο Ε.ΚΕ.ΒΙ. Σωκράτης Καμπούρογλου, ο ποιητής Γιώργος Αλισάνογλου και ο κριτικός λογοτεχνίας Βαγγέλης Χατζηβασιλείου.

• Σχόλια σε αυτήν την ανάρτηση :

Ο/Η Ανώνυμος είπε...

Καλή επιτχυία στο περιδικό.

Γεια σου ρε Στάμο, μορφή... Που αλλού θα τη "βάλεις" να γράφει τη Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ; Στην εφημερίδα της κυβερνήσεως... χα, χα!

Ρομαντική κατάληψη των έντυπων μέσων!
Δευτέρα, 17 Μάϊος, 2010

Ο/Η Σταμάτης Μαμούτος είπε...

..το θέμα είναι όχι που θα "βαλώ" τη λέσχη, αλλά να μη μας βάλουν "μέσα" οι μεταδομιστές,(μετά)μοντέρνοι, συριζαϊκής προελεύσεως και (υπο)πρωτοποριακής ιδιοσυγκρασίας, εκφραστές της κουλτούρας που κυριαρχεί στην παρούσα ιστορική συνθήκη του τόπου μας χα, χα, χα!!

Μόλις πριν λίγο ολοκλήρωσα την πρώτη ανάγνωση του LItteraterra. Είναι πραγματικά έξοχο περιοδικό...

Νίκο, του νου σου, να το κρατήσεις σε αυτό το ποιοτικά κορυφαίο επίπεδο.
Δευτέρα, 17 Μάϊος, 2010

Ο/Η Δημήτρης Αργασταράς είπε...
Πράγματι και το δεύτερο τεύχος του Litteraterra είναι καταπληκτικό. Ήδη λαμβάνω μηνύματα από πολλούς φίλους που έχουν μείνει με τις καλύτερες εντυπώσεις.

Το ειδικό σε αυτό το τεύχος είναι πως «τα περισσότερα κείμενα επικοινωνούν μεταξύ τους μέσω μιας νεορομαντικής ή μεταρομαντικής κριτικής των αποτελεσμάτων του νεοδιαφωτισμού ή του μεταδιαφωτισμού στην οικονομία και την κοινωνία της πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα, με κέντρο αναφοράς τη λογοτεχνία του φανταστικού».

Κάτι πολύ πρωτότυπο σίγουρα για τον ελληνικό σχετικό τύπο.
Πέμπτη, 20 Μάϊος, 2010

Ο/Η Χάρης Παπαϊωάννου είπε...
Καλή επιτυχία στο περιοδικό Litteraterra και στις εκδόσεις του Νίκου.Ρομαντισμός-Φανταστικό-Πολιτισμική Επανάσταση!

Άντε, έρχεται και το έκτο τεύχους της "Φανταστικής Λογοτεχνίας" μας.

ΥΓ. Κι αφήστε τους άλλους να... ετοιμάζουν περιοδικά για το φανταστικό, με dVD!! Χα, Χα, Χα!!

ΥΓ 2. Αλογισταράς, στο ύψος σου!!
Παρασκευή, 21 Μάϊος, 2010

Ο/Η Skull είπε...
Ποιο dvd εννοείς; Της Τζούλιας; Χα, χα, χα!
Παρασκευή, 21 Μάϊος, 2010

Ο/Η Σταμάτης Μαμούτος είπε...
Συμπολεμιστές,ας μην παρασυρόμαστε από τους "ανύπαρκτους" και ας μην οργιζόμαστε με την εμπάθειά τους. Στο κάτω-κάτω, το βλέπουμε σε καθημερινή βάση το έργο τους. Έγινε πια παλιό και δεν πείθει κανέναν.

Κάθε δημιουργική κίνηση που θα έχει ως επίκεντρο το Φανταστικό -είτε πρόκειται για περιοδικό είτε για οτιδήποτε άλλο- δεν μπορεί παρά να είναι ενδιαφέρουσα για εμάς τα μέλη της ΦΛΕΦΑΛΟ και, κατά συνέπεια, να της ευχηθούμε τα καλύτερα.
Παρασκευή, 21 Μάϊος, 2010

Ο/Η Swordmaster είπε...
Ακριβώς. Δεν μας χωρίζει τίποτα με τους δημιουγικούς.
Παρασκευή, 21 Μάϊος, 2010

Ο/Η Ίων Αλβέριχος είπε...
Συγχαρητήρια στο Νίκο Βλαντή και σε όλη τη ΦΛΕΦΑΛΟ. Πρωτοβουλίες σαν και αυτές αποδεικνύουν ότι η ετοιμόρροπη θολοκουλτούρα της εποχής μας αρχίζει να διαλύεται αλλά ο αγώνας μόλις αρχίζει. Hail Flefalo !
Σάββατο, 22 Μάϊος, 2010

Ο/Η Ioannis είπε...
Νομίζω οτι η σύμπραξη μεταξύ ατόμων που έχουν αποδείξει οτι ενδιαφέρονται πραγματικά για το χώρο του φανταστικόυ στην Ελλάδα, όπως ο Νίκος και ατόμων που αντιπροσωπεύουν μια σωστή και ολοκληρωμένη πρόταση στη φανταστική λογοτεχνία, μια πρόταση που έχει κάτι να πει χωρίς να χρειαστεί να φωνάξει κα που δεν πατρονάρεται από ψευτοκουλτούρα και ...ιούς, μόνο καλό μπορεί να κάνει στην κοινότητα του ελληνικού φανταστικού.

Keep up the good job!
Δευτέρα, 24 Μάϊος, 2010

Ο/Η Guardian Lord είπε...
We are outcasts on the path of no return...

Punishers and swordsmen we were born to burn!

Χαιρετίζω τη ΦΛΕΦΑΛΟ και τη φαντασιακή γη των γραμμάτων...
Τετάρτη, 26 Μάϊος, 2010

Ο/Η Χάρης είπε...
Μπράβο πολύ καλή προσπάθεια.

Ιδιαίτερα ενδιαφέρον το άρθρο του Αλβέριχου για τον Herder. Ελπίζω στο μέλλον να ασχοληθείτε και με τις άλλες δυο αρχές, την πολυαρχία και τον εξπρεσσιονισμό.

Καλή συνέχεια...
Σάββατο, 29 Μάϊος, 2010

Ο/Η Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ είπε...
Ευχαριστούμε Χάρη,στο τρίτο τεύχος της Litteraterra θα υπάρξει και νέο άρθρο μας για τον Χέρντερ.
Τετάρτη, 09 Ιούνιος, 2010

Περικλής Γιαννόπουλος, ανάμεσα στον Ήλιο και την ελληνική γραμμή

Ήταν το έτος 1870 όταν γεννήθηκε στην Πάτρα ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της νεότερης ελληνικής λογοτεχνίας. Ο Περικλής Γιαννόπουλος, μετά από ημιτελείς σπουδές στη Γαλλία, επέστρεψε στην Ελλάδα των αρχών του 20ου αιώνα για να καλέσει, ως εξέχον μέλος του πνευματικού κόσμου της εποχής, τους άριστους του πνεύματος και της ηθικής να πραγματοποιήσουν μια επανάσταση που θα επανέφερε το Πνεύμα στην άδεια από περιεχόμενο και συνηθισμένη στην υποτέλεια του πολιτιστικού μιμητισμού Ελλάδα.

Ψηλός, ευθυτενής, γοητευτικός και πνευματώδης. Αθλητικός, γεμάτος ζωντάνια, μόνιμα ντυμένος στα λευκά και αποσπασμένους στους τόπους της φαντασίας του. Αυτός ήταν ο Περικλής Γιαννόπουλος, ένας αιθέριος στοχαστής ανάμεσα στα μικροπρεπή όντα της υποταγμένης στην αισχύνη μιας άθλιας καθημερινότητας, πάλαι ποτέ, δοξασμένης χώρας.

Ένας λογοτέχνης, που ως πραγματικός ήρωας του πνεύματος αγωνίστηκε σε όλη του τη ζωή για να κατευθύνει την πραγματικότητα στα ύψη των ενοράσεών του.

«Η φυσική κλίση του ανθρώπου, η οποία εγκαταλείπεται μόνο σε περίπτωση πραγματικού κινδύνου, είναι το να… μπάσει στο γήινο καθημερινό έργο του κάτι που να έχει παντοτινή διάρκεια, να φυτεύει και να τρέφει το άφθαρτο στο πρόσκαιρο και διαβατικό» είχε πει ο κορυφαίος φιλόσοφος του γερμανικού ιδεαλισμού Γιόχαν Γ. Φίχτε στους «Λόγους προς το γερμανικό έθνος». Και ο Γιαννόπουλος ήταν ακριβώς εκείνος ο Έλληνας λογοτέχνης, που με αξιοθαύμαστη αφοσίωση και ηθική ακεραιότητα αφιέρωσε ολόκληρη τη δημιουργική δύναμη του λόγου του σε αυτό το σκοπό.

Δυο ήταν οι πόλοι στους οποίους είχε εστιάσει την προσοχή του ο ξεχωριστός αυτός λογοτέχνης. Η Ελληνική Γραμμή, την οποία αντιλαμβανόταν ως την αισθητική δύναμη που διαπερνούσε τον κόσμο της υλικής πραγματικότητας και με την οποία ο ήρωας του πνεύματος θα έπρεπε να συντονίσει το πολιτισμικό γίγνεσθαι και το Ηλιακό Φως, το οποίο θεωρούσε ως την πιο βαθιά ουσία της ίδιας της ζωής. Η ενορατική δύναμη που θα έπρεπε να ενεργοποιήσει ο ήρωας-λογοτέχνης για να αναχθεί βιωματικά στον αρχετυπικό κόσμο του Ηλιακού Φωτός και να συντονίσει δημιουργικά την υλική σφαίρα με την Ελληνική γραμμή, ήταν η Φαντασία.

Στο Ελληνικό Φως. Εκεί έπρεπε να στραφεί ο σύγχρονος παραστρατημένος Έλληνας για να φανερωθεί ξανά το ελληνικό θαύμα και να ανθίσει πάλι ο αρχαίος πολιτισμός. Όπως πολύ εύστοχα σημειώνει ο Παύλος Νιρβάνας στο δοκίμιο που φέρει τον τίτλο «Ένας ουτοπιστής ελληνολάτρης» και αφορά το Γιαννόπουλο, ο «ξανθός ιππότης» της νεότερης ελληνικής λογοτεχνίας «σ’ αυτή την ωραία φανταστική προσπάθεια είχε αφιερώσει, με ανάλογα φανταστικά μέσα, όλη του την ωραία ζωή. Φυσικά με μια τέτοια ψυχοσύνθεση, ο θεωρητικός κλασικισμός του δεν ήτανε, στην ουσία του και στην έκφρασή του, παρά ένας άκρατος ρομαντισμός».

Σύμφωνα με τον Ιωάννη Συκουτρή, έναν άλλο έξοχο άντρα του νέου ελληνικού στοχασμού, οι ήρωες ως ένδειξη της πληρότητας του χαρακτήρα τους δικαιούνται να ορίζουν αυτοί με τον τρόπο που θέλουν το τέλος της ζωής τους. Τούτη η ύστατη επιλογή φυσικά και δεν αποτελεί ένδειξη κάποιας αδυναμίας. Το αντίθετο μάλιστα. Σηματοδοτεί μια απόδειξη του ότι οι ήρωες έχοντας πλήρη συνείδηση του εαυτού τους και του γεγονότος ότι η προσφορά του προσωπικού τους Έργου στη συνέχιση του Πολιτισμού έχει ολοκληρωθεί, τερματίζουν την παρουσία τους στον υλικό κόσμο τη στιγμή που επιλέγουν οι ίδιοι. Πρόκειται για μια κατάφαση της ζωής. Για μια επιλογή ανυπέρβλητης δύναμης που σηματοδοτεί την αποθέωση της ολοκλήρωσης και την υπέρβαση του ημιτελούς Εγώ και της αδυναμίας.

Αυτό το δρόμο επέλεξε να ακολουθήσει και ο Περικλής Γιαννόπουλος. Στις 8 Απριλίου του 1910, ντυμένος όπως πάντοτε στα λευκά και στεφανωμένος με αγριολούλουδα, κάλπασε με το άλογό του στα κύματα του Σκαραμαγκά και αυτοπυροβολήθηκε, προσφέροντας το πανώριο υλικό του σώμα θυσία στον Ποσειδώνα και αφήνοντας το Καθαρό του Εγώ να αναπαυθεί στην αγκαλιά του πατέρα Ήλιου, λαμβάνοντας τη θέση που του έπρεπε στα Ηλύσια Πεδία.

Εφέτος συμπληρώθηκαν εκατό χρόνια από τη φυγή του. Εκατό χρόνια, μέσα στα οποία η απόκλιση του πολιτισμικού γίγνεσθαι από την κατεύθυνση της Ελληνικής Γραμμής έχει γίνει τόσο μεγάλη, ώστε πολλοί είναι εκείνοι που πιστεύουν ότι η πορεία προς την παρακμή είναι νομοτελειακή και αναπότρεπτη. Ωστόσο, τα άφθαρτα και αρχετυπικά στοιχεία που φύτεψε ο Περικλής Γιαννόπουλος στον πρόσκαιρο και διαβατικό κόσμο της καθημερινότητας αποτελούν ιερή σπορά που οφείλουμε να γονιμοποιήσουμε, αδιαφορώντας για τις όποιες συνέπειες, «εμείς, οι ωραιότεροι Ιδανιστές- Πραγματιστές και εξωφρενικότεροι των παλαβών της γης(1)».

Σταμάτης Μαμούτος, πρόεδρος Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ.

Υποσημειώσεις
1) Περικλής Γιαννόπουλος, Έκκλησις προς το Πανελλήνιον κοινόν (1907).

• Σχόλια σε αυτήν την ανάρτηση

Ο/Η Guardian Lord είπε...
Ως πότε θα λαμβάνουν την αναγνωρισιμότητα που τους αρμόζει μετά θάνατον, όλοι αυτοί οι ξανθοί ιππότες του πνεύματος, οι μύστες της αλήθειας, οι εξωφρενικότεροι των παλαβών της γης ;

Χαίρε Σταμάτη...
Τρίτη, 04 Μάϊος, 2010

Ο/Η Swordmaster είπε...
Συμπολεμιστή Guardian Lord, ευτυχώς που υπάρχουμε και κάποιοι κληρονόμοι της ένθεης εξωφρενικότητας για να τους τιμούμε..
Τρίτη, 04 Μάϊος, 2010

Ο/Η Ίων Αλβέριχος είπε...
Το παράδειγμα των Ηρώων σίγουρα δεν εκτιμάται απο την κοινωνία τους. Το αίμα τους όμως ζωοδοτεί τις φλέβες της συνείδησης μας και το ένδοξο παρελθόν ξεχύνεται με την κραυγή της ανατροπής για να δείξει το δρόμο της θύελλας και της ορμής.
Τρίτη, 04 Μάϊος, 2010

Ο/Η Σταμάτης Μαμούτος είπε...Συμπολεμιστές,

ο Περικλής Γιαννόπουλος ήταν ένας από τους ήρωες του πνεύματος που απολάμβανε την αναγνώριση του κοινού και του πνευματικού κόσμου, ακόμη και όσο βρισκόταν στη ζωή. Ωστόσο, αυτό δεν τον απασχολούσε και δεν πρέπει απαραίτητα να απασχολεί τους μαχητές του ρομαντισμού, τους ήρωες της φαντασίας. Γιατί η αναγνώριση (ως αυτοσκοπός) συνδέεται με την επιτυχία και προϋποθέτει συμβιβασμό με τα πράγματα της καθημερινότητας.

Αντίθετα, η νίκη είναι παντοτινή, κι εμάς οι παντιτινές αξίες είναι που μας πρέπουν. Στη μάχη των Θερμοπυλών οι Έλληνες δεν πέτυχαν (αφού οι Πέρσες πέρασαν) αλλά νίκησαν, γιατί το παράδειγμά τους έγινε Τρόπος παντοτινός, παράδειγμα αξεπέραστο...
Παρασκευή, 07 Μάϊος, 2010

Ο/Η Χάρης Παπαϊωάννου είπε...
Ωραίο το άρθρο για τον ξανθό ιππότη. Άντε, βγαίνει και το 6 τεύχος του περιοδικού μας τώρα. Περιμένω να διαβάσω το άρθρο του αλογισταρά!!
Δευτέρα, 10 Μάϊος, 2010

Ο/Η Χάρης Παπαϊωάννου είπε...
Γιάννη (με κόψανε), που βρίσκεσαι;;
Δευτέρα, 10 Μάϊος, 2010

Ο/Η Δημήτρης Αργασταράς είπε...
Αλογισταράς παρών! Τελικά μου έμεινε, χα χα...

Ας αναφέρω και λίγα πράγματα για τον Περικλή Γιαννόπουλο :

Υπήρξε Ρομαντικός και ιδιόρυθμος, αισθητής της ελληνικότητας και ταυτόχρονα καταγγέλων της ελληνικής κακοδαιμονίας, ''αναρχικός και σαμουράι'' μαζί, και σημάδεψε έντονα την εποχή του παρόλο το σύντομο πέρασμά του.

Με τις ιδέες του και τα γραπτά του είχε γίνει αγαπητός σε σπουδαίες λογοτεχνικές προσωπικότητες της εποχής (Παλαμάς, Ξενόπουλος, Σικελιανός), ενώ ο Ίων Δραγούμης ήταν αδελφικός του φίλος και μετά τον θάνατο του Γιαννόπουλου πάλεψε για να κάνει το όραμά του πολιτική πράξη.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο κριτικός της εποχής Α. Καραντώνης: "Ο Ίων Δραγούμης και ο Άγγελος Σικελιανός, μορφοποιήσαν την ελληνική τους συνείδηση μέσα στην ατμόσφαιρα και το προφητικό θάμπος που σκορπούσε ο Γιαννόπουλος ζώντας και δημιουργώντας".

Ωστόσο, έχουν δίκιο οι φίλοι που αναφέρουν πως σήμερα είναι ξεχασμένος και παραμελημένος, καθώς τα ρεύματα που ακολούθησαν φρόντισαν να στρέψουν αλλού την προσοχή μας. Κι έτσι όμως, ακόμη και τώρα, στο ρομαντικό του παράδειγμα, μπορούμε να ανακαλέσουμε την φράση του Δραγούμη: "Σ' αυτού τον ρυθμό τη ζωή μου τονίζω"...
Τρίτη, 11 Μάϊος, 2010

Ο/Η Σταμάτης Μαμούτος είπε...
Καλό θα ήταν, βέβαια, να θυμηθούμε ότι ο "ξανθός ιππότης" δεν ξεχάστηκε αμέσως μετά τον θάνατό του.

Όσο ζούσε έχαιρε δημοφιλίας, μετά το θάνατό του υπήρξε σημείο αναφοράς, μέχρι και το τέλος της δεκαετίας του 1960 στο μνημόσυνο που γινόταν για τη μνήμη του και σε εκδηλώσεις που λάμβαναν χώρα προς τιμή του, συναντούσε κανείς σημαντικούς ανθρώπους του ελληνικού πνευματικόυ κόσμου, όπως το Λίνο Καρζή, το Δημήτρη Πικιώνη, το Γιώργο Τσαρούχη, το Δημήτρη Λαζογιώργο-Ελληνικό και άλλους πολλούς..

Φαίνεται ότι η λήθη αποτελεί ένα βασικό χαρακτηριστικό της "υπέροχης αυτής ιστορικής περιόδου" που αποκαλούμε μεταπολίτευση και βασικό μέλημα της αριστερής "πνευματικής" κυριαρχίας, που τη συνοδεύει...
Τρίτη, 11 Μάϊος, 2010

Ο/Η Ακρίτας είπε...
Πέθανε ο Frazetta;
Τρίτη, 11 Μάϊος, 2010

Ο/Η Σταμάτης Μαμούτος είπε...
Δυστυχώς, ναι..
Τρίτη, 11 Μάϊος, 2010

Αφιέρωμα στο παραμύθι ''Η Χιονάτη''

Ένας πόνος. Μια ευχή για ένα παιδί, μια κόρη τόσο λευκή όσο το χιόνι, με τόσο κόκκινα χείλη όσο το αίμα, με μαλλιά τόσο μαύρα όσο ο έβενος. Κι από την άλλη ένα δώρο-κατάρα. Η ομορφιά που θα την οδηγήσει σε βαθύ θάνατο μέσα σε ένα γυάλινο φέρετρο. Ένα φέρετρο με την ολόχρυση επιγραφή: «Χιονάτη, η κόρη του βασιλιά».

Ο λόγος για το αγαπημένο παραμύθι «Η Χιονάτη» που ακόμα και σήμερα ενθουσιάζει μικρούς και μεγάλους.

Πραγματολογικά στοιχεία

Οι περισσότεροι άνθρωποι σήμερα, ακούγοντας το όνομα Χιονάτη φέρνουν στο μυαλό τους νάνους που «φτερνίζονται» ή «γκρινιάζουν», μια πριγκίπισσα να τραγουδάει «Some day my prince will come» και έναν πρίγκιπα που πρέπει να την φιλήσει ώστε αυτή να ξυπνήσει από τον λεγόμενο «ύπνο-θάνατο».

Στην πραγματικότητα το παραμύθι της Χιονάτης, που εκδοχές του υπάρχουν σε πολλούς λαούς μέσα στους αιώνες, έχει τις ρίζες του στη γνωστότερη εκδοχή από την Γερμανία (Schneewittchen(1)) που συλλέχθηκε και το 1812 εκδόθηκε από τους Γερμανούς φιλολόγους και γλωσσολόγους Jacob (4 Ιανουαρίου 1785-2 Σεπτεμβρίου 1863) και Wilhelm (24 Φεβρουαρίου 1786-16 Δεκεμβρίου 1859) Grimm. Οι αδερφοί Γκριμ (Die Bruder Grimm) συνέλεξαν την ιστορία της Χιονάτης από δύο αδερφές – Jeannette και Amalie Hassenpflug- που ζούσαν στην πόλη του Kassel (πατρίδα της μητέρας των Γκριμ, όπου το 1798 στα 14 και 13 αντίστοιχα τα αδέρφια μετακινήθηκαν για να φοιτήσουν στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση).

Η πρώτη δημοσίευση του παραμυθιού έγινε το 1812 με το όνομα «Γάλανθος» (παρμένο από μετάφραση του αγγλικού Snow-drop) στην έκδοση του πρώτου τόμου του βιβλίου των Γκριμ «Παιδικές και σπιτικές ιστορίες» («Kinder –und hausmarchen») μαζί με άλλα 85 αριθμημένα παραμύθια. Σε αυτές τις πρώτες δημοσιεύσεις του 1812 η ματαιόδοξη βασίλισσα είναι η βιολογική μητέρα της Χιονάτης ενώ η γνωστή εκδοχή της μητριάς –βασίλισσας συναντάται στις εκδόσεις του 1819.

Το γεωγραφικό σκηνικό του παραμυθιού «Η Χιονάτη» είναι η περιοχή του Spessart (πιθανολογείται πως είναι το χωριό Lohr), μια χαμηλή οροσειρά στα κρατίδια της Βαυαρίας και της Έσσης, που διασχίζεται από τον ποταμό Μάιν.

Άλλες εκδοχές της Χιονάτης είναι:

1)Η ιταλική έκδοση «Η νεαρή σκλάβα» του 17ου αιώνα από τον παραμυθογράφο Giambattista Basile. Η ιστορία υπήρχε στην συλλογή «Pentamerone» και είχε στοιχεία από την Χιονάτη αλλά και την ωραία κοιμωμένη.

2) Η κέλτικη «Golden tree and Silver tree». Σε αυτή την εκδοχή η βιολογική μητέρα μαθαίνει ότι η κόρη της είναι πιο ωραία από ένα ψάρι που μιλάει. Εδώ το γυάλινο φέρετρο αντικαθίσταται από ένα κλειδωμένο δωμάτιο και η κόρη ανακαλύπτεται όχι από τον πρίγκιπα αλλά από την δεύτερη σύζυγό του.

3) Η αρμένικη «Nourie Hadig». Εδώ δεν υπάρχουν καθόλου νάνοι, το μήλο αντικαθίσταται από δαχτυλίδι ενώ ο καθρέφτης από το φεγγάρι.

4) Τέλος, η ελληνική «Μυρσίνη» όπου η κακιά μητριά αντικαθίσταται από δύο ζηλιάρες αδελφές και ο μαγικός καθρέφτης είναι διάλογος με τον ήλιο. Ο ύπνος του κοριτσιού οφείλεται σε ένα δαχτυλίδι, το γυάλινο φέρετρο αντικαθίσταται από μια χρυσή λάρνακα, καθώς και οι νάνοι από τους μήνες.

Περίληψη του παραμυθιού από την έκδοση των αδερφών Γκριμ

Κάποτε στα μέσα του χειμώνα(2), καθώς μια βασίλισσα κάθονταν και έπλεκε στο παραθύρι της, τρύπησε κατά λάθος το δάχτυλό της(3) με την βελόνα και τρεις σταγόνες αίμα κύλησαν πάνω στο χιόνι που είχε πέσει στο εβένινο πλαίσιο του παραθύρου. Αφού η βασίλισσα κοίταξε το αίμα πάνω στο χιόνι είπε: «Αχ! Πόσο θα ήθελα ένα παιδί τόσο λευκό όσο το χιόνι, τόσο κόκκινο όσο το αίμα και τόσο μαύρο όσο ο έβενος(4)».

Πράγματι σύντομα θα γεννηθεί ένα κορίτσι, με δέρμα τόσο λευκό όσο το χιόνι, με χείλη τόσο κόκκινα όσο το αίμα και με μαλλιά τόσο μαύρα όσο ο έβενος , το οποίο θα το ονόμαζαν Χιονάτη(5). Η ευχή της βασίλισσας πραγματοποιήθηκε αλλά με βαρύ τίμημα καθώς εκείνη πέθανε στην γέννα.

Ύστερα από ένα χρόνο ο βασιλιάς παντρεύτηκε μιαν άλλη γυναίκα(6), η οποία αν και όμορφη, ήταν υπερήφανη και ματαιόδοξη. Η νέα βασίλισσα είχε μαζί της κι έναν καθρέφτη καλλωπισμού(7) τον οποίο συνήθιζε να ρωτάει: «Καθρέφτη, καθρεφτάκι μου, ποια είναι η ωραιότερη στην χώρα;» και εκείνος απαντούσε(8): «Εσύ βασίλισσά μου είσαι η ομορφότερη στην χώρα». Κάπως έτσι περνούσαν τα χρόνια…

Όταν η Χιονάτη είχε φτάσει στην ηλικία των επτά(9) η βασίλισσα ρώτησε μια μέρα τον καθρέφτη: «Καθρέφτη, καθρεφτάκι μου, ποια είναι η ωραιότερη στην χώρα;» και ο καθρέφτης της αποκρίθηκε: «Βασίλισσά μου είσαι ωραία είναι αλήθεια, μα χίλιες φορές περισσότερο ωραία είναι η Χιονάτη». Μίσος φώλιασε μέσα στην καρδιά της βασίλισσας. Ένα εφτάχρονο κορίτσι χτυπούσε την ματαιοδοξία της και για πρώτη φορά δεν ήταν αυτή η ομορφότερη στην χώρα. Έτσι αποφάσισε να σκοτώσει την Χιονάτη! Διέταξε λοιπόν έναν κυνηγό να οδηγήσει το κοριτσάκι στο δάσος, να την σκοτώσει και έπειτα να φέρει πίσω στην βασίλισσα, ως απόδειξη, το συκώτι της και τα πνευμόνια της(10).

Ο κυνηγός οδήγησε την Χιονάτη στο δάσος υπακούοντας την βασίλισσα, όμως του ήταν αδύνατο να σκοτώσει το κοριτσάκι που παρακαλούσε για την ζωή του. Έτσι του χάρισε την ζωή και σκότωσε ένα αγριογούρουνο(11) του οποίου το συκώτι και τα πνευμόνια θα πήγαινε για απόδειξη στη βασίλισσα. Η βασίλισσα μαγείρεψε και έφαγε(12) τα μέλη νομίζοντας πως είναι της Χιονάτης.

Εντωμεταξύ, η Χιονάτη καθώς περιπλανιόνταν στο μεγάλο δάσος βρήκε μια καλύβα όπου όλα ήταν μικροσκοπικά. Δεν ήταν κανένας εκεί. Αφού έφαγε, δοκίμασε τα κρεβάτια (καθώς άλλα ήταν πολύ μικρά και άλλα μεγάλα) και όταν βρήκε το κατάλληλο κοιμήθηκε. Την άλλη μέρα την βρήκαν εφτά(13) νάνοι(14), στους οποίους άνηκε η καλύβα κι ενώ τους εξήγησε την ιστορία της, εκείνοι προσφέρθηκαν να την φιλοξενήσουν εφόσον η Χιονάτη θα έκανε τις δουλειές του σπιτιού. Την προειδοποίησαν όμως να μην βάζει κανέναν στο σπίτι όσο εκείνοι θα έλειπαν στη δουλειά.

Μια μέρα, όμως, η βασίλισσα ρωτώντας τον καθρέφτη της έμαθε πως η Χιονάτη είναι πέρα από τα εφτά βουνά στο σπίτι των νάνων ζωντανή και καμία δεν είναι τόσο όμορφη όσο αυτή. Οργισμένη η βασίλισσα αποφάσισε μόνη της να σκοτώσει την Χιονάτη…

Έτσι μεταμφιεσμένη σαν γερόντισσα γυρολόγος βρήκε το σπιτάκι των νάνων και κατάφερνε να πουλήσει στην Χιονάτη έναν δαντελωτό κορσέ. Προσφέρθηκε τάχα να την βοηθήσει να τον φορέσει και τον έσφιξε τόσο ώστε η Χιονάτη έχασε την αναπνοή της(15) και έπεσε κάτω. Η βασίλισσα έφυγε νομίζοντας πως την σκότωσε. Το βράδυ την βρήκαν οι νάνοι και της έκοψαν τις δαντέλες επαναφέροντας την στη ζωή.

H βασίλισσα έμαθε πάλι από τον καθρέφτη πως η Χιονάτη ήταν ζωντανή και αποφάσισε να κάνει δεύτερη απόπειρα, αυτή την φορά μεταμφιεσμένη σαν άλλη γερόντισσα. Ξαναπερνώντας τους επτά λόφους και φτάνοντας στην καλύβα πούλησε στην Χιονάτη μια δηλητηριασμένη χτένα(16). Αφού προσφέρεται πάλι να την χτενίσει βάζει την χτένα στα μαλλιά της και η Χιονάτη πέφτει αναίσθητη. Η βασίλισσα φεύγει και το βράδυ οι νάνοι επαναφέρουν και πάλι την Χιονάτη τραβώντας την χτένα από τα μαλλιά.

Η βασίλισσα απίστευτα οργισμένη από τα λόγια του καθρέφτη, θα αποφασίσει να κάνει και τρίτη απόπειρα(17).

Αφού έφτιαξε στο μυστικό δωμάτιο του κάστρου με την βοήθεια της τέχνης της μαγείας ένα βαριά δηλητηριασμένο μήλο(18) μισό άσπρο και μισό κόκκινο, επέστρεψε στην καλύβα των νάνων, αυτή την φορά ντυμένη ως αγρότισσα. Παρά τους αρχικούς δισταγμούς της η Χιονάτη έφαγε το μαγεμένο μήλο. Η βασίλισσα έκοψε το μήλο στη μέση κι έφαγε το άσπρο μέρος, δίνοντας στην Χιονάτη το κόκκινο μέρος που είχε δηλητηριάσει. Η Χιονάτη θα πέσει νεκρή και οι νάνοι δεν θα καταφέρουν να την συνεφέρουν.

Έτσι, αφού θα την θρηνήσουν για τρεις ημέρες γύρω από μια νεκροτράπεζα, θα την κλείσουν μέσα σε ένα γυάλινο φέρετρο(19).

Τα χρόνια περνούσαν και μια μέρα ο γιος ενός βασιλιά που περνούσε από τα εφτά βουνά είδε και ερωτεύτηκε την κόρη. Έτσι ζήτησε και πήρε άδεια από τους νάνους να πάρει το φέρετρο στο κάστρο του. Στο δρόμο ένας από του υπηρέτες του σκόνταψε σε ένα κούτσουρο και αφού το φέρετρο τραντάχθηκε, το μήλο ξεκόλλησε από τον λαιμό της Χιονάτης.

Η κόρη ξύπνησε και ο πρίγκιπας την πήρε στο κάστρο του και την νυμφεύτηκε(20). Στον γάμο κάλεσαν και την μητριά, που έμαθε από τον καθρέφτη για την Χιονάτη. Τότε όμως η ώρα της πληρωμής είχε φτάσει και η μητριά έπρεπε να φορέσει δύο σιδερένια, πυρακτωμένα γοβάκια και να χορέψει με αυτά μέχρι να οδηγήσει τον εαυτό της στον θάνατο(21).

Όσο για τον πρίγκιπα και την Χιονάτη έζησαν αυτοί καλά και εμείς καλύτερα…

Σημείωση: Στο παραμύθι «Η Χιονάτη» βασίστηκε η γνωστή κινηματογραφική παραγωγή του Walt Disney «Η Χιονάτη και οι εφτά νάνοι» το 1937. Ήταν η πρώτη πλήρους μήκους ταινία του Disney και η πρώτη μεγάλου μήκους αμερικανική ταινία κινουμένων σχεδίων στην ιστορία του κινηματογράφου.

Ίδωνας Πέργας, μέλος Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ.

Ερμηνευτικά σχόλια:

1) Schneewittchen: Η γλωσσική μετάφραση της λέξης είναι η μικρή Χιονάτη ή η Χιονατούλα.

2) Στα μέσα του χειμώνα: Το μισοχείμωνο είναι το σταυροδρόμι των εποχών. Το ξεκίνημα της ανοδικής φάσης του ήλιου.

3) Τρυπάει κατά λάθος το δάχτυλό της με την βελόνα: το τυχαίο τρύπημα του δακτύλου συμβαίνει και στην Ωραία κοιμωμένη

4) Τόσο λευκό όσο το χιόνι, με χείλη τόσο κόκκινα όσο το αίμα και με μαλλιά τόσο μαύρα όσο ο έβενος. Τα τρία χρώματα, λευκό, κόκκινο και μαύρο αντιπροσωπεύουν τις τρεις μορφές της «Τριαδικής Θεάς», καθώς και τις πλευρές μιας γυναίκας: κόρη/μητέρα, γερόντισσα.

5) Το οποίο ονομάζονταν Χιονάτη: Παρόλο που είναι τόσο λευκό όσο το χιόνι, με χείλη τόσο κόκκινα όσο το αίμα και με μαλλιά τόσο μαύρα όσο ο έβενος, το όνομά της φέρνει μόνο την μια θηλυκή της πλευρά (λευκό- κόρη/παρθένα).

6) Ο βασιλιάς πήρε μια δεύτερη σύζυγο: Στην πρώτη εκδοχή που προέρχεται από τις προφορικές παραδόσεις, η ζηλιάρα ανταγωνίστρια της Χιονάτης είναι η μητέρα της. Στις εκδόσεις του 1819 οι Γκριμ προσθέτουν το στοιχείο της μητριάς-βασίλισσας.

7) Είχε έναν καθρέφτη καλλωπισμού: Οι πρώτοι «καθρέφτες» ήταν οι λίμνες και οι πηγές νερού. Στον ελληνικό μύθο του Νάρκισσού, ο νεαρός έπιασε την όψη του ειδώλου του σε μια πηγή και την ερωτεύτηκε. Στην ιστορία ο καθρέφτης συμβολίζει: α)την ανδρική ματιά που παρατηρεί το θηλυκό, β)Τον σύζυγο/πατέρα ο οποίος είναι απών από την ιστορία.

8) Ο καθρέφτης που πάντα απαντάει: ο καθρέφτης που μιλάει και μαντεύει είναι ένα σύνηθες στοιχείο σε Ευρωπαϊκά και Ασιατικά παραμύθια. Σε πολλούς πολιτισμούς πιστεύονταν ότι το είδωλο στον καθρέφτη αναπαριστά την ψυχή μας και για αυτό το σπάσιμό του θεωρείται κακοτυχία.

9) Επτά χρονών: Τα επτά είναι η ηλικία του περάσματος από παιδί σε κόρη.

10) Τα πνευμόνια και το συκώτι: Τα πνευμόνια συμβολίζουν την αναπνοή ή το πνεύμα ενώ στην μεσαιωνική εποχή το ήπαρ θεωρούνταν σύμβολο αγάπης και ερωτικής επιθυμίας.

11) Αγριογούρουνο: Συμβολίζει το θάρρος και τον πόθο

12) Η βασίλισσα μαγείρεψε και έφαγε τα μέλη: Κάποτε πιστεύονταν ότι τρώγοντας συγκεκριμένα όργανα κάποιου αποκτούσες τα χαρακτηρίστηκα και την ισχύ του. Σε αυτή την περίπτωση η βασίλισσα θέλει να αποκτήσει την ομορφιά της Χιονάτης.

13) Επτά: Σύμφωνα με πολλούς αποκρυφιστές ο αριθμός της τελειότητας και της ολοκλήρωσης. (Οι εφτά ημέρες της δημιουργίας, εφτά πλανήτες, εφτά νότες, εφτά χρώματα του ουράνιου τόξου, εφτά ημέρες της εβδομάδας, εφτά ψυχές, εφτά θανάσιμα αμαρτήματα).

14) Ο συμβολισμός των νάνων αναπαριστά το οργανικό. Αυτοί ζουν σε μια προ-ατομικιστική μορφή ζωής. Σε άλλες παραδόσεις οι νάνοι αντικαθίστανται από ληστές.

15) Έχασε την αναπνοή της: O πρώτος πειρασμός έχει να κάνει με το σώμα της Χιονάτης. Οι δαντέλες έχουν δεθεί τόσο σφιχτά που δεν μπορεί να αναπνεύσει. Η αναπνοή είναι σύμβολο του πνεύματος.

16) Δηλητηριώδη χτένα: O δεύτερος πειρασμός σχετίζεται με το κεφάλι και τα μαλλιά της. Η χτένα είναι σύμβολο θηλυκότητας και γυναικείας έλξης. Τα μαλλιά είναι σύμβολο του ρωμαλέου (Σαμσών) της ισχύος και της γονιμότητας, που η δηλητηριασμένη χτένα θέλει να σκοτώσει.

17) Τρεις απόπειρες: Οι τρεις «πειρασμοί» της Χιονάτης είναι σύμβολα ζωής πέρα από την καλύβα. Αντικατοπτρίζουν την ματαιοδοξία της Χιονάτης στην ανάγκη της να δείχνει ερωτικά ελκυστική (για αυτό και παρά την εντολή των νάνων ανοίγει στην βασίλισσα). Το τρία είναι ιερό στην Θεά της αγάπης, την Αφροδίτη που είναι η βασίλισσα τριών κόσμων.

18) Μήλο: To μήλο ήταν ιερό σύμβολο της Αφροδίτης και συμβόλιζε την γνώση (και στην Παλαιά Διαθήκη μήλο της γνώσης του καλού και του κακού). Διευκρίνιση: Το μήλο κολλάει στον λαιμό της Χιονάτης, μπλοκάροντας το όργανο ομιλίας.

19) Γυάλινο φέρετρο: Η Χιονάτη στο φέρετρο είναι σαν μια πεταλούδα που στο στάδιο της νύμφης περιμένει να ξυπνήσει ως ώριμη γυναικά. Επίσης, το φέρετρο είναι γυάλινο έτσι ώστε ο πρίγκιπας να μπορέσει να δει και να ερωτευθεί την Χιονάτη.

20) Η εικόνα ενός 7χρονου κοριτσιού να παντρεύεται τον πρίγκιπα είναι περισσότερο προσβλητική παρά ρομαντική........ Πιθανόν το κορίτσι μεγάλωσε στο σπιτάκι ή συνέχισε να αναπτύσσεται μέσα στο φέρετρο ώστε να φτάσει σε ηλικία κατάλληλη για γάμο.

21) Ο σίδηρος ήταν το μόνο μη- ιερό μέταλλο της θεάς . Έτσι χρησιμοποιείται για να τιμωρήσει την μητριά (αναπαριστώντας την εκδικητική ενέργεια). Το μοτίβο των υποδημάτων που κάνουν κάποιον να χορεύει ως τον θάνατο χρησιμοποιείται και στο παραμύθι «Τα κόκκινα παπούτσια».

• Σχόλια σε αυτήν την ανάρτηση :

Ο/Η Ανώνυμος είπε...
Σταμάτη Μαμούτο σε παρακαλώ βάλε άρθρο του Ίδωνα στο περιοδικό!
Δευτέρα, 12 Απρίλιος, 2010

Ο/Η Σταμάτης Μαμούτος είπε...
Αφού δεν έχει στείλει καινούργιο άρθρο και το επόμενο τεύχος του περιοδικού φεύγει για το γραφίστα εντός των ημερών, τι να βάλω;

Πρέπει να τον πείσει ο Voodoo να γράψει καινούργιο..
Δευτέρα, 12 Απρίλιος, 2010

Ο/Η Αιώνιος Πρόμαχος είπε...
Ίδωνα, Ίδωνα σε παρακαλώ,γράψε νέο άρθρο για τη φλεφαλο...
Τρίτη, 13 Απρίλιος, 2010

Ο/Η Ανώνυμος είπε...
Εξαιρετικό αφιέρωμα στο παραμύθι. Γνώση συμβόλων και φαντασία.

Χαιρετώ!

GUARDIAN LORD
Δευτέρα, 19 Απρίλιος, 2010

Ο/Η Swordmaster είπε...
Κάθε μέρα που περνά μας κάνει να καταλαβαίνουμε πόσο αληθινά είναι αυτά που έχουμε ακούσει κατά καιρούς στη φλεφαλο.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση επιβεβαιώνονται αυτά που έγραψε ο Σταμάτης στο τελευταίο άρθρο για την ελληνική φανταστική λογοτεχνία στο τεύχος 5. Και πως γίνεται αυτό;

Τις προάλλες βρέθηκα στο Comidom con (festival για τα κομιξ) που έγινε στην εληνοαμερικανική ένωση. Τι είχε γράψει ο Σταμάτης για την ελληνική φανταστική λογοτεχνία; Ότι, επειδή οι καταβολές τις χάνονται στα βάθη του χρόνου και είναι "αντινεωτερικές" το ελληνικό πνευματικό κατεστημένο των καιρών μας -που είναι λίγο αριστερό, λίγο φιλελεύθερο, λίγο διεθνιστικό και πολύ μοντερνιτέ νεωτεριστικό- την αντιμετωπίζει με επιφύλαξη. Επειδή όμως η πίεση που ασκείται για την ανάπτυξη της φανταστικής λογοτεχνίας έρχεται πλέον απ' έξω (Η.Π.Α-Βρετανία) μέσω ταινιών του Χόλλυγουντ, ηλεκτρονικών παιχνιδιών, κόμιξ, νέων λογοτεχνών κλπ, οι διαχειριστές του ελληνικού πνευματικού κόσμου δεν θα αντέξουν για πολύ να αντιστέκονται σε τάσεις που προέρχονται από τις χώρες των αφεντικών τους.

Έτσι, πρόβλεψε ο Σταμάτης τον περασμένο Νοέμβριο ότι με τον καιρό η ελληνική (ο θεός να τη κάνει) πνευματική ελιτ, αναγκαστικά θα αποδεχτεί μια κάποια ανάπτυξη του φανταστικού, προσπαθώντας όμως να ελέγξει εντελώς το τι φανταστικό θα προβληθεί, προκειμένου να επιλεγούν αυτές οι εκφράσεις του φανταστικού που θα είναι ακίνδυνες και για να προσανατολιστεί πλήρως η ελληνική κοινότητα του φανταστικου στις επιθυμητές από το κατεστημένο κατευθύνσεις.

Είναι να μην παραδεχτεί κανείς τη διορατικότητά του; Όταν βλέπουμε κάθε χρόνο ένα φεστιβάλ του χώρου μας με μαζική προσέλευση να πραγματοποείται από αυτή την ένωση με τιςαμερικανικές καταβολές, αλλά κυρίως βλέποντας μέσα στους χώρους της να μοιράζεται φυλλάδιο της εφημερίδας "Ποντίκι" (αριστεροεπαναστατική κατά τα άλλα, αλλά στη συνεργασία με τους αμερικανούς πρώτη!!!γνήσια ελληνική αριστερά)το οποίο μας ενημέρωνε για τη διεξαγωγή ενός διαγωνισμού κόμικς που πραγματοποείται υπό την αιγίδα της. Και ποιο είναι το θέμα του διαωνισμού κόμικς που διεξάγει το "Ποντίκι"; Οι "αδελφοί" μας μετανάστες και οι ξένοι της πόλης μας!

Γράφει συγκεκριμένα το ποντικίσιο φυλλάδιο "προτείνουμε στους δημιουργούς να ασχοληθούν με τους ανθρώπους άλλου χρώματος, άλλης φυλής, άλλης θρησκείας, που πασχίζουν να επιβιώσουν με αξιοπρέπεια σε έναν ξένο για αυτούς τόπο, αλλά και τη συνύπαρξή τους με εμάς τους ..ιθαγενείς". Αυτά είναι. Δελατόλας και σια, αριστερά-USA, όπως πάντα αγκαλίτσα, στις πλάτες των απλών Ελλήνων!!

Προς όλα τα ποντίκια που κρύβονται στις σκιές της ελληνικής κοινότητας αναγνωστών που θα σκεφτούν ότι αν δεν μου αρέσει να μην ασχοληθω, έχω να απαντήσω ότι το σχόλιο γράφτηκε για να δικαιώσει για άλλη μια φορά τα όσα έχουν ακουστεί από τη φλεφαλο και όχι για να κρίνω το όλο θέμα. Εννοείται πως δεν μου αρέσει (και στον καθε σοβαρό αναγνώστη δεν πρέπει να αρέσει) και δεν θα ασχοληθώ...
Πέμπτη, 22 Απρίλιος, 2010

Ο/Η Skull είπε...
Γιατί περίμενες ότι θα έπεφτε έξω ο Σταμάτης;

Τώρα για το αν θα συνεχίσει να προβάλει το πνευματικό καθεστώς ακρωτηριασμένα κομμάτια του φανταστικού, εγώ δεν έχω πρόβλημα. Είναι σαν να καβαλάνε ένα απείθαρχο άλογο. Κάποια στιγμή θα τους ρίξει κάτω και θα τους ποδοπατήσει
Παρασκευή, 23 Απρίλιος, 2010

Ο/Η Psycho είπε...
Δεν χρειάζεται να είναι κανείς προφήτης για να καταλάβει το αν ισχύουν αυτά που λέμε. Αρκεί να παρακολουθεί τι συμβαίνει γύρω του. Δυστυχώς, όμως, είναι λίγοι αυτοί που μπορούν να το αντέξουν..
Δευτέρα, 26 Απρίλιος, 2010

Ο/Η Σταμάτης Μαμούτος είπε...
Ο έχων ώτα ακούειν, ακουέτω...
Δευτέρα, 26 Απρίλιος, 2010